Maar na de verloren veldslagen bij Stalingrad en Leningrad waren de oorlogskansen definitief gekeerd en en het einde van het Duizendjarige Derde Rijk kwam onvermijdelijk snel dichterbij. Operatie Reinhard had vele miljoenen mensen het leven gekost. Na de mislukte aanslag op Hitler van 20 juli 1944 door Von Stauffenberg en zijn kliek, trachtte Himmler tevergeefs contacten aan te knopen met het verzet om zijn eigen toekomst in het naoorlogse Duitsland veilig te stellen.
Bijzonder merkwaardig is bvb het onderhoud dat Himmler had op het landgoed van Felix Kersten met de de afgezant van het World Jewish Congres, Norbert Masur, op 20 april 1945.
"Het is tijd dat jullie joden en wij nationaal-socialisten de strijdbijl begraven", sprak Himmler tegen de totaal verblufte Masur. Ook met de Zweedse graaf Folke Bernadotte pleegde Himmler op 23 april '45 nog overleg om tot vredesonderhandelingen te komen.
Dat werd Himmler helemaal niet in dank afgenomen door Hitler, die dit 'verraad' van Himmler als het ergste van alle verraders ervaarde. Hitler ontzet hem in zijn testament van 29 april uit alle functies en benoemde Gouwleider van Silesië SS-Oberführer
Karl Hanke als de nieuwe Reichsführer van de SS:
"Ich stosse vor meinem Tod den frueheren Reichsmarschall Herman Göring aus der Partei aus und entziehe ihm alle Rechte, die sich aus dem Erlass vom 29. Juni 1941 sowie aus meiner Reichstagserklaerung vom 1. September 1939 ergeben koennten. Ich ernenne an Stelle dessen den Grossadmiral Dönitz zum Reichspraesidenten und Obersten Befehlshaber der Wehrmacht. Ich stosse vor meinem Tode den frueheren Reichsführer-SS und Reichsminister des Inneren, Heinrich Himmler aus der Partei sowie allen Staatsaemtern aus. Ih ernenne an seiner Stelle den Gauleiter Karl Hanke zum Reichsführer-SS und Chef der deutschen Polizei und den Gauleiter Paul Giesler zum Reichsminister des Inneren. Göring und Himmler haben durch geheime Verhandlungen mit dem Feinde, die sie ohne mein Wissen und gegen meinen Willen abhielten, sowie durch den Versuch, entgegen dem Gesetz, die Macht im Staate an sich zu reissen, dem Lande und dem gesamten Volk unabsehbaren Schaden zugefuegt, gaenzlich abgesehen von der Treulosigkeit gegenueber meiner Person ..."
De nieuwe SS-Reichsführer Karl Hanke zal echter nooit van zijn promotie kunnen genieten want bij zijn vlucht uit Berlijn op 6 mei 1945 werd hij korte tijd later opgepakt door Tsjechische partizanen. Vermoed wordt dat hij bij een ontsnappingspoging door hen werd neergeschoten begin juni 1945.
Op 22 mei 1945 werd Himmler door een Britse patrouille in de buurt van Hamburg opgepakt. Hij was in het gezelschap van zijn lijfwacht Kiermayer, zijn adviseur Standartenführer Rudolf Brandt alsmede zijn jeugdvriend professor Karl Brandt berucht voor de uitvoering van het T4-euthanasieprogramma. Ook aanwezig in die groep waren zijn adjudanten Grothmann en Hauptsturmführer Heinz Macher, die kort voordien op 31 maart 1945 op bevel van Himmler het kasteel Wewelsburg had opblazen zodat de burcht niet in handen van de Amerikanen zou vallen.
Himmler had zijn snorretje afgeschoren en droeg een zwart ooglapje voor één oog zodat hij niet herkend zou worden. Maar zijn ijdelheid werd hem fataal. De behandeling die hem ten deel viel beviel hem niet en hij maakte zijn ware identiteit bekend. De dag later, op 23 mei 1945 werd Himmler opnieuw voorgeleid om verhoord te worden. Hij werd verplicht zich helemaal uit te kleden, want de dokters waren ervoor beducht dat nazi's gifcapsulen bij zich hadden. Toen de dokter zijn mond wilde onderzoeken, trok Himmler zijn hoofd weg en beet de cyaankaliampul stuk, die hij al die tijd in een gat tussen zijn tanden had verborgen gehouden.
Himmler, de man die in april 1933 aan het hoofd van de NPEA (Nationalpolitische Erziehungsanstalt) die tot taak had jonge mannen op te leiden tot goede SS-soldaten en als levensmoto
"Mehr sein als scheinen" had gekozen, was daar twaalf jaar lang ingeslaagd om groter te lijken dan hij was. Achter zich liet hij 6 miljoen vermoorde joden en miljoenen andere slachtoffers en zijn land totaal in puin geschoten.
Joachim Fest over Heinrich Himmler: "Himmler was het prototype van het romantisch overspannen burgermannetje, dat onder de omstandigheden van een dictatuur de macht kreeg om zijn neigingen bloedig te botvieren, zo'n man kon alleen aan zijn trekken komen in een samenleving die volledig ontworteld was. Himmler was het waanzinnig burgermannetje dat in de concentratiekampen de afschuwelijkste medische proeven verordonneerde - en er terzelfder tijd kruidentuinen liet aanleggen. Wat in zijn brein misschien op de een of andere manier hetzelfde was."
De weduwe van NSB-leider Rost van Tonningen wil net over de Nederlandse grens een 'expositie- en studiecentrum' vestigen. Zij heeft haar oog laten vallen op de Wewelsburcht ten oosten van Dortmund, die het domein was van SS-leider Himmler. Er moet 'volkerenkundig' onderzoek worden verricht en zij wil er documenten en nazi-attributen tentoonstellen. De burgemeester van Rheden wees eerder haar plan voor een museum in haar villa in Velp af. Een geldinzamelingsactie in Duitsland voor de aanloopkosten van het centrum verloopt moeizaam. Via oproepen op het internet heeft zij geprobeerd ten minste 100.000 mark (110.000 gulden) bijeen te krijgen, aldus museumsdirecteur Wulff Brebeck. Deze historicus beheert de Wewelsburcht in opdracht van de stad Paderborn. Gulle gevers ontvingen voor een gift van minimaal 100 mark 'Germaanse bouwstenen' van papier. "Word wakker! Ons nationale erfgoed, waarvoor vele kameraden zijn gevallen, is in gevaar", luidde de oproep van Florentine Rost van Tonningen-Heubel. Zij ondertekende met de SS-eed: "Unsere Ehre heisst Treue".
De Zwarte Weduwe (85) geeft ondanks deze tegenslag niet op. "Dit is heilige grond", zei zij gisteren desgevraagd. "Het is een kwestie van tijd en geld eer wij de burcht weer in ons bezit krijgen. Ik zal tot mijn laatste snik vechten." Zij bezoekt het kasteel elke drie maanden. Tegelijkertijd kijken zij en haar aanhang uit naar andere vestigingsplaatsen in Duitsland, onder meer in Berchtesgaden in Beieren waar Hitlers Adelaarsnest was gevestigd. "Ik ben er mee bezig, maar ik zeg niks." Zij zegt vaak toespraken te houden in Duitsland, 'zoals ook dit weekeinde'. De toehoorders zouden groepen zijn van 100 á 150 personen, bestaande uit ex-SS'ers, hun weduwen of familieleden. De inhoud van haar rede ligt voor de hand. Zij lardeert haar uitspraken over de Wewelsburcht met uitlatingen tegen het jodendom en prijst Hitler als een 'geniaal man'. Haar aanzien in extreem-rechtse kring in de Bondsrepubliek is groot, mede doordat zij Hitler en 'Reichsführer' Himmler persoonlijk heeft gekend. Himmler was getuige bij haar huwelijk. Zij is bevriend met diens dochter Gudrun. Rost van Tonningen en haar Duitse aanhang gaat het vooral om een monumentale, deels in de rotsen uitgehakte ruimte in het kasteel en om de zaal van de SS-groepsleiders.
Haar man Meinoud Rost van Tonningen was tweede plaatsvervangend leider van de Nationaal Socialistische Beweging (NSB). Na de bevrijding werd hij gearresteerd. Hij overleed in de gevangenis. De weduwe, die onder anderen de paus benaderde voor de rehabilitatie van haar echtgenoot, stichtte het consortium 'De Levensboom'. Deze organisatie propageert het nazi-gedachtengoed.
Bron: Uit het Algemeen Dagblad van Zaterdag 8 mei 1999
