In december 1942 speelde Himmler met het idee om een pure moslimeenheid op te richten aan het Joegoslavische front. Hitler zal pas in februari 1943, kort na het debacle in Stalingrad, zijn instemming geven aan Himmler tot het oprichten van moslimdivisies binnen de Waffen-SS nadat duidelijk werd dat de Ustasa eenheden van Ante Pavelic er maar niet in slaagden om de partizanen van Tito uit te schakelen. Tot dan dienden duizenden Bosnische moslims in de katholieke Ustasa divisies met wie zij hun haat deelden tegen hun aartsvijanden de Christen-Orthodoxe Serven, maar ook tegen joden en zigeuners en partizanen. Hier namen de moslim soldaten samen met de Ustasa reeds deel aan vreselijke misdaden tegen de bevolking.
De moslim-soldaten bij de Ustasa worden ingelijfd bij de nieuw op te richten eenheden, dit zeer tegen de zin van Ante Pavelic die een Groot-Kroatië (NDH) nastreefde, waar volgens hem ook Bosnië-Herzegovina onbetwistbaar deel van uitmaakte en waar toen 1 miljoen Bosnische moslims leefden. Volgens het rapport van Arthur Phleps van 19 april 1943 aan Himmler, was Pavelic absoluut gekant tegen de aanwerving van moslims bij de Duitse strijdkrachten en hij dreigde er zelfs mee om moslims die zich als vrijwilliger zouden melden, hen in de concentratiekampen van Joegsolavië op te sluiten.
Himmler reageerde furieus op dit rapport en schreef op 1 juli 1943 een brief aan SS-Gruppenführer en Generalleutnant der Polizei Konstantin Kammerhofer, zijn afgevaardigde in Zagreb, dat hij zware stappen zou ondernemen om het NDH regime van Pavelic onderuit te halen als die zijn bevelen niet zouden gehoorzamen: "Ik verwacht uw verslag dat de divisie bestaande uit ongeveer 26 000 soldaten tegen 1 augustus 1943 volledig paraat zal zijn." Dat quotum van 26 000 zal echter nooit bereikt worden. Het maximum aantal soldaten in de Handzar Divisie was op het einde van 1943 slechts 21 065 mannen waaronder 18 000 moslims. Toch werd deze werd deze Bosnische Divisie hiermee de derde grootste van de ongeveer 40 Waffen SS divisies die werden samengesteld tijdens de oorlog.
Om de rekruteringscampagne vlotter te laten verlopen beveelt Himmler aan SS-Gruppenführer Gottlob Berger, de chef van het SS-Führungshauptamt (FHA), om twee miljoen Rijksmarken over te maken aan Kammerhofer om de rekrutering van de Bosnische moslim divisie te bekostigen. Aldus dwong Himmler Ante Pavelic een stap opzij te zetten en zette een hypotheek op de onafhankelijkheid van de NDH staat van Ustasa Pavelic. Himmler plande de facto een eigen staat voor Bosnië. De Kroatische leider Ante Pavelic bleef geen andere keuze dan de feiten te aanvaarden zoals Himmler ze hem oplegde.
De eenheid zou bestaan uit Volksduitsers naast katholieke Kroaten en islamitische Bosniërs die in Duits uniform, met het salaris van de Waffen SS en met een Kroatisch wapenschildje op de mouw werden ingelijfd. De Divisie krijgt de naam 13. Waffen-Gebirgs-Division der SS "Handschar" met achteraan het toevoegsel 'kroat.Nr.1'. mee. Handzar of Handschar (in het Duits) verwees naar het Arabische kromzwaard, het favoriete gevechtswapen van de moslims. Op zeker ogenblik bestond de Handschar divisie uit evenveel Duitsers als Bosnische moslims. Die Duitse soldaten werden spottend ook Muselgermanen genoemd. Het kader was nagenoeg helemaal uit Duitsers samengesteld die niet-moslim waren.
De Groot-Moefti van Jeruzalem wordt op 24 maart 1943 door Gottlob Berger aangezocht en betrokken in de plannen. Tijdens die bijeenkomst met Gottlob Berger en Arthur Phleps wordt de Groot-Moefti belast met de propaganda. De Moefti was goed op de hoogte van de situatie in Bosnië en slechts enkele dagen voor de meeting van 24 maart had hij in een publieke speech verklaard: "Vandaag moet elk hart van de moslims uitgaan naar onze islamitische broeders in Bosnië die gedwongen worden om hun tragisch lot te ondergaan. Ze worden vervolgd door Servische en communistische bandieten die worden gesteund door Engeland en de Sovjet-Unie. Ze worden vermoord, van hun bezittingen beroofd en hun dorpen platgebrand. Engeland en haar geallieerden dragen een historische verantwoordelijkheid in de mishandeling en moord op de Europese moslims net zoals voordien in de Arabische landen en in Indië"
De Moefti wordt de facto het uithangbord van de moslim divisies binnen de Waffen SS en hij wordt geëngageerd om moslims te ronselen en te overtuigen om dienst te nemen in de Bosnische moslim eenheden en de pro-Duitse, anti-Brits-joodse strijd te vervoegen. De Moefti zal daar tot het einde van de oorlog het ganse voor blijven afreizen en zijn soldaten stimuleren. Het propagandaoffensief van de Groot-Moefti leverde snel resultaten op en al op 14 april 1943 hadden zich 8.000 moslims zich vrijwillig gemeld voor de Handzar Divisie.
Om zijn doel te bereiken zette Himmler zijn beste man voor de Balkan in, Arthur Phleps die reeds een Balkan Divisie had op gericht, de 7de SS-Freiwillige Gebirgsdivision 'Prinz Eugen' die grotendeels uit Volksduitsers was samengesteld. In maart 1943 kunnen de SS-Officieren Herbert von Obwurzer en Erich Braun een aanvang maken met de samenstelling en opleiding van de nieuwe divisie. Himmler had bevolen dat tegemoet moest worden gekomen aan de religieuze gebruiken en tradities van de moslims. Zo werd er een speciale kok aangesteld om te voldoen aan de speciale voedingsvoorschriften van de moslims. hun kledij werd aangevuld met een fez, het traditionele hoofddeksel van de moslim, die zowel in het groen, rood als in andere kleuren voorkwam.
