Synopsis
"In een historische periode vol verrassende wendingen zijn er hele boekdelen volgeschreven over wie er in Jalta aan het langste eind trok,
Roosevelt of Stalin. Vreemd genoeg schijnt het bij niemand opgekomen te zijn, eens na te gaan wat voor figuur Truman, Churchill, Attlee en Stalin in Potsdam
sloegen. Charles Mee heeft nu in deze leemte voorzien; hij schrijft kort en bondig, zonder stokpaardjes te berijden; een fascinerend boek." (John Kenneth Galbraith)
Op de afbeelding van links naar rechts:
Winston Churchill,
die nog tijdens de conferentie op 26 juli 1945 vervangen werd door Clement Attlee, de Amerikaanse president Harry S. Truman die
nadat Franklin D. Roosevelt op 12 april 1945 was overleden opvolgde, en dictator Jozef Stalin, president van de Sovjet-Unie.
Conferentie van Potsdam van 17 juli tot 2 augustus 1945 door
Wikipedia.nl
De conferentie van Potsdam (eigenlijke naam: Conferentie van Berlijn) werd georganiseerd in Paleis Cecilienhof te Potsdam nabij
Berlijn, Duitsland van 17 juli tot 2 augustus 1945. De deelnemers van de conferentie waren de Sovjet-Unie, het Verenigd Koninkrijk
en de Verenigde Staten van Amerika. Het waren de grootste en machtigste geallieerde landen die de As-mogendheden nazi-Duitsland en
Italië hadden verslagen in de Tweede Wereldoorlog. De drie naties waren vertegenwoordigd door hun respectievelijke leiders:
secretaris-generaal van de communistische partij Joseph Stalin, president van de USA Harry S. Truman en Brits premier Winston
Churchill, die na de politieke overwinning van de Labour-partij werd vervangen door Clement Attlee.
Stalin, Churchill, Truman en Attlee kwamen negen weken na de Duitse capitulatie (8 mei 1945) samen om te beslissen hoe
Nazi-Duitsland moest worden geregeerd.
Primaire resultaten van de conferentie
* Het terugbrengen van alle Europese grenzen anno 1937 d.w.z. de grenzen voor nazi-Duitsland voor de hun annexaties begonnen,
werden in hun oorspronkelijke staat hersteld. Dit gebeurde echter niet met de grens tussen Polen, Duitsland en de Sovjet-Unie.
* Verklaring van het doel van de geallieerde bezetting in Duitsland: de demilitarisatie, de denazificatie en de democratisering van het land.
* Het akkoord van Potsdam, een oproep tot het indelen van Duitsland en Oostenrijk in vier gebieden die bezet zou worden
(reeds beslist op de
Conferentie van Jalta;
zie
Geallieerde bezettingszones in Duitsland
en
Geallieerde bezettingszones in Oostenrijk)
en een gelijkaardige indeling van Berlijn en Wenen in vier zones.
* Overeenkomst tot de vervolging van de nazi's in de processen van Neurenberg.
* De inrichting van de Oder-Neissegrens die de administratieve gebieden onder de bevoegdheid van de Poolse regering aanduidt.
* De terugroeping van Duitsers die zich buiten de Duitse grenzen verbleven.
* Akkoord tot de oorlogsherstellingen. Het Westen verplichtte Duitsland tot een afbetaling in de vorm van Duits eigendom, industriële producten en werkkrachten. Doch de Koude Oorlog hield een volledige afbetaling tegen. Stalin stelde voor om Polen geen Duitse afbetaling te geven.
* De geallieerden legden de Verklaring van Potsdam af dewelke de voorwaarden van een Japanse overgave beschreef.
* Alle andere zaken zouden zo snel mogelijk worden beslist op de finale vredesconferentie. De grens tussen Duitsland en
Polen werd door de besluiten van Potsdamconferentie praktisch geregeld en onomkeerbaar gemaakt via een volksverhuizing. Doch het
Westen wou op de finale vredesconferentie de administratieve Oder-Neissegrens in een officiële grens omzetten. Sinds het einde van
de Tweede Wereldoorlog is deze finale vredesconferentie er nooit gekomen. Deze situatie heeft ertoe geleid dat de Sovjet-Unie een
grotere invloed kon krijgen op Polen en Duitsland. Opmerking: De Pools-Duitse grens is geleidelijk bilateraal erkend door de
akkoorden gemaakt in 1950 (door de DDR), in 1970 door West-Duitsland en 1990 door het herenigd Duitsland.
De conferentie van Potsdam bleek dan ook de laatste conferentie te zijn tussen de geallieerde landen van de Tweede Wereldoorlog.
Op deze conferentie werden ook de Japanse voorwaarden tot overgave bepaald waarbij Japan een ultimatum kreeg zoniet werd het direct
en totaal verwoest, zonder het woord atoombom te gebruiken. Truman besliste op deze conferentie, met een indirecte aanmoediging
van Stalin, om het atoomwapen te gebruiken om een einde te brengen aan de oorlog tegen Japan. De twee atoombommen werden door
de Amerikanen gedropt boven op Hiroshima en Nagasaki op 6 augustus en 9 augustus 1945.
De Westerse geallieerde landen, en vooral de Britse leider Winston Churchil, waren behoedzaam naar de reële motieven van
Stalin. Deze laatste had reeds communistische regeringen onder zijn invloed geïnstalleerd in Oost-Europese landen. Waarna de
kloof in de wereldpolitiek tussen het Westen en het Oosten geleidelijk groeide, en uiteindelijk leidde tot de zogenaamde
Koude Oorlog.
