Verzet.org - Varians Oorlog (Varian Fry)

Dit boek is het autobiografisch verhaal van de man die Marc Chagall en vele andere kunstenaars redde uit de handen van de nazi's. Dit relaas werd voor het eerst uitgebracht in 1945 bij Random House Inc. en voor het eerst in het Nederlands vertaald en uitgebracht in 2005.

Marc Chagall, André Breton, Max Ernst, Hannah Arendt, Alfred Döblin, Heinrich Mann en Alma Mahler - dit zijn slechts enkele namen uit de grote groep kunstenaars en intellectuelen die door Varian Fry gered werden. Al in de zomer van 1940 werd duidelijk dat in het zogenaamde vrije Zuiden van Frankrijk honderden Duitse en Oost-Europese joden, vaak al in de jaren '30 naar Frankrijk gevlucht - als ratten in de val zaten.

De journalist Varian Fry werd door een Amerikaanse hulporganisatie naar Marseille gestuurd met de opdracht zoveel mogelijk joodse kunstenaars en intellectuelen te helpen vluchten. Dat lukte hem, al leidde het soms tot bloedstollende taferelen. Met valse persoonsbewijzen en uitreisvisa, soms met vissersboten en soms via smalle voetpaden door de pyreneeën, hielp hij tallozen ontsnappen.

Bij terugkeer in de Verenigde Staten schreef Varian Fry een boek over zijn jaar in Marseille - een verslag dat nu voor het eerst in het Nederlands is vertaald. Varian Fry kan in één adem genoemd worden met Oskar Schindler en Raoul Wallenberg. Maar anders dan bij deze twee, zou het tot na zijn dood duren voordat dit werd erkend. Pas in 1996 (!) werd hij geëerd door Yad Vashem.

Lees ook op deze website: De Privéoorlog van de Amerikaan Varian Fry in Vichy Frankrijk