Verzet.org - De Reichskristallnacht van 9 november 1938

Voor Hitler stond ook al sinds de jaren twintig vast dat het verband vastlag tussen enerzijds de oorlog waarvan hij wist dat die zou komen en anderzijds de vernietiging van de Europese joden.

Na de eerste pogroms op joden, die kort na de machtsovername van 1933 hadden plaatsgevonden en vooral na de Nürenbergwetten van 15 september 1935 en de toepassing ervan, waren de joden even uit de publieke belangstelling verdwenen.

Nieuwe wetten maakten het de joden bijzonder moeilijk om nog een baan te vinden zo onder meer het beroepsverbod waardoor o.m. joodse dokters en advocaten werkloos werden. Daarnaast werden vele handelszaken gedwongen gesloten over voor een habbekrats overgenomen door Ariërs. Als er in 1933 nog een 50.000 joodse handelszaken waren geweest in Duitsland, was dat in juli 1938 al teruggelopen tot slechts 9.000.

De propaganda die het Duitse Volk moest klaar stomen voor de op til staande genocide, draaide op volle toeren. In april 1938 vond de lang verwachte première plaats van de film Olympia, dat een protserig en bombastisch tijdsdocument is geworden over de Olympische Spelen die in augustus 1936 in Berlijn werden gehouden. De maakster ervan, Leni Riefenstahl, speelde met deze voor die tijd een technisch knap gemaakte film, opvallend volgzaam in op de rassentheorieën van de Führer en Himmler van de SS die de zuiverheid en idealisering van het Arische ras actief beleden. De film had een onwaarschijnlijk groot succes en trok het hele jaar door bomvolle zalen.

Op 24 mei 1938 werd de tentoonstelling Entartete Kunst (Ontaarde Kunst) geopend, om het publiek te tonen welke werken de voorbije 5 jaren werden weggezuiverd. In deze opgeklopte sfeer van lichaamsverheerlijking, zuiverheid van Bloed en Ras, richtte de haat en frustratie zich direct naar de joden toe.

In de loop van 1938 werd de tang rond de Duitse en Oostenrijkse joden verder toegeknepen en werden een hele reeks nieuwe discriminatiemaatregelen van kracht. Zo kregen de joden op 26 april 1938 het bevel om alle hun vermogens boven de 5.000 RM (Reichsmarken) aan te geven.

Een beschamend feit dat de radicalisering van de jodenvervolging in Duitsland en Oostenrijk ongetwijfeld in de hand heeft gewerkt, is de onverschilligheid van het Westen. Tussen 6 en 14 juli 1938 vond in Frankrijk de Conferentie van Evian plaats waar 32 landen op initiatief van de Amerikaanse President Franklin D. Roosevelt samen waren gekomen om over het lot van de Europese joden te vergaderen. Die Conferentie leidde tot het teleurstellende resultaat dat de internationale gemeenschap de immigratiequote voor joden niet wenste te verhogen. Geen enkel land wenste nog joden op te nemen wat maakte dat de joden geen kant meer op konden in het Groot-Duitse Rijk.

Op 17 augustus 38 werden joden, ter uitvoering van de Wet op de Verandering van Voor- en Achternamen, de joodse mannen verplicht om de voornaam 'Israël' aan hun officiële documenten toe te voegen en voor de joodse vrouwen werd dat 'Sara'. Op 5 oktober '38 werden de joden gedwongen om een 'J' in hun paspoort te laten stempelen.

Onvermijdelijk werkte deze maatregelen het geweld in de hand. Heel de zomer van 1938 werden joden en hun eigendommen aangevallen. Synagogen en joodse begraafplaatsen waren het doelwit. Die aanslagen werden meestal uitgevoerd door de partijmilities zoals de leden van de SA. Maar ook de overheid deed haar duit in het zakje als aanloop naar de Kristalnacht. Zo werd op 9 juni op last van de nazi's de belangrijkste synagoge van München vernietigd, zogenaamd omdat Hitler bezwaar had gemaakt dat die synagoge te dicht bij het Deutsches Künstlerhaus bevond en tevens het verkeer zou hinderen. Op 10 augustus beval jodenhater Julius Streicher het bevel om de synagoog van Nürenberg te slopen "omdat die het Duitse stadsbeeld ontsierde".