De Nationale Koninklijke Beweging

Rex had in beide landsdelen jeugdafdelingen opgericht, Jeunesses Rexistes in Wallonnië en Rex-Jeugd in Vlaanderen. Ook in Aarschot bestond er geruime tijd een afdeling van de rexistische jeugdbeweging, maar na de eenmaking van Rex-Vlaanderen met het VNV konden een aantal leden onder hen de collaboratie van Rex en het VNV met nazi-Duitsland niet langer aanzien en keerden Rex de rug toe.

De jonge ex-Rexisten Lucien Meyer en Theo Simon richtten in oktober 1940 hun verzetsbeweging op onder de schuilnaam van een turnvereniging Naar Kultuur en Bekwaming (NKB). Korte tijd later komen zij in contact met de Leuvense professor en gewezen Rexist Prof. Eugène Mertens de Wilmars, tevens een fervente koningszinde aanhanger van Leopold III en die de leiding van de jonge verzetsbeweging op zich neemt.

Op 6 maart 1941 wordt dan de Nationale Koninklijke Beweging (NKB) officieel gesticht. Tussen oktober 1940 en de zomer van 1941 is de NKB vooral actief in de streek van Leuven en Aarschot waar hoofdzakelijk leden worden gerekruteerd, voornamelijk studenten en onderofficieren. Ook uit de plaatselijke Christelijke Arbeidersbeweging en de Boerenbond worden veel leden aangetrokken.

Eveneens in Antwerpen en Mechelen wordt flink geronseld. Zo bestond de Mechelse afdeling uit zeer veel scholieren en studenten. In Antwerpen waren dan weer veel dokwerkers en personeelsleden van de havendiensten lid van de NKB en het is precies die groep die later een grote rol zal spelen in de vrijwaring en de bevrijding van de haven van Antwerpen in september 1944. Later treden ook nog vooraanstaande rechtse katholieken en militairen toe tot de beweging zoals Prins de Ligne, Generaal Graff, Majoor Monteyne en kapitein Gaëtan van Nooten.

Maar de bezetter reageert en al in juli 1941 wordt Lucien Meyer opgepakt en verdwijnt voor korte tijd achter de tralies. Alle brochures worden in beslag genomen en de NKB wordt door de bezetter buiten de wet gesteld. Op 27 augustus 1941 leidde een razzia te Mechelen tot de aanhouding van vele leden, gevolgd door de tweede aanhouding van Lucien Meyer in september 1941. Wanneer in augustus 1942 Prof. Mertens wordt opgepakt, werd hij opgevolgd door Generaal Graff. In Antwerpen was de leider Eugène Colson, alias Colonel Harry de grote bezieler van de NKB.

 De politieke agenda van de Nationale Koninklijke Beweging was maar aan weinig leden bekend. In feite was de groep voorstander van een autoritair systeem en een regime op corporatistische leest onder leiding van koning Leopold III, die zou worden bijgestaan door een staatsraad. De top van de beweging was tegen het gelijkheidsprincipe en de toenmalige politieke partijen, en daarin leunde de NKB erg dicht tegen het anti-parlementarisme aan van het Verdinaso.

Uit de Grondbeginselen van de NKB (1941): "Wat de partijen ten goede moet strekken, wordt door de partijen ontaard of gewoonweg herleid tot een zaakje maken ten gunste van de eigen winkel." En over het principe van de gelijkheid: "Gelijkheid is louter hersenschim. Ongelijkheid is eigen aan de menselijke natuur. Er heerst orde wanneer die ongelijkheid op de meest harmonische wijze en met het oog op iedereens welzijn wordt geregeld."

Om haar doelstellingen te bereiken bestond de groep bestond uit twee formaties: de Troupes Royalistes-Koninklijke Troepen met leden tussen de 18 en de 35 jaar oud die zich vooral op de actie toespitsen. Daarnaast de Garde Royale-Koninklijke Wachters die vooral uit jongeren bestaat en die de propaganda en de orderhandhaving voor hun rekening moesten nemen. De gewone leden waren niet op de hoogte van de verborgen agenda van de leiding en mengden zich zelden in politieke discussies. De meeste leden waren koningsgezind, zoals zovele in het verzet en daarbuiten. Later werd er samengewerkt met het Belgisch Legioen (Geheim Leger), die gelijksoortige standpunten meedroeg.

De NKB ageerde tegen de verplichte tewerkstelling en steunde de werkweigeraars, verzamelde inlichtingen van militaire aard, gaf hulp aan ondergedoken joden en geallieerde piloten. De organisatie had ook verschillende sluikbladen waarvan het belangrijkste het Leuvense Vrij Volk was. Dit blad keerde zich vooral tegen collaborateurs, blonk uit in huldebetoon aan het koningshuis en publiceerde manifesten, ook die van het opposante Onafhankelijkheidsfront.