Verzet.org - Bruine morgen. (Franck Pavloff - in een vertaling van Walter van den Broeck)

Recensie van Inge Umans

Twee vrienden ontmoeten elkaar elke dag bij een kop koffie in een café en vertellen elkaar dan gewoon wat er in hun hoofd omgaat. Op een dag vertelt Charlie dat hij zijn hond heeft laten inslapen omdat het geen bruine hond was. Het ik-personage heeft de maand voordien zijn eigen lapjeskat ook laten inslapen omdat ook zijn kat niet de juiste kleur had. De regering heeft namelijk beslist dat ‘bruine’ honden en katten beter zijn en moedigt de eigenaars van niet-bruine huisdieren aan hun dieren te laten afmaken en de stadsmilitie deelt zelfs gratis arsenicumballetjes uit. De vrienden blijven elkaar ontmoeten en keuvelen over de veranderingen die voortdurend plaatsvinden. Zo verschijnen kranten die kritiek durven hebben op het afmaken van de niet-bruine dieren plots niet meer en van uitgeverijen die tot dezelfde financiële groep behoren, worden boeken uit de bibliotheekrekken gehaald. De vrienden passen zich aan en schaffen zichzelf een nieuw, bruin huisdier aan.

Op een zondag begeeft de verteller zich naar Charlie om te gaan kaarten. Wanneer hij in het gebouw aankomt blijkt Charlie gearresteerd. Hij vangt op dat het nu ook verboden is om vroeger een niet-bruin huisdier gehad te hebben. De angst slaat het ik-personage om het hart. Hij beseft dat ze beter op hun hoede hadden moeten zijn toen de Bruinen hun eerste wet oplegden en dat ze zich misschien hadden moeten verzetten. Dan, op een bruine morgen, wordt er bij de man op de deur geklopt…

De lezer wordt met dit verhaal dat zich in een fictief land afspeelt goed wakker geschud. Het 12 pagina’s dunne boekje doet de lezer stilstaan bij extremistische ideeën en tot wat absurde en racistische wetten kunnen leiden. Maar het wijst de lezer ook op zijn eigen verantwoordelijkheid: moeten we de blik afwenden en volgzaam zijn om problemen te vermijden of moeten we kritisch durven zijn en in opstand komen? Dit boekje is een mooie didactische aanvulling bij films en toneelstukken als ‘the wave - de golf’ en documentaires over experimenten als tot wat het bevoordelen van mensen met vb. blauwe ogen kan leiden. Het opent discussies over racisme en fascisme en is een aanrader voor elke schoolbibliotheek.

Bruine morgen

In het Brussels Parlement kan je met je leerlingen een «lezing burgerzin» volgen. Twee professionele acteurs brengen de «Bruine morgen» van de Franse romanschrijver Franck Pavloff, over de opkomst van de Bruine Staat, een extremistisch politiek regime. Nadien volgt een debat rond de noodzakelijke inspraak van de burger in het openbaar bestuur.

Er zijn een tiental opvoeringen, van 24 tot 28 oktober, vooral bedoeld voor Brusselse scholen, waarvan drie of vier in het Nederlands, de overige in het Frans. De opvoeringen zijn overdag en zijn gratis.
Stefaan Van Gijseghem - tel. 02 549 62 05 - Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken

De negen voorstellingen van de lezing «Bruine morgen» van Franck Pavloff, die van 24 tot 28 oktober 2005 plaatsvonden in de spiegelzaal die daartoe speciaal was uitgerust, hadden veel succes. Om en bij 1.000 leerlingen en leerkrachten van het secundair onderwijs uit verschillende Brusselse en niet-Brusselse scholen hebben de opvoeringen, die zowel in het Nederlands als in het Frans werden gebracht, bijgewoond. Het kortverhaal «Bruine morgen» wil doen nadenken over de kwetsbaarheid van de democratie, de risico’s van ontsporingen naar een totalitair regime en over de noodzakelijke inspraak van de burger in het openbaar bestuur.

De open en soms zeer levendige debatten tussen de leerlingen en een panel van Brusselse volksvertegenwoordigers die na de voorstellingen plaatsvonden, werden geleid door drie professionele journalisten (Dirk van Zundert van de VRT, Pascal Vrebos van RTL-TVI en Jacques Bredael, gewezen journalist van de Rtbf). Het Brussels Parlement is ervan overtuigd dat deze lezingen ter bevordering van de opvoeding tot burgerzin, die reeds voor het vierde opeenvolgende jaar worden georganiseerd, een initiatief zijn waarmee de assemblee, de parlementsleden en de diensten de democratie en de democratische waarden een duwtje in de rug geven.

! Belangrijk : gezien het succes van de lezingen «Bruine morgen» bij de scholen (er is een wachtlijst van meer dan 1450 leerlingen) worden begin 2006 mogelijk bijkomende voorstellingen georganiseerd …