Verzet.org - Von Stauffenberg en de aanslag op Adolf Hitler op 20 juli 1944

Graaf Claus Philip Schenk von Stauffenberg werd geboren op 15 november 1907 uit een vooraanstaande zuidduitse familie als de jongste van drie zonen. Zijn grootvader was Neithard von Gneisenau, één van de helden uit de Napoleonistische tijd en medeoprichter van de Pruisische generale staf. Hij was ook een verwant van Yorck von Wartenburg, eveneens een beroemd generaal uit de tijd van Napoleon.

Von Stauffenberg (links op de foto)

Aanvankelijk wilde Claus een muzikale carrière volgen maar in 1926, negentien jaar oud, nam hij dienst in het leger en werd kadet in het befaamde Bamberger Cavalerie bij het 17de Regiment. Gedurende de woelige jaren twintig, de economische crisis en de opkomst van de nazi's bleef von Stauffenberg een apolitieke officier. Zoals zoveel jonge officieren voelde Stauffenberg zich aanvankelijk aangetrokken tot bepaalde aspecten van het nationaal-socialisme maar verwierp het anti-semitisme.

In 1930 leerde hij zijn vrouw kennen, Nina von Lerchenfeld en zij trouwden drie jaar later en kreeg vijf kinderen. In 1936 werd hij overgeplaatst naar de Kriegsmarine in Berlijn en trad twee jaar later toe tot het Oppercommando.

Zijn zoon Franz Ludwig von Stauffenberg (º 14 mei 1938): "Mijn vader was een toegewijde patriot en monarchist, en hij vond een constitutionele morachie beter dan de Weimarrepubliek. Mijn vader was geen uitgesproken tegenstander van het nazi-regime vanaf het allereerste begin, maar hij was ook niet op de een of andere manier een volgeling of een aanhanger."

Von Stauffenbergs eerste twijfels over het nazi-programma kwamen tijdens de virulente anti-joodse campagnes van 1938 en vooral na de Reichskristallnacht van 9 november 1938. Toch verachtte hij toen hij in Polen dienst deed de bevolking aldaar, keurde de kolonisering van het land goed, en was enthousiast over de Duitse overwinning.

9 november 1938: Reichskristallnacht

Niettemin verafschuwde hij de steeds grotere barbaarsheden van het regime. Toen hij kennis nam van de onweerlegbare ooggetuigenverslagen van de moordpartijen van de SS op Oekraïense joden in het late voorjaar van 1942, keerde hij zich definitief tegen Hitler en besloot dat Hitler uit de weg moest geruimd worden.

Na de verloren Slag om Stalingrad in februari 1943 vervreemdde Stauffenberg nog meer van Hitler en vroeg om overplaatsing naar een nieuw front en werd naar de Tiende Pantzerdivisie in Tunesië gezonden.

Op 7 april 1943 reed hij met zijn auto in een mijnenveld en raakte zwaar gewond. Hij verloor zijn linkeroog en liep verwondingen op aan zijn linkeroor en -knie. Hij verloor ook zijn rechterhand en een deel van de onderarm moest eveneens geamputeerd worden, alsmede de ringvinger en de pink van zijn linkerhand.

Kort nadat hij ontslagen werd uit het ziekenhuis werd hij door het Duitse verzet benaderd en trad toe tot de samenzwering die olv Ludwig Beck, voornamelijk bestond uit generaal Friedrich Olbricht, generaal Karl Heinrich von Stülpnagel, Treschkow en Goerdeler. Beck op de dag van de aanslag: "Voor een rechtschapen mens is het altijd duidelijk wat goed is. Het probleem is vaak de kracht te vinden om ernaar te handelen."

In september 1943 was von Stauffenberg terug in Berlijn als luitenant-kolonel bij de generale staf van de landmacht. De één meter negentig lange, zwaar gedocoreerde von Stauffenberg droeg nu een zwart ooglapje en was een legendarische soldaat geworden in het Berlijnse commando.

Ondertussen -begin 1944- had de gevierde 'woestijnvos' veldmaarschalk Erwin Rommel zich bij de samenzweerders aangesloten. En in juni 1944 werden von Stauffenberg en zijn collega's verrast door de succesvolle landing in Normandië door de geallieerden. De tijd begon te dringen.

Op 1 juli 1944 werd Stauffenberg, inmiddels kolonel, benoemd tot Fromms stafchef en deze hoge positie verschafte hem datgene waar het hem tot dusver had ontbroken, namelijk directe toegang tot Hitler bij militaire briefings.

Van dat ogenblik moest hij niemand meer zoeken om de aanslag uit te voeren, want vanuit die nieuwe positie was hij het best geplaatst om de aanslag zelf uit te voeren. De moeilijkheid bleef dat Stauffenberg nu een dubbele rol had aangenomen door enerzijds de rol van aanslagpleger over te nemen en tegelijkertijd nodig zou zijn in Berlijn om direct na de aanslag de staatsgreep te organiseren vanuit het hoofdkwartier van het reserveleger. De situatie was verre van ideaal maar Stauffenberg was bereid het risico te nemen.