Visums om te Overleven

Na herhaalde negatieve antwoorden vanuit Tokio, besprak de consul de situatie met zijn vrouw en kinderen. Sugihara stond voor een moeilijke beslissing. Hij was een man die opgegroeid was in de strikte en traditionele Japanse discipline. Hij was een diplomaat in volle carrière, die plotseling voor een heel moeilijke keuze werd geplaatst.

Enerzijds was hij gebonden door traditionele gehoorzaamheid zoals hij al zijn hele leven niet anders had gedacht. Anderzijds was hij een samoerai voor wie het een plicht was om mensen die in nood zijn te helpen. Hij besefte dat wanneer hij de orders van zijn superieuren zou negeren, hij wellicht oneervol zou worden ontslagen, en waarschijnlijk nooit meer terug zou mogen werken voor de Japanse overheid. Dit zou ook in de toekomst zware financiële gevolgen hebben voor zijn familie.

Chiune en zijn vrouw vreesden zelfs voor hun leven en voor dat van hun kinderen, maar op het einde besloten zij om enkel hun geweten te volgen. De visums zouden worden getekend.

Gedurende 29 dagen, van 31 juli tot 28 augustus 1940, zaten Mr. en Mevr. Sugihara eindeloze uren visums te schrijven en te handtekenen. Uur na uur, dag na dag, en dat drie weken lang, schreven en handtekenden zij visums naar de vrijheid. Zij maakten soms meer dan 300 visums per dag waar ze normaal een maand over deden.

Yukiko Sugihara, echtgenote van Sempo Yukiko hielp hem ook bij het registreren van de visa. Op het einde van de dag masseerde zij zijn door het vele schrijven vermoeide handen. Hij stopte niet eens om te eten. Zijn vrouw bevoorraadde hem met belegde broodjes. Sugihara besloot om zich geen enkele minuut pauze te gunnen want de mensen stonden in lange rijen, dag en nacht, aan te schuiven voor deze visa. Soms wanneer iemand trachtte over de omheining te klauteren kwam hij naar buiten om hen te kalmeren en hen ervan te verzekeren dat hij zijn best deed om iedereen te helpen.

Honderden visa werden er duizenden, want de tijd drong en het consulaat werd weldra gesloten en hij zou Litouwen dra moeten verlaten. Consul Sugihara bleef maar documenten uitschrijven en zelfs toen hij al in de vertrekkende trein zat, bleef hij vanuit het raam van de trein tot op het laatste ogenblik visa schrijven en handtekenen totdat de trein uit Kovno op 1 september 1940 vertrok uit het treinstation. Toen de trein het station uitreed drukte hij de visastempel en het stempelkussen van het consulaat nog gauw in de handen van een vluchteling die er later nog meer visa van kon maken en nog meer joden zou redden.

Nadat zij hun visa ontvangen hadden, verloren de vluchtelingen geen tijd en vluchten via de trein naar Moskou, en daarna met de Trans-Siberische spoorweg naar Vladivostok. Van daaruit reisden de meestn van hen naar Kobe in Japan. In Kobe kregen ze toestemming om er enkele maanden te blijven van waaruit ze verder doorreisden naar Shangai in China.

Duizenden Poolse joden in het bezit van Sugihara visums overleefden onder de heilzame bescherming van de Japanse regering in Shangai. Minstens 6.000 vluchtelingen vonden de volgende maanden hun weg naar Japan, China en naar andere landen. Zij waren ontsnapt aan de Holocaust. Door een vreemde speling in de geschiedenis, dankten zij hun leven aan een Japanse man en zijn gezin. Zij werden van dan af de Sugihara Overlevenden genoemd.

Ondanks zijn ongehoorzaamheid, hield de Japanse overheid tijdens de oorlogsjaren Sugihara in dienst. Maar in 1945 stuurde de Japanse overheid Sugihara de laan uit en werd definitief ontslagen uit de diplomatieke dienst. Zijn carrière als diplomaat was gebroken. Hij moest zijn leven overnieuw beginnen. Ooit een rijzende ster in de Japanse buitenlandse betrekkingen, kon Chiune Sugihara aanvankelijk maar aan de slag als tolk en vertaler. De laatste twintig jaar van zijn leven, werkte hij als manager in een exportbedrijf dat zaken deed met Moskou. Dit was zijn lot omdat hij het had aangedurfd om duizenden mensenlevens te redden van een zekere dood.