Verzet.org - Het Vlaams Blok in elk van ons (Manu Claeys)

"Het moderne catastrofedenken kent niet langer onheilsprofeten van buitenaf. De nieuwsoortige ondergang komt van binnenin. Hij stoelt op een collectieve wil tot onmacht, op een gezamelijke onwil, op een gebrek aan karakter, op te weinig beheersing en uiteindelijk te veel onverschilligheid. Het is moeilijk zichzelf begrenzingen op te leggen."

Stukje bij beetje sprokkelt een extreem-rechtse partij procenten bijeen in het hele Vlaamse land. Na elke verkiezingszondag verschijnen daarover verontruste reacties, een paar maanden later gevolgd door wat bezadigder en in hun begrijpen zelfs enigszins geruststellende analyses van sociologen en politicologen. Waarna het windstil wordt. Overheden gaan opnieuw aan de slag, burgers rapen zichzelf bij elkaar. Tot een nieuwe stembusgang eraan komt en opiniepeilers een bevolking bevragen die zichzelf zo slecht kent en laat kennen, of zo ongaarne het achterste van de tong laat zien, dat de verkiezingsuitslag andermaal als een bom inslaat.

Gravend naar zelfkennis en naar het allerachterste van tongen wil Het Vlaams Blok in elk van ons meer doen dan wonden likken. Het wil verwonden. Het wil dramatiseren. Het wil een polemiek voeren tegen een mentaliteit waarin één partij gedijt. Politiek is niet langer vooral dat domein waar mensen klasseverschillen bevechten, economische herverdeling afdwingen of opkomen voor taal of godsdienst. Nieuwe breuklijnen maken van politiek veleer de scène waa om levensstijlen, ethische principes of culturele zeggenschap gestreden wordt. Omdat partijen dragers en hoeders van mentaliteiten geworden zijn, wil dit essay ons aller zwakke plekken in kaart brengen.

Dat er goede en slechte kiezers zouden zijn is een versleten gedachte, waaruit niemand nog troost kan puttten. Niemand is gevrijwaard van inconsequent gedrag, van verlangen naar extreme oplossingen, van onbewaakte momenten, gebrek aan souplesse of lippendienst. Niemand kan aan de zijlijn postvatten, want we zijn allen acteurs in een steeds erbarmelijker theaterstuk.

Zich een weg zoekend tussen smaadschrift en beschouwing willen deze aantekeningen betrokken én afstandelijk zijn, standpunten innemen én analyse leveren.

Manu Claeys (º1964) is germanist. Na een verblijf in de VS was hij enkele jaren fondsredacteur bij een Vlaamse uitgeverij. Hij woont en schrijft in Borgerhout. Eerder verschenen van hem de goede verstaanders, waarvoor hij de ECI-prijs voor het essay kreeg.