Verzet.org - Die Rote Kapelle - De geschiedenis van het Rode Orkest(Gilles Perrault)

Synopsis
De geschiedenis van Het Rode Orkest, de spionage organisatie die een beslissende rol speelde in de nederlaag van nazi-Duitsland.

"Die Rote Kapelle" was een spionagegroep, opgericht door de inlichtingendienst van het Rode Leger, met de gekende spion Richard Sorge en Leopold Trepper (1904-1982) als voornaamste dirigenten. Waar Sorge naar Japan werd gestuurd, werd de leiding voor Europa aan Leopold Trepper toevertrouwd.

Leopold Trepper was geboren in Polen in 1904 uit ene typisch Joodse familie, in een streek waar de Joodse gemeenschap ongeveer 3000 mensen omvatte. Zijn vader was een kleine winkelier, die er een soort bazaar op nahield op de gelijkvloerse verdieping van hun bescheiden woning. Vader stierf op 47 jarige leeftijd aan een hartaanval en liet zijn gezin onbemiddeld achter. Vanaf de middelbare school voelde Trepper zich aangetrokken tot het communisme van Marx. Hij verliet deze school voortijdig om achtereenvolgens allerlei stielen uit te oefenen. In dezelfde periode liet hij zich inschrijven aan de Universiteit van Krakau, doch hij hield zich meer onledig met betogingen en onlusten, zodat hij vroegtijdig moest onderduiken.

Na een tijdlang in Palestina te hebben gewoond vertrok hij naar Marseille, alwaar hij in contact kwam met de Russische spionagedienst. Daarna verbleef hij nog een tijdje in Parijs om dan naar Moskou te trekken, alwaar hij zich liet inschrijven in de Joodse universiteit. Hij liet zich bijzonder opmerken door zijn studie over het racisme en het antisemitisme, waarbij hij het nazisme als duidelijkste mechanisme van het antisemitisme aanzag. Daardoor kwam hij in contact met het hoofd van de inlichtingendienst van het Russische leger, generaal Berzin. Deze laatste aanzocht Trepper deel te nemen aan deze dienst en bood hem het leiderschap van de Europese afdeling aan.

In 1938 vertrok Trepper, met de graad van kolonel op zak, naar België, alwaar hij te Antwerpen, in de Russische Ambassade, een paspoort kreeg op naam van Adam Mikler, Canadees industrieel, die zich in België wou vestigen. Hij ging meteen op zoek naar zijn oude Palestijnse vriend, Leo Grossvogel, die intussen opgeklommen was tot directeur van de firma "Au Roi du Caoutchouc", met zetel te Brussel, doch met bijhuizen in verschillende steden van België, onder andere in de Kapellestraat 83 te Oostende. Samen met Grossvogel zou hij zijn spionagegroep, die naderhand door de Duitsers "Die Rote Kapelle" werd genoemd, verder uitbouwen. Grossvogel stelde hem voor een import- en exportmaatschappij te stichten die, via haar filialen in het buitenland, de regelmantels van de firma "Au Roi du Caoutchouc" in de handel zou brengen. Daartoe stichtte Trepper, in de herfst van 1938, de firma "The Foreign Excellent Trench-Coat", waarvan de leiding werd toevertrouwd aan de heer Jules Jaspar, voormalig Consul Generaal van België in Indochina en in Scandinavië. Gezien de reputatie van de heer Jaspar meende het duo Trepper – Grossvogel aldus alle verdenkingen te weren. Intussen had Trepper opdracht gekregen, van uit Rusland, om hulphuizen te stichten van zijn maatschappij, onder andere in Oslo, Copenhagen, Stockholm en Oostende.

Ook had Trepper zijn groep aangevuld met onder meer de Russische luitenant Mikhall Makarov, die evenwel ingeschreven stond als zijn Carlos Alamo, houder van een Uruguayaanse paspoort. Deze kreeg de titel van Directeur van de afdeling te Oostende, alwaar hij werd bijgestaan door een zekere Mevrouw Hoorickx. (Bron: "Die Rote Kapelle" te Oostende)

Het Rode Orkest was de belangrijkste en meest efficiënte spionage-organisatie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanuit het hart van zijn nazirijk spon het zijn web over geheel bezet Europa, en het speelde een beslissende rol in de Duitse nederlaag.

Gilles Perrault, geboren in 1931, advocaat, militair en journalist, reisde drie jaar lang door Europa om materiaal voor dit boek te verzamelen. In zijn gesprekken met nog levende leden van Het Rode Orkest en van de Abwehr heeft hij niet alleen naar feiten gezocht, maar vooral naar beweegredenen en ervaringen. Behalve eersteklas geschiedsschrijving is Perraults werkstuk daardoor een dramatisch verhaal geworden, dat de lezer van begin tot eind in zijn greep houdt.