Verzet.org - Pamflet over een verborgen verleden - Links en de Vlaamse Beweging(1780-1914) Walter Debrock

Sinds meer dan een kwart eeuw wordt de Vlaamse Beweging gedomineerd (lees: geannexeerd) door het Vlaams Blok (Belang), een extreme rechtsconservatieve partij met daar rond talloze organisaties, obscure vzw's en andere organisaties die het licht niet verdragen kunnen. Elke kritiek op het VB of haar extreem gedachtegoed, wordt door hen of hun aanhangers afgedaan met platitudes zoals "Je bent anti-Vlaams of tegen Vlaanderen als je tegen ons bent". Voor hen bestaat er maar één 'goed' flamingantisme, en dat is die van het Vlaams Belang.

Progressieve flaminganten worden door hen afgedaan als volksverraders en 'bevuilers van het eigen nest'. Nochtans hebben vele progressieve flaminganten zich doorheen de geschiedenis van België als bijzonder verdienstelijke pioniers voor Vlaams en Vlaanderen en voorvechters van gelijke kansen en rechten voor Vlamingen, Brusselaars en Walen betoond. In dit Pamflet over een verborgen verleden - Links en de Vlaamse Beweging(1780-1914) beschrijft Walter Debrock de evolutie van links binnen de Vlaamse Beweging en verhaalt over taalbewuste Vlamingen en Brabanders.

Zijn historische schets begint al eind 18de eeuw bij Jan Baptist Verlooy (º1746) uit het democratisch-progressieve kamp die al vroeg pleitte voor 'Volkssoevereniteit': "Den Souverreyn is't volk." Hij was een overtuigd republikein en voorstander van "een schoone republiek van gebroeders van vrije landsgenoten die niemand boven hun en zullen kennen als de wet, en d'overigheyd door hun gekozen." Verlooy als de eerste 'linkse' flamingant dus. Het begrip 'links' dateert trouwens uit de periode van de Franse Revolutie van 14 juli 1789 ("Vrijheid, Gelijkheid, Broederlijkheid") en kan algemeen gedefinieerd worden (in de woorden van Walter Debrock) als "dat na 1830 in België 'links' wordt genoemd wie, in tijdsverhoudingen van zijn leven, rationalistisch gericht is, gelooft in wetenschap en vooruitgang, voorstander is van een consequente -eventueel parlementaire- democratie en, zonder perr se ongelovig te moeten zijn, toch gerekend kan worden tot de tegenstanders van het ultramontanisme, d.i. van het bekrompen dogmatisme van een of andere Kerk."

De eerste sociialisten, door Karl Marx utopische socialisten genoemd, hadden eind 19e eeuw al een staatkundige toekomstvisie op de Vlaamse zaak, die voor hen niet enkel literair en taalkundig was, maar ook toen reeds het gevaar van racisme en nationalisme inzagen. Uit 'De Werker' van 1867: "De strijd voor Vlaamsch is rechtvaardig, omdat het niet meer dan billijk is dat een volk in zijn eigen taal bestuurd worde... Men moet echter zorgen dat de Vlaamsche kwestie in geen vijandschap van rassen ontaarde..."

Debrock beschrijft ook de strijd tussen katholieke en vrijzinnige flaminganten die elk voor zich het eigendomsrecht op de Vlaamsche zaak willen toeëigenen. Julius Vuylsteke: "Weest Clauwaert en Geus, en volgt deze leus, den dag van de kiezing met klem flus! Verlost uwen hals, van't paapsch en van't Walsch; Slaat ze allebei dood-met de stembus!" (paapsch=rooms-katholiek)

Walter Debrock (Oostende, 1911) was ondermeer administrateur-generaal van Nederlandse Cultuur, adjunct-kabinetschef van verschillende socialistische ministers, oud-voorzitter van de VUB. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij actief in het illegale verzet, werd opgepakt onder het Nacht un Nebeldecreet, en sleet de meeste oorlogsjaren in verscheidene nazi-concentratiekampen.

Website van het Masereelfonds