De Villa Am Grossen Wannsee nr 56/58 werd gebouwd tussen 1914 en 1915 door de industrieel Ernst Marlier en in 1921 verkocht aan Friedrich Minoux, die in die tijd een rechtse generaal-directeur was van het Stinnes-concern. In 1940 werd de villa opgeëist door de SS-Stiftung Nordhav, een liefdadigheidsorganisatie van de SD, die het gebruikte als pension voor bezoekende politie en SS-officieren. Vanaf 1943 werd het door de RSHA (Reichssicherheitshauptamt) gebruikt als gastenverblijf -"Kameradschafts- und Führerheim"- voor de Duitse veiligheidsdiensten SIPO en SD.
In 1945 werd het gebouw eerst door de Sovjetmarine bezet en later door Amerikaanse legerofficieren. In 1947 installeerde het August-Bebel-Instituut er een college. Van 1952 tot 1988 diende de Villa als vacantiekolonie voor het Berlijnse Neukölln district. Het was de historicus Joseph Wulf die de publieke aandacht wist te trekken op de historische rol die de Villa heeft gespeeld tijdens de Conferentie van Wannsee.
Al in 1965 stelde Wulf voor om er een "Internationaal Documentatiecentrum voor Onderzoek naar het Nationaal Socialisme en haar Gevolgen" in onder te brengen, maar stuitte op veel tegenkanting en verzet. Pas in 1986 kwam er een doorbraak toen de Berlijnse senaat besliste om een Holocaust Herinnerings Centrum in onder te brengen. De Villa werd helemaal gerenoveerd en ingericht. Precies op de vijftigste verjaardag van de conferentie van Wannsee werd op 20 januari 1992 het "Gedenkstätte Haus der Wannsee-Konferenz" opengesteld voor het grote publiek.
Om het museum te bezoeken, er studiedagen en seminaries te houden volstaat een telefonische of schriftelijke afspraak:
Gedenkstätte Haus der Wannsee-Konferenz
Am Großen Wannsee 56-58, 14109 Berlin
Tel:(030) 805 001- 0, 805 001-26;
Fax.:(030) 805 00 1-27
De Notulen van Wannsee
De notulen van de Wannsee, of ook Wannseeprotocol genoemd naar het Duitse woord Protokoll dat notulen betekent, werden in maart 1947 ontdekt door medewerkers van de Amerikaanse aanklager, die op zoek waren naar nieuwe bewijsmateriaal voor de Neurenbergse processen. Het internationale proces tegen oorlogsmisdadigers was eind 1946 afgelopen en de aanklagers bereidden zich voor op nieuwe zaken zoals het Doktersproces en de "Zaak van de Ministeries" die in Neurenberg werd gevoerd tussen oktober 1946 en april 1949.
De vijftien pagina's tellende notulen werden oorspronkelijk in 30 exemplaren opgemaakt waarvan slechts de zestiende kopij bewaard is gebleven. Het bestaat grotendeels uit een uiteenzetting door Reinhard Heydrich die een overzicht geeft van de maatregelen die reeds genomen werden tegen de joden tot eind 1941. Hij maakt tellingen van hoeveel joden er in de Europese landen nog zijn en ontvouwt zijn plan om alle joden te "evacueren" naar de pas veroverde gebieden in het oosten. "Evacuatie" en "hervestiging" waren sinistere eufemismen voor deportatie, onnoemelijk veel lijden tot regelrechte moord in de gaskamers en crematoria van de vernietigingskampen Auschwitz-Birkenau, Majdanek, Belzec, Sobibor, Chelmno en Treblinka.
In de notulen werd op de conferentie uitgebreid ingegaan op het probleem van de halfbloedigen, de zgn. mishlingen. Hoe er moet gehandeld worden met de half-joden, kwart-joden, joden die getrouwd zijn met een niet-jood en joden die een oorlogsonderscheiding hebben gekregen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Voor wie op zoek is naar documenten die het bestaan van de holocaust bewijzen is dit "schandelijkste document uit de moderne geschiedenis" een bijzonder kil en macaber verslag dat door haar nuchterheid en koele berekende zakelijkheid, veruit het sprekendste document is als het gaat om de door de nazi's geplande uitroeiing van de joden van Europa.
In 2001 werd de Conferentie van Wannsee verfilmd door Frank Pierson en Loring Mandel onder de titel "Conspiracy" (zie foto rechts) met Kenneth Branagh (als Reinhard Heydrich) en Stanley Tucci (als Adolf Eichmann) in de hoofdrollen. Een Engelstalige bespreking van dit drama vind u hier op de site van IMDB.
Voor de oorspronkelijke Duitse tekst: klik telkens op de kleine blauwe afbeelding voor een vergroot beeld per pagina.
Op 20 januari 1942 vond in een Villa aan een groot binnenmeer, de Wannsee nabij Berlijn, een vergadering plaats tussen vijftien van de hoogste gedragsdragers en/of hun afgevaardigden van het Derde Rijk. Deze vergadering werd belegd door Reinhard Heydrich en Adolf Eichmann om alle ministeries die betrokken waren bij de uitroeiing van het Joodse volk van Europa, op één lijn te brengen en zich te verzekeren van hun medewerking en medeplichtigheid. Dat alles onder het commando van de SS (SchutzStaffel) van Heinrich Himmler en zijn trouwste paladijn Reinhard Heydrich.
