Verzet.org - De Straatrepressie in Vlaanderen na het einde van de oorlog

Wanneer de geallieerden in 1945 de concentratiekampen ontdekken en met ontzetting de gruwelijke realiteit van de gevolgen van de nazi-ideologie ontdekken, dringt deze verschrikking korte tijd later ook door tot de wereldopinie. Wanneer de uitgemergelde en uitgehongerde overlevenden van de kampen stilaan terugkeren naar ons land slaan andermaal de stoppen door bij een deel van de bevolking.

Bij de bevrijding in september 44 was de straatrepressie onvermijdelijk geweest omdat de overheid toen niet bij machte was om in te grijpen. In mei 45 had zij die macht wel degelijk maar faalde om de toestand te controleren of greep veel te laat in.

Eveneens Breendonk waar de laatste gevangenen door de nazi's op 31 augustus '44 naar de concentratiekampen werden afgevoerd, werd tijdens de repressie terug in gebruik genomen, deze keer om er de incivieken in op te sluiten. In 'Breendonk 2' zoals het tegenwoordig wordt herinnerd, ging het er bijzonder erg aan toe. Slagen, verkrachtingen en schijnterechtstellingen blijken aan de orde te zijn geweest. Sommige vrouwen prostitueerden zich om maar beter behandeld te worden.

Martha Clement, die verpleegster was geweest bij de DRK (Duitse Rode Kruis), werd zwaar aangepakt toen ze voor verhoor bij de krijgsauditeur moest. Ze werd tussen twee hagen van vier, vijf rijen uitzinnige mensen gestuurd die gewapend waren met messen, stokken, ijzeren staven en emmers pek en die sloegen waar ze haar maar raken konden. Aan het einde van de haag had Clement geen kleren meer aan haar lichaam, haar hoofdhaar was afgesneden, rug en armen met hakenkruizen beklad. Vervolgens werd zij naakt op haar rug en dan omgekeerd op haar buik en borsten een paar keer door een grintweg getrokken. Eens binnen werden brandende sigaretten op haar armen uitgeduwd en werd op dezelfde wijze een hakenkruis op haar linkerborst ingebrand. Tenslotte werden potten inkt over haar hoofd uitgegoten.

Zelfs de kranten keurden nauwelijks deze baldadigheden af. Titels zoals "Gerechtigheid. Geen genade. Alle verraders moeten onschadelijk worden gemaakt. Aan de families van de verraders moet de bevoorrading ontzegd worden. We moeten ze in concentratiekampen steken. We moeten ze hun burgerrechten afnemen." De Gazet van Antwerpen van 9 september '44 titelde: "De verraders in de leeuwenkooi? Wat is daar verkeerd aan."

Niettegenstaande ook een aantal leden van het verzet betrokken was, waren er ook veel die mensen, bezittingen en goederen beschermde. Verzetsleiders trachten zo goed het kon om orde op zaken te stellen. Maar in het algemeen was het verzet zwaar geschokt wanneer de omvang van de volksrepressie bekend werd.

De verzetsgroep de Witte Brigade van Marcel Louette voegde na de bevrijding in september 1944 de naam Fidelio toe aan de Witte Brigade. Fidelio was de schuilnaam van Marcel Louette. In de volksmond gebruikte tijdens de bezetting de bevolking de naam Witte Brigade voor alle verzetsgroepen en met deze naamsverandering wilde de groep zich distantiëren van de wreedheden begaan door 'zogezegde' verzetslui die zich als leden van de Witte Brigade voordeden tijdens de wilde repressie kort na de bevrijding. Sommige personen deden huiszoekingen ‘in naam van de Witte Brigade’, terwijl ze alleen op revanche uit waren, of erop uit waren zichzelf te verrijken. De echte Witte Brigade, groep Fidelio, kon niets anders dan zich uitdrukkelijk distantiëren van deze ‘huiszoekers'.