Verzet.org - Wederzijds respect - De gevaren van het Blok (Patrick Dewael)

Elke democratie is gebaat bij kritiek, maar in België slaat de kritiek geregeld om in een ongezond wantrouwen. Vooral in Vlaanderen is de relatie tussen overheid en burger verstoord. Veel Vlamingen zijn ervan overtuigd dat de staat de vijand is. Ze stellen overheid en politci verantwoordelijk voor ongeveer alles wat fout loopt. De som van dit Vlaamse ongenoegen heeft zich vertaald in een pijnlijk symptoom: een sterke extreem-rechtse partij. Hoewel het Vlaams Blok de enige partij is die nog nooit deelnam aan de macht en daar door het cordon sanitaire ook van wordt uitgesloten, wint ze verkiezing na verkiezing.

In Wederzijds respect. De gevaren van het Blok graaft Patrick Dewael in de voedingsbodem van het Vlaams misnoegen. Hij analyseert de opkomst en het succes van nieuwe extreem-rechtse bewegingen in Europa. Hij legt uit waarom het Vlaams Blok de democratie bedreigt en waarom het cordon sanitaire nodig blijft. Vanuit zijn persoonlijke familiegeschiedenis schetst Dewael een parallel met het nazisme en het fascisme: ook hedendaags extreem-rechts beschouwt een mens niet zomaar als een mens. In het tweede deel zoekt Patrick Dewael naar middelen om de relatie tussen burger en overheid te verbeteren. Hij breekt een lans voor meer wederzijds respect en plaatst iedereen voor zijn verantwoordelijkheid: de politiek, de overheid, de burger en de media.

Patrick Dewael in een interview met Libelle-magazine op 22 december 2005: "Aan de andere kant zie je dat mensen niet veel nodig hebben om tot de wreedste daden in staat te zijn. We hebben in de vorige eeuw de concentratiekampen gekend, Hiroshima, recenter nog de oorlog in ex-Joegoslavië, waar mensen opnieuw werden samengedreven en afgeslacht op basis van hun etnische afkomst. Ik ben een optimist, ik geloof in vooruitgang, maar in de mens sluimert een wreedheid die telkens weer kan losbarsten: da's vreselijk ontnuchterend. Vandaar dat ik me nog altijd ontzettend kwaad kan maken als mensen lichtzinnig omspringen met extremistische ideeën, geen respect tonen voor ons verleden. We moeten altijd goed voor ogen houden dat wat gebeurd is zich kan herhalen. Daarom wil ik in Mechelen ook graag een Holocaustmuseum, een plek waar jonge kinderen komen en beseffen dat ze kritisch moeten blijven. Mijn grootvader (Arthur Vanderpoorten) is overleden in het kamp van Bergen-Belsen, en mijn moeder vertelde me daar wel eens over. Uiteraard maakte dat een diepe indruk op mij. Het is me ook nadien blijven fascineren, ik heb er veel over gelezen, ook over diegenen die het hebben overleefd. Merkwaardig toch: hoe men probeerde al het menselijke in iemand te vernietigen en hoe sommigen er toch in slaagden dat te overleven, zelfs met een enorme kracht het leven konden hervatten."

Marleen Vanderpoorten en Patrick Dewael op 9 mei 2005: "Slechts één ding is erger: het vergeten"
"De gedachte dat niet alle mensen gelijkwaardig zijn, zit nog steeds diepgeworteld in de genen van heel wat mensen en wordt direct of indirect gepropageerd door extreem rechtse partijen. Net zoals vroeger ten aanzien van de joden proberen die van de vreemdelingen opnieuw een vijandbeeld op te bouwen. Vandaag keren ze zich vooral tegen moslims, niet-blanken en in een aantal gevallen nog steeds tegen de joden. Vreemdelingen worden door hen voorgesteld als profiteurs, parasieten en terroristen. Daarom eisen ze een volledige assimilatie waarbij 'de Ander' zijn sociale, culturele en religieuze identiteit moet verloochenen. Het gevolg is onverdraagzaamheid, racisme en uitsluiting. Waardoor aan vreemdelingen een job in private bedrijven wordt geweigerd, jongeren omwille van hun huidskleur uit dancings worden geweerd of mensen fysiek bedreigd worden omdat ze een hoofddoek dragen. Ons beider grootvader, Arthur Vanderpoorten , was Minister van Binnenlandse Zaken toen de oorlog uitbrak. Hij vluchtte naar Frankrijk maar werd er opgepakt door de Gestapo, als Nacht-und-Nebel gevangene gedeporteerd naar Natzweiler en Sachsenhausen, en tenslotte gevangen gezet in het concentratiekamp van Bergen-Belsen. Enkele dagen voor de bevrijding van het kamp stierf hij aan tyfus. Hetzelfde gebeurde met duizenden anderen die omwille van hun politieke overtuiging uitgeschakeld werden."

Persoonlijke website van Minister-President van de Vlaamse Regering Patrick Dewael en van zijn nicht Vlaams minister van Onderwijs en Vorming Marleen Vanderpoorten

Liberaal Archief. 60 jaar bevrijding van de kampen: een selectie uit de archieven van liberale voormannen: Omer Vanaudenhove - Arthur Vanderpoorten - Henri Story - Edmond Preys
Arthur Vanderpoorten (º17.02.1884) stond sinds kort na de Eerste Wereldoorlog aan het hoofd van de Lierse liberalen. Hij stond er bekend als democratisch, vrijzinnig en sterk Vlaams geïnspireerd. Vanderpoorten zou dan ook lange tijd ondervoorzitter zijn van het Liberaal Vlaams Verbond. Ook in de Lierse afdeling van het Willemsfonds was hij erg actief. Zijn politieke betrokkenheid bracht hem in 1936 in de Senaat. Onder Pierlot werd hij in 1939 een eerste maal minister (Openbare Werken en Werkverschaffing), en opnieuw in 1940 (Binnenlandse Zaken). Bij de inval van de Duitse troepen in 1940 volgde Vanderpoorten de regering naar Frankrijk, maar ging niet mee naar Londen. Doordat de Duitse troepen in november 1942 het tot dan toe onbezette Vichy-Frankrijk introkken, werd de bewegingsvrijheid van Vanderpoorten sterk beperkt. Hij werd aangehouden in januari 1943, op verdenking van hulpverlening aan een ontsnappingslijn voor wie de bezette landen wou ontvluchten richting Engeland. Arthur Vanderpoorten werd naar Duitsland gedeporteerd en stierf in Bergen-Belsen op 3 april 1945, minder dan twee weken voor de Britse troepen het kamp bevrijdden.

Liberales: Leven en werk van Herman Vanderpoorten (1922-1984). Herman Vanderpoorten was de zoon van de politicus Arthur Vanderpoorten (en vader van Minister Marleen Vanderpoorten, nvdr). Hij studeerde rechten aan de Gentse universiteit en maakte er kennis met onder meer Frans Grootjans, Albert Maertens en Karel Poma. Na de oorlog stapte hij in de politieke voetsporen van zijn vader die in het Duitse concentratiekamp van Bergen-Belsen was omgekomen. Van 1949 tot 1958 was hij Antwerps provincieraadslid, in 1961 werd hij verkozen tot volksvertegenwoordiger en in 1965 stapte hij over naar de senaat waar hij tot zijn overlijden bleef zetelen. Vanderpoorten bekleedde met gezag ook verschillende ministerposten. Hij was minister van Binnenlandse Zaken in de regering Vanden Boeynants-De Clercq (1966-1968), minister van Justitie in de regering Leburton (1973-1974), in de regering Tindemans-II (1974-1977) en in de regering Martens-III (1980) en daarenboven vice-eerste minister en minister voor Institutionele Hervormingen in die zelfde regering. In 1979 nam hij deel aan de eerste rechtstreekse Europese verkiezingen en zetelde in Straatsburg tot 1980. In 1983 werd hij door de koning benoemd tot minister van Staat.