7 juli 1943: Operation Hermann

Omstreeks die tijd was de bekendheid van de Bielski groep enorm toegenomen en hadden de nazi's een beloning van 10.000 RM uitgeloofd voor wie Toevja Bielski kon uitleveren. Op dat ogenblik leefden er nog 1.000 joden in de twee getto's van Novogroedok en 3.000 in het enige getto van Lida. Op 4 februari 1943 liet Wilhelm Traub daarvan andermaal 400 joden terechtstellen.

Toevja had de verblijven van zijn groep al verschillende malen moeten verplaatsen vermits de nazi's hen bleven opjagen in de bossen en zij ook hun eerste verliezen hadden. Omstreeks 15 april 1943 telde de groep al zo'n 400 leden waarvan ongeveer 100 gewapende strijders. De legende ging hen vooraf in alle omringende dorpen waar iedereen ronduit praatte over de drie broers die waakten over alle joden, en keihard toesloegen wanneer ze werden bedreigd of aangevallen.

Toevja organiseerde verschillende expedities naar de getto van Lida en Novogroedok waarbij ze gaten in de prikkeldraad knipten en joodse gevangenen bevrijdden en overbrachten naar hun kampementen. Ze voerden ook vergeldingsacties uit, als ze er achter kwamen wie gevluchte joden had verraden. Op 7 mei 1943 werden op bevel van Judenreferent Reuter nogmaals 350 joden terechtgesteld van het Novogroedok getto, en bleven er nadien nog maar amper 250 joden over.

 Het kampement van Bielski was andermaal ontdekt en begin juni werd besloten om de gehele groep naar de Naliboki Poestsja te verhuizen. De Bielski eenheid had ondertussen weer een nieuwe naam gekregen na een herstructurering door het sovjetcommando over de partizanen, en heette voortaan het Ordzjonikidze Detachement, naar een beroemde (beruchte?) bevelhebber van het Rode Leger, die van Georgische origine was.

In juli 1943 hadden de nazi's schoon genoeg van de partizanenacties. SS-Gruppenführer Curt von Gottberg die op 5 juli 1943 het commando over de Russische bezette gebieden had verkregen, stuurde een grote gevechtseenheid van speciaal daartoe getrainde en doorwinterde partizanenjagers om het ganse gebied in Wit-Rusland uit te kammen.

Operation Hermann ging van start op 7 juli 1943, en het gebied waar de Bielski groep opereerde werd uitgekamd door het speciale Sonderkommando dat onder leiding stond van SS-Obersturmbahnführer Oskar Dirlewanger (1895-1945). Dirlewanger was vooral berucht geworden voor de brutale manier waarop hij de strijd tegen de partizanen voerde. Zo nam hij vrouwen en kinderen gevangen en dwong hen door mijnenvelden te lopen.

Hij volgde de instructies van Berlijn van de tactiek van de Verschroeide Aarde, en brandde honderden Russische dorpen met de grond af waarvan hij eerst de gehele bevolking had uitgeroeid. Zijn bloedige onderdrukking van de Joodse Opstand in het Getto van Warschau tussen 19 april t/m 16 mei 1943 leverde hem verschillende onderscheidingen op.

Op 15 juli 1943 werd de groep van Toevja Bielski, die op dat ogenblik meer dan 800 leden telde, ingesloten door de partizanenjagers van Dirlewanger. Toevja besloot om steeds dieper de moerassen in te trekken. Al wadend door de modder en het moeras bereikte de groep een klein eilandje, Krasnaja Gorka genoemd, diep in het midden van het moeras van de Naliboki Poestsja.

 Eind augustus werd door het sovjetpartizanencommando de Bielskigroep uit elkaar getrokken. Zoes Bielski moest een partizanengroep vormen uit de Bielski eenheid en bracht samen zo'n 117 joodse strijders onder zijn commando, die verder zou blijven opereren tegen de nazi's. Asaël Bielski werd toegevoegd aan het hoofdkwartier van de Russische partizanen, maar zou later in december ´43 terug de groep van Toevja vervoegen.

Tussen 17 en 19 september 1943 werd het getto van Lida ontruimd. De laatste joden van Lida werden in beestenwagons geladen en over het spoor naar het vernietigingskamp van Majdanek gevoerd. Nagenoeg niemand zou terugkeren. In Lida leven thans geen joden meer.

Ondertussen beraamden de laatste 250 gevangen joden in het getto van Novogroedok hun ontsnapping. Daarvoor hadden zij met veel moeite en technische problemen, een zeer lange ondergrondse tunnel uitgegraven. Op 26 september ´43 kropen ze door de tunnel, maar toen ze bovenkwamen werden ze door de nazi's onder vuur genomen, waarbij zeker 90 mensen omkwamen. Ongeveer 150 konden ontsnappen waarvan een groot deel de weg vond naar het eilanddorp van Toevja Bielski.