"In het bleke licht van de aanbrekende dag, zag ik hoe de SS'rs het kamp doorzochten, de overgeblevenen opsporend die zich schuilhielden in de wasruimtes of weggedoken zaten in de dakgoten, waar ze ter plekke werden neergeschoten. Daarna hield het schieten op, de soldaten verdwenen, en het kamp hulde zich in stilte. Vlammetongen schoten hoog op vanuit de crematoria, zonder dat enig geluid de kalmte van de verglijdende nacht verstoorde.
Mijn handen grepen de vensterbank vast. Er klonk geen muziek meer. De violen zwegen.
Ik schreeuwde, want ik wist op dat moment dat ik mijn vader nooit zou terug zien.
Het was de beurt aan het orkest om naar binnen te gaan."

Niet alleen de joden, ook de zigeuners hebben zwaar geleden onder de holocaust.

Met deze indrukwekkende roman heeft de Pools-Amerikaanse schrijver Alexander Ramati dit weinig bekende feit onder de aandacht van de wereld willen brengen. Uitgangspunt vormden de waar gebeurde belevenissen van de zigeunerfamilie Mirga. Hoofdpersoon is de jonge Roman Mirga. Zijn vader is een beroemde violist die, wanneer de familie gedeporteerd wordt naar Auschwitz, door toedoen van kamparts Joseph Mengele terechtkomt in het gevangenenorkest. Een betrekkelijke garantie voor zijn leven -tenminste zolang er toehoorders zijn...

En de violen zwegen is behalve een aangrijpend dokument, ook een indringende beschrijving van een nagenoeg verdwenen cultuur.

---

Van dezelfde schrijver is eerder bij Omega Boek verschenen 'De helden van Assisi'. Dit boek is verfilmd, met in de hoodrollen James Mason en Maximilian Schell.

---

Vervolging van Sinti & Roma (zigeuners) tijdens de Tweede Wereldoorlog

Relevante verwijzingen:
•  Vlaams Centrum Woonwagenwerk
•  zigeuners.startpagina.nl

Lees ook deze artikels op Verzet.org:
•  Eerste officiele delegatie homoseksuelen op herdenking in Breendonk
•  Vergeten Vervolgden: De vervolging van Roma en Sinti zigeuners

Lees ook deze film- en boekbesprekingen op Verzet.org:
•  DVD film: Gipsy Life: Sinti & Roma
•  Zigeuners in Vlaanderen (Jan H.C. Cuijle)
•  Het volk van Koka Petalo. De zigeuners in Europa (Dick Schaap en Wim Bont)
•  Kinderroof of zigeunerroof? Zigeuners in kinderboeken (Jean Kommers)
•  En men noemde hen Zigeuners... (Leo Lucassen)
•  Vreemd gespuis (Anne Frank Stichting)
•  En de violen zwegen - Een verhaal over de holocaust van de zigeuners (Alexander Ramati)
•  Een volk op doortocht. Zigeuners tijdens de Tweede Wereldoorlog (Jan Yoors)
•  Slechts weinigen kwamen terug. Sinti en Roma onder het nationaal-socialisme (Eric Goeman)
•  Settela (Aad Wagenaar)
•  De Zigeuners (Angus Fraser)
•  Op zoek naar de ware Zigeuner. Zigeuners als studieobject tijdens de Verlichting, de Romantiek en het Nazisme (Wim Willems)