Sinds kort zijn het pas zelfstandige Estland, Letland en Litouwen lid van de Europese Unie en de Oekraïne zal spoedig volgen. Meer dan zestig jaar geleden was er ook al sprake van een Verenigd Europa, onder Hitler met geweld tot stand gebracht.
Om de oostelijke veroveringen rijp te maken voor het duizendjarige Germaanse rijk, was veel kapitaal en arbeid nodig. Onder leiding van de felle nazi Rost van Tonningen droeg het bezette Nederland ook zijn steentje bij; ons land had immers eeuwen geleden al getoond succesvol te kunnen koloniseren. Enkele duizenden boeren en tuinders, vissers en turfstekers, bouwvakkers en elektriciens, automonteurs en zelfs obers gingen vanaf eind 1941 vrijwillig oostwaarts als 'Germaanse' pioniers. Binnen enkele jaren was het grote avontuur over.

Wat bezielde deze Nederlanders om deze pioniersrol te vervullen, waar werkten zij en hoe was hun verhouding met de Duitsers en de locale bevolking? David Barnouw gaat in Oostboeren, Zee-Germanen en Turfstekers op zoek naar dit nagenoeg onbekende verleden. Het resultaat is een verrassend document over een verrassend verleden.

---

David Barnouw is woordvoerder en onderzoeker bij het Nederlands Insituut voor Oorlogsdocumentatie en publiceerde onder meer over Anne Frank en Rost van Tonningen.

---

België en Nederland, landen van eeuwenoude en hedendaagse volksverhuizingen

Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
•  Het Salon is Vol? (Jules Fernon)
•  De nieuwe volksverhuizingen? Migraties in de wereld (Freddy de Pauw, Els de Temmerman e.a.)
•  Het hemels vaderland. Hollanders in Siberië (Bart Rijs)
•  Vluchten voor de Groote Oorlog. Belgen in Nederland 1914-1918 (redactie J.B.C. Kruishoop en M. Bossenbroek)
•  Vluchten voor de oorlog. Belgische vluchtelingen 1914-1918 (Michaël Amara, Piet Chielens e.a.)
•  Oostboeren, Zee-Germanen en Turfstekers (David Barnouw)
•  Gouden Handel. De eerste Nederlanders overzee en wat zij daar haalden (Wim Wennekes)
•  1585. De Val van Antwerpen en de uittocht van Vlamingen en Brabanders (Gustaaf Asaert)
•  In de Kaukasus. Dagboek van August Muls, een Antwerps mijnexploitant 1917-1918 (red. Johan Braet en Eddy Stols)
•  Montagne Russe. Belevenissen van Belgen in Rusland (red. Eddy Stols en Emmanuel Waegemans)
•  Belgische emigranten (Anne Morelli)
•  Een kortstondige kolonie. Santo-Tomas de Guatemala (1843-1854) (Stefan van den Bossche)
•  Landverhuizers. Antwerpen als kruispunt van komen en gaan (Lieven Saerens, Robert Vervoort e.a.)
•  In de Rue des Flamands. Het schamele epos van Vlaamse emigranten in Wallonië (Guido Fonteyn)
•  Nationalisme in België. Identiteiten in beweging 1780-2000 (Kas Deprez en Louis Vos)
•  De grote mythen uit de geschiedenis van België, Vlaanderen en Wallonië (Anne Morelli)
•  Geschiedenis van het eigen volk - De vreemdeling in België van de prehistorie tot nu (Anne Morelli)
•  Ongewenste gasten - Joodse vluchtelingen en migranten in de dertiger jaren (Frank Caestecker)
•  Vluchtelingenbeleid in de naoorlogse periode (Frank Caestecker)
•  Waarom die Italianen (Fred Vanhinsberg)
•  Wij gaan naar Amerika. Vlaamse landverhuizers naar de nieuwe wereld 1850-1930 (Dirk Musschoot)
•  Potemkinse dorpen. Belgen in Rusland (red. Emmanuel Waegemans)
•  Onze Kongo (Hilde Eynikel)
•  Leopold II & Kongo - Het evenaarsdistrict en het kroondomein 1885-1908 (Daniel Vangroenweghe)
•  Van Algebra tot Pyama. Arabieren in de Vlaamse Cultuur (red. Gunther Dauwen)