Verzet.org - De Witte Roos - studentenverzet in München tegen de nazi's

Hitlers reactie was snel, hij wilde een kordaat voorbeeld stellen om eventuele navolgers brutaal af te schrikken. Voor dat speciale proces had Hitler een geschikte figuur in petto: de beruchte Volksrechter Roland Freisler. Op bevel van Hitler werd Freisler speciaal voor dit proces overgevlogen vanuit Berlijn. Roland Freisler (30/10/1893 - 3/02/1945) was een fanatieke nazi en wat hem betreft was de Volksrechtbank een ´politieke rechtbank¸ en het recht op verdediging minimaal en zelfs de facto onbestaande. De talrijke processen die onder zijn voorzitterschap werden gevoerd waren regelrechte schertsvertoningen en enkel bedoeld als propagandamiddel voor het nationaal-socialistisme. Onder zijn legislatuur was het aantal doodvonnissen angstwekkend en spectaculair gestegen van 102 in 1941 naar 2.097 in 1944.

Volksrechter Freisler zal later, tijdens het geruchtmakende proces in augustus 1944 in Berlijn, naar aanleiding van de mislukte bomaanslag van 20 juli 1944 door Graaf von Stauffenberg, zijn reputatie van Hitlers 'Blutrichter' (bloedrechter) gestand doen. "Daß ist unsere Vyschinsky", zoals Hitler hem pleegde te noemen, een verwijzing naar Stalins beruchte openbare aanklager tijdens de schijnprocessen van de jaren dertig. Freisler zal later - 3 februari 1945 - in Berlijn omkomen tijdens een bominslag na een zoveeelste bommenraid door de Geallieerden boven de hoofdstad van Duitsland.

In München werd op 22 februari 1943 het proces geopend tegen Sophie en Hans Scholl en hun vriend Christoph Probst. Na dagenlang ondervraagd te zijn door de Gestapo, was wat Freisler betrof, het proces een detail. Freisler trad de rechtzaal in, gekleed in een opvallend bloedrode wapperende tuniek en nam zijn plaats in aan het hoofd van de Volksrechtbank. Boven hem hing een foto van Adolf Hitler. Enkele andere rechters namen links en rechts aan zijn zijde hun plaatsen in. Zij vertegenwoordigden het Ministerie van Justitie, de SA en de SS. De drie beklaagden zaten vermoeid en uitgeput in de beklaagdenbank, omringd door hun bewakers, maar fier rechtop. Ze bleven zich tot het einde moedig gedragen.

In zijn gekende stijl haalde Freisler wild stikulerend naar de beklaagden uit. Hij krijste hen met zijn snerpende stem de grootste scheldwoorden en verwensingen toe. De bewijzen werden bovengehaald, de pamfletten, de koffer en de stencilmachine. Getuigen werden opgeroepen waaronder hun verhoorders de Gestapomannen Mohr en Mahler en eveneens huisbewaarder Jakob Schmid. Getuigen in het voordeel van de Witte Roosleden werden niet opgeroepen, zij hadden immers de feiten bekend [sic]. Op een bepaald ogenblik onderbrak Sophie rechter Freisler en vroeg hem: "We hebben de oorlog verloren! Iedereen weet dat! Waarom bent U zo'n lafaard en wilt U dat niet inzien?!" en even later onderbrak zij Freisler opnieuw met de woorden " Iemand moest ermee beginnen. Wat we zeiden en neerschreven was wat vele mensen denken. Zij durven alleen niet hun gedachten luidop uit te spreken!"

Ook Christoph Probst probeerde tevergeefs uit te leggen waarom hij zich had verzet, maar hij werd overroepen door de toeschouwers uit het publiek die hem de grootste verwensingen toeschreeuwden wat Freisler, met een brede grijns op zijn gelaat, maar wat graag liet begaan. Christoph zweeg, keek rustig omhoog en wachtte geduldig tot het tumult in de publiekstribunes wegstierf. Echter allemaal vergeefse moeite. De uitkomst van het vonnis stond bij voorbaat vast. Rechter Freisler schreef in het proces verbaal van het doodvonnis neer:

"Hans Fritz Scholl, Sophia Magdalena Scholl, en Christof Hermann Probst worden er van beschuldigd om in oorlogstijd pamfletten te verspreiden die oproepen tot sabotage van de oorlogsinspanning en bewapening, van de poging om de nationaal-socialistische levenswijze van ons volk te vernietigen, opgeroepen te hebben om de wet te ontduiken, en op de meest vulgaire wijze de Führer (Adolf Hitler) te hebben beledigd, daarnaast om hand- en spandiensten te verlenen aan de vijanden van het Rijk en de gewapende veiligheid van de natie te verzwakken. Op deze feiten worden zij veroordeeld tot de dood. Hun eer en hun burgerrechten worden voor altijd verbeurd verklaard."

Afbeelding hiernaast: de Duitse guillotine of valbijl (in het Duits: 'Das fallbeil') van de gevangenis te Wolfenbüttel. Hier werden tussen 12 oktober 1937 en 15 maart 1945 meer dan zeshonderd doodvonnissen voltrokken, zowel mannen en vrouwen als vreemdelingen en Duitsers. Een gelijkaardig model werd gebruikt in de gevangenis van Stadelheim waar de leden van de Witte Roos mee werden geconfronteerd. In de eerste jaren van het nazi-regime werd de doodstraf meestal uitgevoerd door onthoofding met een bijl. In verschillende deelstaten werd al de guillotine gebruikt. Later werd de valbijl standaard toegepast over het gehele Derde Rijk. Naarmate de oorlog vorderde en de oorlogskansen keerden, namen ook de verzets- en sabotagedaden toe, en recht evenredig het aantal executies. Hierdoor zagen de nazi's zich genoodzaakt om over te stappen op andere methoden. De uitvoering van de doodstraf door ophanging werd snel algemeen. Gewoonlijk werden de gevangenen met behulp van een pianosnaar aan vleeshaken opgehangen tot de dood er op volgde. De doodstrijd van de slachtoffers was gruwelijk en kom soms wel een half uur aanslepen! Daarnaast bestond er de reguliere 'dood met de kogel' die uitgevoerd door executiepelotonsexecuties van het leger of de politie.

Al op dezelfde dag, nauwelijks enkele uren na de uitspraak, werd het vonnis voltrokken in de gevangenis van Stadelheim. Net voor hun executie werd aan Hans, Sophie en Christoph door hun bewakers nog een uitzonderlijke gunst verleend. Zij mochten nog even kort samen zijn en een laatste sigaret roken. Christoph zei nog: "Ich wusste nicht, dass Sterben so leicht sein kann." (Ik wist niet dat sterven zo makkelijk gaat.) Als eerste was Sophie aan de beurt. Zij legde moedig de laatste meters af naar de valbijl die was opgesteld op de binnenplaats van de gevangenis van Stadelheim. De beul van dienst, Johann Reichhart, wachtte haar op.

Het was vijf uur in de namiddag, nauwelijks drie uur na de uitspraak in de Volksrechtbank... het moest vooruit gaan.... Enkele seconden voor hij onthoofd werd riep Christoph nog uit: "In wenigen Minuten sehen wir uns in der Ewigkeit wieder." (We zien mekaar terug binnen een paar minuten!). Daarna was het de beurt aan Hans die zich nog even snel omdraaide en luidkeels door de gevangenis brulde: "Es lebe die Freiheit!" (Lang leve de Vrijheid!) Zijn laatste kreet galmde nog lang na doorheen de gevangenismuren...

Enkele dagen werden hun lichamen vrijgegeven aan de respectievelijke families die hen begroeven in een kleine begraafsplaats niet ver van de Stadelheimgevangenis.