'Goelag' is de Russische afkorting voor de centrale adminstratie van de strafkampen, in het Russisch 'Glawnoje Oeprawlenije Lagerej'. Deze kampen liggen als een reusachtige archipel over de gehele Sovjet-Unie verspreid. Aleksandr Solzjenitsyn is elf jaar lang een van de ontelbare naamloze bewoners ervan geweest.

In zijn opzienbarende boek 'De Goelag Archipel' beschrijft Solzjenitsyn de geschiedenis van het spookachtige eilandenrijk van terreur en geweld. Weids opgezet, met de documentaire zorgvuldigheid van een modern historicus en geschreven met de taalbeheersing van een groot epicus, is dit het credo geworden van een Nobelprijswinnaar. In zijn boek komen geen verzonnen personen voor, noch verzonnen gebeurtenissen, en tòch kent het als literair kunstwerk in onze tijd zijn weerga niet. 'De Goelag Archipel' is literatuur van het hoogste plan, maar de meesterpen van Solzjenitsyn maakt het werk leesbaar als een boeiende roman. Hetgeen ook Solzjenitsyns uitdrukkelijke bedoeling was, want zijn aanklacht moest onder ogen van zoveel mogelijk mensen komen.

"...En aangenomen dat de vrijheid in ons land nog lang niet zal ontgloren en het doorgeven van dit boek met grote risico's gepaard zal gaan, zal ik ook de toekomstige lezers mijn dank moeten overbrengen: uit naam van de omgekomen slachtoffers..."

Solzjenitsyn wil niet als rechter optreden over zijn land- en tijdgenoten. Hij voelt zich mede schuldig aan al het kwaad dat in zijn vaderland of door zijn volk bedreven wordt. Om niet nog groter 'schuld' op zich te laden, het Solzjenitsyn dit boek geschreven. Hij wist dat het over zijn verdere lot zou beslissen. Desondanks heeft hij de publicatie ervan in het westen gewenst.

---

In 1970 ontving Solzjenitsyn de Nobelprijs voor de Literatuur. Dankzij zijn monumentale werk De Goelag archipel (verschenen in Parijs tussen 1973 en 1975) kon de buitenwereld kennisnemen van de werkkampen in de Sovjet-Unie, de Goelag. Na publicatie van de eerste delen werd de schrijver gearresteerd en in 1974 uitgewezen. Via Zwitserland kwam Solzjenitsyn in 1976 uiteindelijk in de Amerikaanse staat Vermont terecht.

Onder partijleider Michail Gorbatsjov ontspande de situatie in de Sovjet-Unie zich: vanaf 1989 mochten er weer werken van Solzjenitsyn verschijnen en de schrijver kreeg in 1990 het staatsburgerschap terug. Vier jaar later, na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, keerde hij naar Rusland terug. Bron: Wikipedia.nl

---

Over Russische Tsaren, Stalin en de Bolsjevisten

Lees ook deze artikels op Verzet.org:
•  Stalin en de Joden. Deel 4: De joden krijgen een staat: Birobidjan
•  Kozakkenleider Bogdan Chmielnicki en de judeocide van Nemirov

Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
•  Rusland in opstand - 1905, de eerste barst in de Tsarentroon (David Floyd)
•  Wanneer wordt het dag, kameraad? Geschiedenis van de oktoberrevolutie (Jean-Paul Ollivier)
•  De Russische Revolutie (G. Schomaekers)
•  De Russische Revolutie (Robert Goldston)
•  Vladimir Lenin (Hermann Weber)
•  Veertien lezingen aan de Sverdlov-universiteit (Alexandra Kollontaj)
•  Een vergeten oorlog - Polen - Rusland 1920 (Martin Ros)
•  De geschiedenis van de Sovjet-Unie (Z.R. Dittrich en A.P. van Goudoever)
•  Stalin, heerser van het Kremlin (Jan Bauwens met medewerking van Piet Terlouw en H.C. Ebeling)
•  De autobiografie van Stalin (Richard Lourie)
•  Stalin (Rose Tremain)
•  De gelaarsde God - Stalin en de aura van de macht (Piet de Moor)
•  Een andere kijk op Stalin (Ludo Martens)
•  Jozef Stalin (Maximilien Rubel)
•  Hitler en Stalin, parallelle levens (Alan Bullock)
•  Stalin, de Russen en hun oorlog 1941-1945 (Marius Broekmeyer)
•  Zjoekov, maarschalk van de Sovjetunie (Otto Preston Chaney Jr.)
•  Ivans Oorlog. Leven en dood in het Rode Leger, 1939-1945 (Catherine Merridale)
•  Het beleg van Leningrad (Alan Wykes)
•  Ruslands oorlog (Richard Overy)
•  Stalingrad (Geoffrey Jukes)
•  Operatie Barbarossa. De oorlog van Hitler en Stalin (Laurence Rees)
•  Operatie Barbarossa. De Duitse inval in Rusland (John Keegan)
•  Het getto van Odessa. De vernietiging van de joodse gemeenschap in de Oekraïne (Starodinski)
•  Welkom in Siberië. Van spooktrein tot repressie (Walter Roland)
•  De Vredesbeweging in de USSR (Oleg Charchardin)
•  Zes weken in het land van de Sovjets (Albert Minnebo)
•  Ik verkoos de vrijheid (Victor Kravchenko)
•  De Goelag Archipel (Aleksandr Solzjenitsyn)
•  Goelag. Een geschiedenis (Anne Applebaum)
•  De werkelijkheid in Sowjet-Rusland (Aurel von Jüchen)
•  Overleven na de Goelag. Het lot van Stalins slachtoffers na hun kamptijd (Nanci Adler)
•  De laatste dagen - Van de dood van Stalin tot de dood van Beria (Anton Kolendic)
•  Waarom valt Icarus? - Het communistisch netwerk (Jan Debrouwere)
•  Refuseniks - Het drama van de Joodse emigratie uit de Sovjet-Unie (Piet Buwalda)
•  Tussen rode ster en Davidster - Waarom communisme en zionisme aartsvijanden werden (Kris Borms)
•  Vladimir de verschrikkelijke. Zjirinovski en de opmars van extreemrechts in Rusland (Peter Conradi)