Verzet.org - Hitlers Paus. Deel 3: Pius XII

Op 12 maart 1939 wordt tijdens een indrukwekkende plechtigheid de 63-jarige kardinaal Eugenio Pacelli tot Paus Pius XII gekroond. De oorlogsdreiging wordt reëel en Pius XII werpt zich op als Paus van de Vrede en bemiddelaar tussen Polen en Duitsland. De discussie handelt over de eis van de nazi's die een corridor wensen tussen Oost-Pruisen, Dantzig en het Rijk. De paus probeert de Polen ertoe te bewegen deze eis te aanvaarden en alzo een wereldbrand te vermijden. Dat hij het hele Vaticaan aldus voor de kar van de nazi's spant is zijn minste zorg. Op 1 september 1939 vallen de nazi's Polen binnen en duurt tot 5 oktober. 70.000 Poolse soldaten sneuvelen en honderddertigduizend raken gewond. De Paus zwijgt tot groot ongenoegen van de Poolse Kerk en het buitenland.

De Britse gezant aan de Heilige Stoel Osborne schrijft verbitterd: "De paus heeft sinds het uitbreken van de oorlog lafhartig elke morele veroordeling weten te vermijden." Pas op 28 oktober 1939 reageert de paus met zijn encycliek Summi pontificatus waarin hij zelfs Polen vernoemt: "Vooral in het geliefde Polen is de situatie grievend; het bloed schreeuwt ten hemel van de talloze onschuldigen die zo wreed het leven hebben moeten laten, vaak mensen zonder militaire rang. Het land vertrouwt op de Maagd Maria, de Moeder Gods, en wacht op de dag dat het weer zal opstaan en ongebroken zal herrijzen uit de golven die het omspoelden." Over het lot dat de 3 miljoen Poolse joden staat te wachten wordt met geen woord gerept. Woorden zoals 'jood' of 'nazi' zal de paus nooit over zijn lippen krijgen.

Op 22 juni 1942 trekken 3 miljoen Duitse soldaten de Sovjet-unie binnen. Pius XII was, net als zijn grote voorbeeld Pius IX, een fervent anticommunist. Op de dag dat de Wehrmacht Rusland aanvalt feliciteert de Duitse bisschoppenconferentie Hitler per een telegram met deze "kruistocht ten bate van Europa". De paus roept de excommunicatie uit over allen die hulp bieden of contact hebben met de communisten. Pius XII ziet een nieuwe kans om het goddeloze bolsjewisme te vervangen door het massaal bekeren van Oost-Europeanen en het herstel van de godsdienstvrijheid eenmaal de Sovjetunie verslagen werd.

Hitler ziet het gevaar van de nakende missionarissering van Oost-Europa door het Vaticaan aankomen en steekt stokken in de bekeringswielen van de paus. Hitler in juli 1941: "Het Christendom is de grootste ramp die het mensdom ooit heeft getroffen. Het bolsjewisme is een bastaardzoon van het christendom en beide zijn monsterachtige voortbrengselen van het jodendom." Gesteund door de SS'rs Heydrich en Heinrich Himmler kondigt hij al vroeg (december 1941) het einde van de verschillende godsdiensten aan: "Als de oorlog is afgelopen, dan zal ik het probleem van de kerken oplossen. Pas dan zal de Duitse natie echt veilig zijn. In mijn jeugd dacht ik aan dynamiet. Nu zie ik echter dat godsdiensten met geweld kunnen worden vernietigd. Zij moeten worden weggesneden als een ledemaat dat door gangreen is aangetast."

De Duitse bisschoppen die het waagden om alsnog enige kritiek op de jodenvervolging te uiten, kregen van Adolf Hitler te horen: "Ik doe precies hetzelfde als wat de Kerk als 1500 jaar lang heeft gedaan. Alleen doe ik het veel efficiënter!", waarna de Führer steevast verwees naar de lange christelijke discriminatie van de joden.