Verzet.org - De Vervolging van de Joden in België, en de rol van de collaboratie

De eerste immigratiegolf van de joden dateert zeker al vanuit het einde van de dertiende eeuw toen de eerste Ashkenazim zich in Antwerpen vestigden. Wanneer onze contreien ook getroffen worden door de Zwarte Dood (de pest) werden de joden hiervan beschuldigd. Zij zouden de waterbronnen vergiftigd hebben. Talloze joden werden hun huizen uitgesleept en eindigen hun lot op de brandstapel. De eerste generatie joodse immigranten werd zo goed als uitgeroeid en/of verdreven. Het feit dat de ziekte door ratten en vlooien werd overgebracht, wist niemand. Pas 500 jaar later werd de pestbacil ontdekt en het verband tussen ratten, vlooien en de pest.

Einde 16e eeuw komt de tweede immigratiegolf naar onze streken op gang van Sefardische joden die, op de vlucht voor de Spaanse Inquisitie, Spanje en Portugal verlaten. Wanneer de Spanjaarden de Zuidelijke Nederlanden innemen en in 1585 de Val van Antwerpen plaatsvindt, vluchten velen joden naar Nederland. Een onbekend aantal joden wordt gedoogd. Vanaf 1713 komen de Zuidelijke Nederlanden in het bezit van de Oostenrijkse Habsburgers en onder Keizer Jozef II verkrijgen de joden in 1782 voor het eerst het recht om hun religie openlijk te belijden en actief deel te nemen aan het economische openbare leven. Op een aantal beperkingen na zoals bvb dat zij nog geen synagogen mogen bouwen.

In de Napoleonistische tijd wordt voor het eerst een 'jodenregister' aangelegd en telde men in Antwerpen 49 joden. In 1817, tijdens de korte vereniging van de Nederlanden telde men 38 joodse gezinnen in het Antwerpse. Na de Belgische onafhankelijkheid in 1830 wordt het judaïsme officieël erkend en betoelaagd en in 1832 wordt in Brussel het Centraal Consistorie van de Israëlieten in België gesticht, dat tot op vandaag het officiële orgaan is van de joodse gemeenschap in ons land.

Op de Paardenmarkt wordt in Antwerpen de eerste synagoge gebouwd die wat later (in 1864) wordt verhuisd naar de Grote Pieter Potstraat. In die periode wordt het aantal joden in Antwerpen op 800 à 1.000 geschat. Op het einde van de negentiende eeuw vluchten vele joden voor de pogroms vanuit Polen en Rusland naar het westen en rond de eeuwwisseling telt Antwerpen voor het eerst meer joden dan in Brussel namelijk ongeveer 8.000. In 1893 wordt in Antwerpen de mooiste synagoge gebouwd in de Bouwmeestersstraat. Deze wordt voornamelijk door de Nederlandse joden gebruikt. In 1913 wordt in het huidige centrum van het Diamantkwartier in de Hoveniersstraat door sefardische joden een 'Portugese' synagoge geopend. Enkele jaren later, in 1919, openen orthodoxe joden afkomstig uit Polen en Rusland hun synagoge in de Oostenstraat.

Vorige - Volgende >>