headerbanner
Aanbevolen boeken en AV-media:
Tussen hamer en aambeeld. Polen en zijn buren (Martin van den Heuvel)
Rosenstrasse; Margarethe Von Trotta; 2003; 1 DVD; speelduur 135 minuten; kleur
Thursday 16 October 2008
Home
Actueel
Het Waanzinnige Rijk
Hitlers Handlangers
Hitlers Gewillige Beulen
Vergeten vervolgden
Ware Helden
Collaboratie in België
Het verzet in België
NS docs / wetten
Varia
Boekenbank
Link Partners
Gastenboek
Auteur
Contact

logo_antwerpen
Advertisement
lobby
Advertisement
Advertisement
Advertisement
loveisraelK

Opkomst extreemrechts. Deel 1: Economische crisis in de jaren dertig - fas PDF Afdrukken E-mail
Sunday 04 June 2006
Artikel index
fas
Opkomst extreemrechts in Vlaanderen
Opkomst franstalig extreemrechts
Fascisme
Bronnen
 

Opkomst extreemrechts in Vlaanderen

Ook in België heeft de economische crisis hard toegeslagen. Het aantal volledig werklozen is van 12.500 (eind 1929) een jaar later gestegen tot 76.000. Het ene faillisement volgt op het andere. Einde 1931 is de werkloosheid gestegen tot 200.000, tegen einde 1934 350.000 en in 1935 bijna 400.000 werklozen. De Belgische frank wordt met 28% gedevalueerd en de lonen van de arbeiders worden haast elke zes maanden telkens met 5% verminderd. Armoede troef. Uit de Frontpartij na de Eerste Wereldoorlog zien begin jaren dertig de twee belangrijkste rechtsextremistische nationalistische organisaties het licht.

Op 6 oktober 1931 richten Joris Van Severen en Wies Moens het Verbond van Dietse Nationaal-Solidaristen op dat later wordt afgekort tot VERDINASO. In zijn nieuwjaarstoespraak van 1934 dweept Van Severen met zijn buitenlandse voorbeelden en stelt hij dat: "het Verdinaso de enige vertegenwoordiger in Dietsland is van de internationale fascistische beweging." De stijl en de rituelen van de nazi's met hun SA (Sturmabteilungen) en Benito Mussolini's fascistische Zwarthemden Militie (La Milizia Nazionale opgericht in 1923) wordt klakkeloos overgenomen in zijn Dinaso Militie.

Al van in den beginne droomt Van Severen hardop van een staatsgreep: "Niet aan de massa en hare vleiers komt de heerschappij toe, maar aan de keurploegen van het volk, aan de elite, aan de verscheidene aristocratieën van een natie voor zover zijn hun taak begrijpen en volbrengen die er één is van de alleredelste dienst. De aristocratie van het bloed, de aristocratie van het verstand en van de nauwgezette arbeid, de aristocratie der waarachtige wellevendheid, de militaire aristocratie van de Dietse Miltanten Orde en van de DPO." (DPO=Dinaso Propaganda Orde)

Op 20 augustus 1934 kondigt Joris Van Severen onverwachts de 'nieuwe marsrichting' af die het Verdinaso zal inslaan. Van Severen stapt af van zijn radicale anti-belgicisme en Den Leider wordt Belgicist en keert zich voortaan tegen het separatisme. De Walen kunnen vanaf dan ook deel uitmaken van Groot-Nederland. België moest niet meer worden vernietigd, maar "van binnenuit worden veroverd."

Van Severen droomt hardop van 25.000 benodigde politieke militanten om een militaire staatsgreep te plegen maar die zal hij nooit bij elkaar krijgen. De wet op de privé-milities van 29 juli 1934 steekt het Verdinaso stokken in de wielen. Joris Van Severen wordt gedwongen om zijn Dinaso Militie te ontbinden maar al tijdens de 3de Landdag van 1934 te Tielt wordt D.M. omgevormd tot de Dietsche Militanten Orde.

Op 1 oktober 1933 kreeg het Verdinaso er een geduchte concurrent bij: op de ruïnes van de Frontpartij wordt het VNV (Vlaams Nationaal Verbond) van Staf de Clercq (1884-1942) opgericht. Net zoals het Verdinaso beoogt het VNV de vereniging van Vlaanderen met Nederland maar bewandelt voorlopig nog de wettelijke, parlementaire weg. In tegenstelling tot het Verdinaso, dat nooit aan verkiezingen zal deelnemen, nam het VNV wel deel aan de parlementsverkiezingen van 24 mei 1936 en 2 april 1939, alsook aan de gemeente- en provincieraadsverkiezingen van 1938.

In wezen verschillen de doelstellingen maar weinig met het programma van het Verdinaso. Maar het water tussen Van Severen en Staf de Clercq blijft te diep. Het gegeven dat Joris Van Severen ook Wallonië tot Groot-Nederland wil samenvoegen blijft voor het VNV onaanvaardbaar.

Aan de andere kant kende de Communistische Partij van België ook meer aanhang in die periode. Na de machtsovername van Hitler in 1933 bepleitte de Komintern samenwerking tussen socialisten en communisten om in een Volksfront -naar het voorbeeld van de Frente Popular in Spanje die tegen Franco streden- het fascisme te bestrijden. In Frankrijk en Spanje werden volksfronten tot stand gebracht. Ook in België werden overigens mislukte pogingen ondernomen vanwege de communistische partij om samen te werken met de Belgische Werklieden Partij (B.W.P.) en met linkse liberalen.

Een hevig anticommunisme is kenmerkend voor de groeperingen aan katholieke en rechterzijde. Het Vaticaan waarschuwde tegen het alles- vernietigende communisme onder andere in de encycliek "Divini Redemptoris" in 1937. In België waren de spontane werkstakingen van 1932 en 1936 koren op de molen van het anticommunisme. De communistische partij speelde inderdaad een niet geringe rol in die stakingen.

In 1936, na de felle syndicale strijd in de Borinage, waar de KP duidelijk aanwezig was, werd deze inzet verzilverd in een electorale opgang tijdens de verkiezingen van mei 1936. Niet enkel de syndicale strijd zorgde voor de opgang, ook het toenemende prestige van de Sovjet-Unie, de loyaliteit van vele intellectuelen tov dit regime, de invoering van de 'volksfrontstrategie' (de sociaaldemocraten zijn geen vijanden meer, maar bondgenoten in een grote linkse coalitie tegen opkomend rechts) en de deelname aan de internationale brigades in de Spaanse Burgeroorlog vergrootten de mogelijkheden van de KPB.



Laatst geupdate op ( Friday 29 December 2006 )
 
addtofav
Verzet.org maakt dankbaar gebruik van Joomla! en krijgt de technische ondersteuning van Antifa.net en VEDEZE van Blokwatch.
Ga naar top pijltje