headerbanner
Aanbevolen boeken en AV-media:
Nota bene '45. Een dagboek (Erich Kästner)
Israel's War History; prod. Sharon Schaveet; docu. 2007; 1 DVD; 120 minuten; engels; zw/w & kl.
Saturday 04 July 2009
Home
Actueel
Het Waanzinnige Rijk
Hitlers Handlangers
Hitlers Gewillige Beulen
Vergeten vervolgden
Ware Helden
Collaboratie in België
Het verzet in België
NS docs / wetten
Varia
Boekenbank
Link Partners
Auteur
Contact




Hugo Van Minnebruggen's Facebook profiel
Advertisement
Hendrik De Man had een Plan en verdwaalde in de collaboratie PDF Afdrukken E-mail
Monday 30 January 2006
Artikel index
Hendrik De Man had een Plan en verdwaalde in de collaboratie
Het Plan van De Man
De Man collaboreert
Het einde van De Man
Een ongewoon verhaal
Epiloog
Bronnen

 

 

 

 

Het Plan van De Man

Na het mislukken van zijn tweede huwelijk trekt hij in 1929 terug naar Duitsland, waar hij als hoogleraar aan de Universiteit van Frankfurt, sociale psychologie doceerde. Ondertussen was in Amerika de Grote Crisis uitgebroken. Na de beurskrach in New York van oktober 1929, viel de Amerikaanse industrie op korte tijd terug op 10% van haar waarde in 1929.

De crisis waaide snel over naar West-Europa en de grote depressie treft in de jaren '30 alle lagen van de bevolking maar de armsten het eerst en het meest. Tussen 1931 en 1934 verdubbelde de werkloosheid in België. Het ene fabriek sluit na het andere en regeringen volgen mekaar op in snel tempo zonder dat er ook maar één de crisis en de werkloosheid onder controle krijgt.

Ook de socialistische partijen delen in de klappen. In Henegouwen bestormt de bevolking de volkshuizen en wordt de de socialistische krant Le Peuple in het openbaar verbrand. Leden van de Belgische Werkliedenpartij verscheuren openlijk hun lidkaarten. In 1932 breekt in de Borinage een opstand uit. Alle dagen en weken vind er wel ergens een betoging of actie plaats om werk.

Extreemrechtse nationalistische bewegingen, formaties en partijen vinden in deze jaren van crisis en algemene werkloosheid een goede voedingsbodem. Naast de fascistische partij van Mussolini in Italië, was in Duitsland op 31 januari 1933 Adolf Hitler aan de macht gekomen. Ook in eigen land werd in 1931 het Verdinaso opgericht, gevolgd door het VNV in 1933 en REX van Léon Degrelle in Walonnië.

De BWP zocht naar een mirakelman en dacht deze te vinden in Hendrik De Man. De Man had in 1931 zijn boek 'Opbouwend Socialisme' gepubliceerd, gevolgd door 'De socialistische Idee' in 1933, maar moet op de vlucht slaan voor het nationaal-socialisme in Duitsland sinds Hitler de socialistische partij vogelvrij verklaarde en ook de boeken van De Man in het openbaar worden verbrand. Hij keert noodgedwongen weer naar België waar hij sociale psychologie doceert aan de ULB.

De Man had intussen het marxisme de rug toegekeerd en werd op dat ogenblik beschouwd als één van de belangrijkste socialistische denkers van zijn tijd. Het internationalisme van Marx en het socialisme dat hij voordien verdedigde wordt verlaten en vervangen door een socialisme op nationaal vlak. Hij pleit voor een nationale planeconomie en het gebruik van nieuwe economie-instrumenten om de crisis tegen te gaan. Met kerstmis 1933 stelt Hendrik De Man zijn Plan van de Arbeid voor dat in grote lijnen geïnspireerd was op de theorieën van de liberale economist J.M. Keynes. Het plan verwerft snel de naam krijgt van zijn schepper Het Plan De Man. Het plan wordt enthousiast onthaald op het kerstcongres van de B.W.P. en Hendrik De Man wordt prompt verkozen tot ondervoorzitter van de partij.

In 1935 trekt de BWP naar de verkiezingen onder de slogan 'Leve het Plan, gansch het Plan, niets dan het Plan'. De BWP stelt Het Plan De Man zelfs als voorwaarde tot het toetreden tot een regering. In 1935 treedt De Man toe tot de eerste nationale drieledige regering van Paul van Zeeland en krijgt de portefeuille van Openbare Werken en Opslorping van de Werkloosheid. Van de uitvoering van het Plan komt weinig terecht en werd de vroegere eis snel vergeten. Een jaar later, in de tweede regering van de Nationale Unie, krijgt hij het Departement Financieën toegewezen. In oktober 1937 komt de regering-van Zeeland ten val, maar onder Janson wordt hij nogmaals minister van Financieën.

In 1938 moet Hendrik De Man ontslag nemen als minister wegens gezondheidsredenen en trekt hij zich terug in Zwitserland. Het is ook deze periode dat hij de autoritaire democratie meer en meer als ideaal begint te aanschouwen om de politieke stabiliteit van een regime te bereiken. In opdracht van Leopold III tracht De Man in december 1938 een algemene vredesconferentie te beleggen via een geheime diplomatieke missie. Deze missie mislukt uiteindelijk in februari 1939.

Het is ook in dat jaar dat De Man verkozen wordt tot ondervoorzitter van de B.W.P., bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog wordt hij vice-premier onder Hubert Pierlot. Door zijn vastberadenheid in de Belgische neutraliteitspolitiek raakt hij steeds meer geïsoleerd zowel in de regering als in zijn partij. In januari 1940 neemt hij ontslag uit de regering en draagt het feitelijke partijvoorzitterschap over aan A. Delattre.



Laatst geupdate op ( Friday 20 June 2008 )
 
addtofav
Verzet.org maakt dankbaar gebruik van Joomla! en krijgt de technische ondersteuning van Antifa.net en VEDEZE van Blokwatch.
Ga naar top pijltje