De vrijmetselarij staat in het 250ste Mozartjaar andermaal -zij het ietwat discreter- in de belangstelling. Wolfgang Amadeus Mozart is wellicht een van de meeste bekende vrijmetselaars. Mozart (1756-1791) schreef een aantal composities die een duidelijke maçonnieke inslag hadden. Als lid van de loge 'Zur neuengekrenten Hoffnung' schreef hij vlak voor zijn dood op 5 december 1791 de vrijmetselaarsopera De Toverfluit (Die Zauberflöte).
Maar ook voordien componeerde hij onder meer 'Die Maurerische Trauermusik', 'Eine kleine Fraumaurer-Kantate' en de cantate 'Dir, Seele des Welltals'. Bij bronnen kan je lijsten vinden van vele andere beroemde vrijmetselaars door de eeuwen heen.
Note: Vrijmetselarij wordt ook Maçonnerie genoemd, in het Engels Freemasonry, in het Duits Freimaurerei, in het Frans Franc-Maçonnerie, Frimurare Orden in het Zweeds, Masonlar in het Turks, Massoneria in het Italiaans en Francmasoneria in het Spaans enz.
De Vrijmetselarij zoals die thans bestaat (anno 2006), werd opgericht in 1717 in Londen. Er wordt soms beweerd dat zij van oorsprong terug gaat naar de Orde van de Tempeliers maar die stelling werd nooit bewezen.
Vermits België pas sinds 1830 bestaat, dateert de Belgische vrijmetselarij van nà de onafhankelijkheid
van ons land. In België bestaan vijf verschillende maçonnieke Obediënties die samen meer dan
20.000 vrijmetselaars tellen. De vrijmetselarij leeft helemaal niet zo verborgen als men beweert, getuige de opvallende aanwezigheid
van de vele Obediënties en Loges die zich ondermeer op het internet bevinden (eenvoudig klikken op de geciteerde namen en je
bent er al.)
'De' Vrijmetselarij bestaat niet. Net zoals in andere religies bestaan er ook hier meerdere strekkingen. De Vrijmetselarij kent één
reguliere strekking per land en meerdere andere zogenaamde irreguliere strekkingen. Bij de reguliere
strekkingen is er één Grootloge per land die door de reguliere Grootloges van de andere landen als dusdanig wordt
erkend.
In België is dat de Reguliere Grootloge van
België die door de oorspronkelijke (en oudste uit 1717) vrijmetselaarsorganisatie, de
United Grand Lodge of England wordt erkend. Zij werd opgericht in
1979 en groepeert Vrijmetselaars uit 42 Loges die de traditionele Vrijmetselarij beoefenen. De Reguliere Grootloge van
België is hoofdzakelijk een inwijdingsgenootschap die streeft naar individuele vervolmaking, broederschap en ethiek.
Gemeenschappelijke kenmerken : enkel mannen worden toegelaten tot die obediëntie, het geloof in een Opperbouwmeester van het Heelal
en het verbod in de Loge politieke of godsdienstige debatten te voeren.
Daarnaast bestaan er nog vier irreguliere loges. Met name
Het Grootoosten van België (G.O.B) opgericht in 1833 die
9000 mannelijke vrijmetselaars telt en verdeeld zijn over 108 Loges; de
Vrouwengrootloge van België (V.G.L.B.)
is enkel toegankelijk voor vrouwen en worden 'Zusters' genoemd. Zij werd opgericht in 1981 en telt 1500 leden verdeeld over
34 loges. De Grootloge van België (G.L.B) werd opgericht in 1959 en telt
ongeveer 3300 leden; en de Belgische Federatie van Le Droit Humain (D.H.)
is een gemengde loge van Zusters (ZZ.) en Broeders (BB.). Zij werd in 1928 opgericht en telt ongeveer 6500 leden verspreid over
95 loges. Allen hebben hun hoofdzetel in het Brusselse.
Tot slot zijn er nog verschillende internationale vrijmetselaars obedienties actief in België. Een belangrijke obedientie
is bijvoorbeeld de Aloude en Primitieve Ritus van
Memphis-Misraïm. Deze obedientie recruteert voornamelijk bij de hogere graden van de irreguliere loges. Gereorganiseerd
in 1963 zou zij thans drie loges kennen met ongeveer 300 leden. Meer informatie over de verschillende Obediënties vind je
hier. Daar kom je ook meer te weten over de geschiedenis en de doelstellingen
van elke specifieke Obediëntie, hoe lid worden, riten en rituelen, contactname enz. Er bestaat ook het
Belgisch Museum van de
Vrijmetselarij te Brussel dat voor iedereen vrij toegankelijk is.
In Nederland is de grootste vrijmetselaarsorde de Orde
van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden. Deze orde is erkend door de Britse grootorde die geldt als de oudste
vrijmetselaarsorganisatie, de United Grand Lodge of England.
De belangrijkste grond voor erkenning is dat een orde alleen toegankelijk is voor mannen. Onder het Grootoosten vallen nog een
groot aantal min of meer zelfstandige orden, die hun leden echter uitsluitend betrekken uit het Grootoosten.
Naast deze orde zijn er in Nederland nog enkele vrijmetselaarsorden actief: de Internationale Orde der Gemengde Vrijmetselarij Le Droit Humain; het Nederlands Verbond van Vrijmetselaren en het Nederlandse Grootloge der Gemengde Vrijmetselarij. Deze drie orden zijn zowel voor mannen als vrouwen toegankelijk. Verder zijn er een tweetal orden die uitsluitend toegankelijk zijn voor vrouwen met name de Orde Vita Feminea Textura en de Orde van Vrije Weefsters, Vinculum Verum.
Zie ook bij bronnen waar je vele verwijzingen vind naar loges in België en in de rest van Europa en de wereld.
De vervolging van de vrijmetselarij voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog is bij het grote publiek maar weinig bekend. De Rooms-Katholieke Kerk en het Vaticaan gooide de vrijmetselarij en het jodendom op één hoop van satanische religies en samenzweringen. Verschillende schandalen en personen gaven in de negentiende en het begin van de twintigste eeuw voedsel aan het antisemitisme en de antimaçonniekers zoals bv de zaak Léo Taxil, de Affaire Dreyfus, het geval Stavisky, de beruchte 
