Honderd jaar na de geboorte van Leopold III schrijven vooraanstaande historici de biografie van deze omstreden koning, wiens koningschap volledig overschaduwd wordt door de Koningskwestie. Dat doen ze onder andere aan de hand van onuitgegeven bronnen uit het koninklijk archief. Leopold III werd koning der Belgen in 1934. Het is voornamelijk zijn houding tijdens de Tweede Wereldoorlog en daarna die het Belgische politieke en sociale leven sterk beroerde. Leopolds hang naar een sterker gezag leidde op 25 mei 1940 tot een open confrontatie met de regering, die tegen de wil van Leopold de politieke strijd tegen nazi-Duitsland aan de zijde van de Geallieerden wil voortzetten. Hij slaagt er niet in de regering voor zich terug te winnen, noch om het voor de onderdrukte bevolking op te nemen. Het enige dat de Belgen van hem horen, is dat hij in december 1941 in het huwelijk treedt met Lilian Baels. De koning bekommert zich blijkbaar meer om zijn eigen geluk dan om dat van zijn landgenoten. Na de bevrijding van het grondgebied houdt prins Karel als regent de troon voor zijn broer warm. Leopold III wordt de inzet van een verbeten strijd. De confrontatie tussen de koning en de politieke machthebbers loopt in 1951 uit op zijn troonsafstand. Die vormt een breuklijn in de geschiedenis van de monarchie. Met Leopold III verdwijnt het koningschap dat vaak autoritair zijn stempel drukt op het politieke leven in België. In dit boek komen ook de jeugd van de vorst en de periode na zijn troonsafstand uitgebreid aan bod.

---

Over de démarches van Leopold III en zijn onmiddellijke omgeving tijdens de bezettingsjaren zijn liters lovende inkt en evenveel vitriool gevloeid. "Zeker is dat Leopold III van oordeel was dat de oorlog het faillissement van het parlementaire systeem bezegelde", noteren Herman Van Goethem en Jan Velaers in hun onthullende bijdrage. Terwijl de nazi's in Brussel de eerste joden en communisten oppakken, probeert Leopold III zijn vel te redden. Zijn secretaris Capelle heeft een boodschap voor Hitler: "Zijn er niet enkele provincies in het land die zouden kunnen worden onttrokken aan de militaire bezetting, en waarin ik zou regeren?". De auteurs voegen er voor alle duidelijkheid aan toe dat de koning wel degelijk aan een mini-koninkrijkje dacht. Net zoals het Pétain in Vichy-Frankrijk was gelukt. Limburg leek Laken wel wat, maken ze op uit aantekeningen van generaal Van Overstraeten. Ook Goebbels maakt in zijn dagboeken van deze vrijage gewag. Maar Hitlers propagandaleider meldt dat de Führer niet erg opgetogen is met Leopolds denkpiste.

---

Over Leopold III en de Koningskwestie, het Belgisch Vorstenhuis en de koloniën

Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
•  Jezuïeten in Kongo met Zwaard en Kruis (A. M. Delathuy)
•  De Kongostaat van Leopold II 1876-1900 - Het verloren paradijs (A. M. Delathuy)
•  E.D.Morel tegen Leopold II en de Kongo-Staat (A. M. Delathuy)
•  In de Kongostaat. De geheime documentatie van de onderzoekscommissie (A. M. Delathuy)
•  Missie en Staat in Oud-Kongo. Witte paters, scheutisten en jezuïeten 1880-1914 (A. M. Delathuy)
•  De geest van Leopold II en de plundering van de Congo (Adam Hochschild)
•  Leopold II & Kongo - Het evenaarsdistrict en het kroondomein 1885-1908 (Daniel Vangroenweghe)
•  Onze Kongo (Hilde Eynikel)
•  Het Zaïre van Mobutu (Zana Etambala)
•  O Dierbaar België. Ontstaan en structuur van de federale staat (Nico Jacquemin en Mark van den Wijngaert)
•  België tijdens de Tweede Wereldoorlog (Mark van den Wijngaert, Bruno De Wever, L.Vandeweyer e.a.)
•  Belgische wetgeving in Ballingschap (Hendrik Fayat)
•  De Belgen in Groot-Brittannië 1940-1944 (Luc Schepens)
•  In dienst van hunne majesteiten. De geheime geschiedenis van de Belgen te Londen (George de Lovinfosse)
•  Sire, er zijn nog Belgen - Een oorlogsverhaal van vier ooggetuigen (Marcel Duinslaeger)
•  Hitler in België (René Mathot)
•  Hitler en het politieke lot van België (Dr. Albert De Jonghe)
•  Voor Koning en Vaderland - De Belgische Adel in het Verzet (Marie-Pierre d'Udekem d'Acoz)
•  1950: ontknoping van de koningskwestie (Paul Theunissen)
•  Een koningsdrama. Een biografie van Leopold III (Mark van den Wijngaert e.a.)
•  Een koninklijke tragedie. Het geval Leopold III (Alfred Fabre-Luce)
•  Koning Leopold III. Diplomaat voor de vrede (C. Koninckx)
•  De 18de dag. De tragedie van Leopold III Koning der Belgen (Rémy)
•  Kroongetuige. Over de grote gebeurtenissen tijdens mijn koningschap (Leopold III)
•  De moord op Lahaut - Het communisme als binnenlandse vijand (Rudi Van Doorslaer - Etienne Verhoeyen)
•  Brief aan een postzegel. Kritisch Koningsboek (Johan Anthierens en Hofhouding)
•  Tricolore Tranen. Boudewijn en het augustusverdriet (Johan Anthierens)
•  Sire, er zijn geen Vlamingen (Joris Tulkens)