|
"Hitler - die blaas ik op!" - De aanslag door Georg Elser (Hellmut Haasis) |
|
|
|
|
Thursday 04 May 2006 |

 |
Titel "Hitler - die blaas ik op!" - De aanslag door Georg Elser
Orig. Den Hitler jag' ich in die Luft Der Attentäter Georg Elser - Eine Biographie © Rowohlt Verlag GmbH, Berlin, 1999
Auteur Hellmut Haasis
Uitgeverij © Uitgeverij IJzer; april 2006; 284 bladzijden
ISBN 90 74328 96 2
|
Synopsis
Al in 1938 rijpt bij Georg Elser, een timmerman uit Hermaringen (Duitsland), het idee om Hitler op te blazen. In het diepste geheim
werkt hij zijn plannen uit en verzamelt hij kennis en spullen als klokonderdelen, slaghoedjes en springstof die nodig zijn om een
tijdbom te maken.
Vanaf augustus 1939 verblijft Elser voor langere tijd in München en wordt vaste gast in de Bürgerbräukeller. Daar komen
elk jaar de 'oud-strijders' bijeen om de putsch van 1923 te herdenken. Het hoogtepunt van die avond is de toespraak van Hitler, die om
half negen begint en anderhalf uur duurt.
Haasis beschrijft hoe Elser zich in die drie maanden tijd 30 tot 35 nachten laat insluiten en op ingenieuze wijze een tijdbom plaatst
in de pilaar achter het spreegestoelte vanwaar Hitler gewoonlijk zijn toespraak houdt. De tijdklok stelt hij in op 8 november 21.20 uur.
De heroïsche aanslag van Elser is mede zo onbekend gebleven omdat Elser volgens velen zou hebben gehandeld in opdracht van
de SS teneinde de publieke opinie te beïnvloeden. Het kon niet toevallig zijn dat Hitler deze aanslag had overleefd; het zou allemaal
in scene zijn gezet om Hitler een aureool van onkwetsbaarheid te verschaffen, dat diens gezag en populariteit zou doen stijgen.
Haasis vertelt het hele verhaal van Elser, zijn jeugd, de aanslag, de aanhouding, zijn gevangenschap en zijn executie op
9 april 1945 in Dachau, als de nazi's weten dat alles verloren is. Daarnaast geeft Haasis een haarscherp beeld van de paranoïde
verbtenheid waarmee de nazi's Elsers familie, vrienden en kennissenkring als mededaers zien, hen onderwerpen aan allerlei soorten van verhoor en
hen het leven onmogelijk maken.
Lees ook op deze website: Georg Elser pleegt op 8 nov. 1939 een aanslag op Hitler
Op 8 november 1939 werd in de Bürgerbräukeller in Munchen een aanslag op Hitler gepleegd. Slechts door een stom toeval
mislukte de aanslag en ontsnapte Hitler op het nippertje aan de dood. Tot ieders stomme verbazing was de dader van de
aanslag Georg Elser, een eenvoudige schrijnwerker die het allemaal op z'n eentje had beraamd en uitgevoerd!
Zonder dat iemand hem daartoe had aangezet, was Elser tot het besluit gekomen dat de enige manier om het lot van de arbeiders te
verbeteren en een nieuwe wereldoorlog te voorkomen, slechts kon gebeuren door de leiding van het regime -Hitler, Göring en
Goebbels- definitief uit te schakelen. De inval in Polen op 1 september 1939 sterkt nog zijn voornemen om de aanslag uit te voeren.
Na zijn arrestatie zou Elser omtrent zijn motief voor deze aanslag aan zijn ondervragers verklaren: "Ich habe den Krieg
verhindern wollen."
Georg Elser reist in 1939 verschillende keren naar München, en probeert er zelfs tevergeefs een baantje te bemachtigen. Ook
probeert hij een mogelijke vluchtroute uit naar Zwitserland. Sinds april 1939 werkt Elser in de steengroeve van Königsbronn
waar hij er in slaagt om 125 springstofstaven te stelen. Na een arbeidsongeval in mei 1939 krijgt hij meer tijd om zich op zijn plan
te concentreren.
Vanaf augustus verhuist hij naar München en in september ´39 trekt hij in bij Alfons en Rosa Lehmann in de
Türkenstraße 94. Avond na avond laat hij zich, 's nachts opsluiten in de vergaderzaal (en dat tot 30 tot 35 keer toe!),
om zijn voorbereidende werkzaamheden uit te voeren.
De pilaar aan het spreekgestoelte waar Hitler gewoonlijk zijn rede hield was zijn doelwit. Nacht na nacht besteedde hij zijn tijd
aan het uithakken van een holte in de pilaar. Hij ging daarbij zo nauwkeurig te werk dat hij de holte zelfs opvulde met tin om te
voorkomen dat het een hol geluid zou geven wanneer iemand toevallig op de pilaar zou kloppen of dat het ontstekingsmechanisme
beschadigd zou geraken wanneer iemand met een spijker een versiering zou willen aanbrengen.
Op 6 november 1939 was alles in gereedheid gebracht en de bom en het tijdsmechanisme vakkundig geplaatst en afgedicht. Maar Elser
liet niets aan het toeval over en op de avond van 7 november ging hij nog een laatste keer terug naar de zaal en controleerde
of alles goed geïnstalleerd was, drukte zijn oor tegen de wand van de pilaar en hoorde het getik. Alles was in orde…
Duitsers in verzet tegen Hitler
Lees ook deze artikels op Verzet.org:
• Dr. Felix Kersten, de man met de miraculeuze handen
• Dietrich Bonhoeffer: 'Es ist schlimmer böse zu sein, als Böses zu tun'
• Feldwebel Anton Schmid:'Ich habe nur als Mensch gehandelt'
• Die Weiße Rose - studentenprotest tegen de nazi's in München
• Georg Elser pleegt op 8 nov.1939 een aanslag op Hitler
• Von Stauffenberg en de aanslag op Adolf Hitler op 20 juli 1944
• Die Swingjugend. Jongerenverzet tegen de nazi's
Lees ook deze boek- en DVD-filmbesprekingen op Verzet.org:
• DVD-film: Sophie Scholl (Marc Rothemund)
• DVD-film: Edelweiss Pirates (Niko & Kiki von Glasow)
• De aanslag op Hitler (Paul Berben)
• Het Juli Komplot - 20 juli 1944 (Roger Manvell en Heinrich Fraenkel)
• Het komplot. 20 juli 1944 (Roger Manvell)
• Von Stauffenberg. Leider van de aanslag tegen Hitler (Gerry Graber)
• Officieren tegen Hitler (Fabian von Schlabrendorff)
• De gemiste kans. Staatsgreep tegen Hitler 1938 (Bert Tigchelaar)
• Een lastige erfenis. De rol en betekenis van het Duits verzet tegen Hitler (Aspeslagh en Raven)
• Dossier Elser, onthullingen over de eerste aanslag op Hitler (Lotharm Gruchmann / Eymert van Manen)
• "Hitler - die blaas ik op!" - De aanslag door Georg Elser (Hellmut Haasis)
• De Witte Roos -1ste editie (Inge Scholl)
• De Witte Roos -herziene editie (Inge Scholl)
• Hitler. De aanslagen (Roger Moorhouse)
• Leven met de vijand. Aanpassing en verzet in Hitlers Europa 1939-1945 (Werner Rings)
• Het Duitse Verzet tegen Hitler (Ger van Roon)
|
|
|
Laatst geupdate op ( Saturday 19 July 2008 )
|