Verzet.org - Het smadelijke einde van de Collaboratie

In september 1944 rollen de eerste geallieerde tanks België binnen en is de paniek bij de collaborateurs totaal. Zowat 15.000 Vlaamse en 6.000 Waalse collaborateurs vluchten het land uit. VNV-leider Henrik Elias was de laatste dagen van augustus ingelicht door de Duitse Sicherheitsdienst dat het maar best was om uit België te verdwijnen. In het gezelschap van VNV-propagandaleider Lambrechts en Vansteenlandt, de leider van de Dietse Militie/Zwarte Brigade, vluchtte Elias naar Maaseik in Nederland.

Een ooggetuige die Henrik Elias op 3 september '44 in Maaseik zag vertelde (in de Volksgazet van 7.10.1944): "Hij (=Elias) kon in die opstopping niet snel genoeg vooruitkomen en sakkerde omdat zijn auto versperd geraakte in den warboel van optrekkende vervoermiddelen. Er is toen zelfs een hevig incident ontstaan, toen Elias zich den voorrang wilde doen verschaffen. Midden in de opeengepakte menigte werd hij aangebruld door een jongen SS-man van Maaseik, die aan het Oostfront gestaan heeft, en die hem midden tussen het volk in het gezicht striemde: Gij hebt ons van de schoolbanken gehaald en naar de hel van het Oostfront gestuurd: maar ge zijt zelf veilig thuisgebleven! En nu op het oogenblik dat ge naast ons zou moeten staan, nu laat ge ons in den steek! Ge zijt een gemeene bedrieger, een ploert, een walgelijke lafaard!"

De vrouw van Jef Van de Wiele werd met een grote gestolen Packard-wagen van het Rode Kruis, die voordien werd volgestouwd met allerhande etenswaren, sigaren, conserven, tabak en allerlei luxegoederen, naar het sjieke hotel 'Zum Elefant' gevoerd in Weimar. Van de Wiele zelf en de overige DeVlag-leiders, in het gezelschap van hun gezinnen, reden in gestolen auto's naar Duitsland. Het overgrote deel van de Vlaamse collaborateurs kwam terecht in de LüneburgerHeide en het gros van hen werd prompt ingelijfd bij de Waffen-SS om in de laatste veldslagen van het Derde Rijk mee te vechten.

Ondertussen woedde in de straten, dorpen en steden van België de volksrepressie in alle hevigheid. De woede en de frustratie na de bevrijding is ongemeen groot. Er valt even een machtsvacüum. In de eerste dagen en weken van september vinden er allerhande afrekeningen plaats. In Antwerpen worden collaborateurs opgesloten in de dierenkooien van de Dierentuin. Vrouwen die met de Duitsers hadden geheuld of geflirt hadden werden hun haren afgeschoren en beklad met SS en Swastika-runetekens.

De politie en de rijkswacht liet grotendeels begaan, vermits velen onder hen zich ook gecompromitteerd hadden tijdens de Duitse bezetting. In de praktijk gold in België vanaf dan enkel de Wet van de Straat. De regering van Pierlot bevindt zich op dat ogenblik nog steeds in Londen en zal pas vier dagen na de bevrijding in de late namiddag van 8 september 1944 naar België terugkeren. Daarna zal het nog maanden duren vooraleer de regering terug de controle over politie en justitie verkrijgt en langzaamaan terug de orde in het land kan herstellen en de veiligheid van haar burgers kan garanderen. In mei 1945, na de capitulatie van Duitsland, zullen soortgelijke taferelen zich herhalen.