Verzet.org - Léon Degrelle en REX. De collaboratie in Waalse handen

Rex kwam in 1936 ook op in Vlaanderen onder de naam Rex-Vlaanderen en behaalde 72.000 stemmen (7%) en werd daardoor een nieuwe concurrent voor het VNV van Staf de Clercq dat 166.000 stemmen behaalde. Rex dat mikte op de Franstaligen en franskiljons had duidelijk ook succes gehad bij de Vlaamse kiezers. Dit succes in Vlaanderen inspireerde Degrelle om Rex een federale structuur te geven en in Vlaanderen een deel van het VNV-electoraat in te pikken. Zo ontstond er een derde rechts-radicale beweging in Vlaanderen.

De leider van Rex-Vlaanderen, Paul De Mont, werd geboren te Ninove op 1 juni 1895. Zijn middelbare studies deed hij aan het Sint-Jozefscollege te Aalst. Daarna studeerde hij één jaar aan de Leuvense universiteit, tot WO I uitbrak. Hij werd soldaat, maakte de slag om Diksmuide mee en kwam als zwaar verminkte terug. Na de eerste wereldoorlog werd hij stadssecretaris te Ninove. Degrelle boodt De Mont een zetel aan in de Senaat, daar zal hij zetelen van 1936 tot 1939. Paul De Mont stierf te Ninove op 10 november 1950.

Rex-Vlaanderen was een nauwelijks gestructureerde organisatie, die een eentalig Vlaanderen in een federaal België bepleitte en haar hoogtepunt beleefde ten tijde van het Rex-VNV-akkoord. Door het verkiezingssucces van Rex-Vlaanderen zag Staf de Clercq zich genoodzaakt om het op een akkoord te gooien met Rex-Vlaanderen, dat door bemiddeling van Paul De Mont op 6 oktober 1936 werd gesloten. In dat geheim akkoord, dat evenwel twee dagen later al bekend werd, stelden beide partijen dat ze samen zouden ijveren voor een gefederaliseerd België onder de kroon van Leopold III.

Rex zou in Vlaanderen ééntalig worden en meewerken om de verfransing van Brussel te beëindigen. Die samenwerking kreeg concreet vorm door de oprichting van de Arbeidsorde, waarin de fusie van het Vlaamsch Nationaal Syndicaat en de Rex-vakbonden was voorzien. Later, op 17 september 1937, sneuvelde dit akkoord tengevolge van de onderlinge spanningen rond het debat over amnestie voor activisten.

In feite kwam dit akkoord neer op een nieuwe marsrichting van het VNV. Een mededeling van het VNV maakt het akkoord duidelijk: "De Leiding van het VNV heeft beslist alle kansen te aanvaarden en te gebruiken die ons tot zelfregering kunnen brengen en bevestigt dat, in de huidige omstandigheden, de weg naar de Dietse volksstaat gaat over de zelfregering van Vlaanderen in de Belgische staat onder de kroon van Saksen-Coburg."

Uiteraard was niet iedereen daar gelukkig mee en niet in het minst de Groot-Nederlanders bij het VNV. Maar het VNV hoopte daarmee de opgang van het fascistische Rex in Vlaanderen te neutraliseren, want dat er iets stond te gebeuren in België daarvan was iedereen van overtuigd en Staf de Clercq wilde in geen geval de boot missen als de omwenteling zou plaats vinden. Die gelegenheid zal zich pas voordoen op 10 mei 1940 wanneer de nazi's België overrompelen en 18 dagen later de capitulatie van ons land wordt ondertekend..

Ook bij de hoofdzakelijk franskiljonse kiezers werd dit akkoord ongunstig onthaald en dat zorgde ervoor dat de partij na 1937 langzaam wegsmolt. De gemeenteraadsverkiezingen van 1938 waren een vernedering, slechts in enkele gemeenten waren er rexistische verkozenen, waaronder de nieuwe Leider in Vlaanderen, Odiel Daem.

Het zieltogende Rex-Vlaanderen kreeg de genadeslag met de affaire Adriaan Martens in 1939, toen er een conflict ontstond tussen de Vlaamse Rexisten en Degrelle, waarbij Degrelle eiste dat alle Rex-mandatarissen tegen de benoeming van oud-activist Martens zouden stemmen. Paul De Mont, Karel Convent en Odiel Daem namen ontslag, waardoor Rex-Vlaanderen de facto onthoofd werd.

Als leider van Rex-Vlaanderen kreeg Paul De Mont van Léon Degrelle een dagblad ter beschikking als spreekbuis. Dit idee werd besproken in juli 1936 en op 1 september 1936 jaar verscheen het eerste nummer van het dagblad De Nieuwe Staat onder de hoofdredactie van Paul De Mont en redactiesecretaris werd Hubert Leynen. Het verscheen in een oplage van gemiddeld 60.000 exemplaren en de zondageditie op meer dan 100.000. Het voornaamste doel van het dagblad was de lezers overtuigen van de oprechtheid van het door Rex gehuldigd flamingantisme.

Met de verkiezingsnederlaag in 1937 trok De Mont zich terug uit Rex-Vlaanderen zodat Leynen hoofdredacteur werd. Met het verdwijnen van De Mont werd De Nieuwe Staat een politiek strijdblad, terwijl in mei het aantal bladzijden daalde van acht naar zes en in augustus naar vier pagina’s. Vanaf mei 1938 werd aangekondigd dat De Nieuwe Staat een weekblad zou worden ten gevolge van de negatieve politiek conjunctuur van Rex. Pas vanaf 1 oktober 1938 verscheen het orgaan van Rex-Vlaanderen als weekblad en vanaf 29 oktober werd alle hoop op een terugkeer naar een dagblad opgegeven.

De voorpagina bevatte steeds een uitgebreid editoriaal van Hubert Leynen, Leon Degrelle of Odiel Daem. In januari 1939 verscheen het weekblad, als symbool voor de vernieuwing van Rex, op een kleiner formaat. Vanaf februari kwamen grote delen van het weekblad overeen met het weekblad Rex. In juli 1939 werd het verdere verschijnen van De Nieuwe Staat heel twijfelachtig en op 27 augustus 1939 verdween het weekblad uit de handel.