20 april 1989 was het honderd jaar geleden dat Adolf Hitler in Braunau, Oostenrijk werd geboren. Vandaar deze herdruk in 1989
door Uitgeverij Anthos van het standaardwerk over Hitler van Joachim C. Fest, dat oorspronkelijk in 2 delen werd uitgegeven resp.
in 1974 en 1975. In 1939 was Hitler de aanstichter van de Tweede Wereldoorlog.
Opeenvolgende generaties hebben zich na 1945 verdiept in het fenomeen Adolf Hitler. Hij stortte de werled in een massale oorlog en
liet de grootste volkerenmoord uit de historie voltrekken. Hoe kon het gebeuren dat Duitsland zich door deze dictator -gewezen huisschilder,
gedecoreerd korporaal- in een vrijwel totale ondergang liet meeslepen? Hoe is het merkwaardige charisma te verklaren waarmee hij een hele natie
in zijn ban hield en zijn volk met de naam van hun Führer op de lippen de dood in joeg?
Over Adolf Hitler zijn boekenplanken volgeschreven: zijn achtergronden, zijn persoonlijke leven, zijn politiek, zijn uitspraken en
(wan)daden, zijn intrigerende karakter.
De magistrale levensbeschrijving door Joachim Fest is waarschijnlijk de beste biografie die er over deze uitzonderlijke dictator is verschenen:
genuanceerd, diepgravend, goed gedocumenteerd en helder geschreven. Voor een goed begrip van de 20ste eeuw verplichte stof. De Hitler
biografie door Joachim Fest is van uitzonderlijke kwaliteit en verraadt de grote eruditie van de auteur. (William Manchester)
"
Niet blindheid is het, niet onwetenheid welke de mensen en staten ten gronde roicht. Niet lang
blijft voor hen verborgen, waarheen de ingeslagen weg hen brengen zal. Maar er is in hen een drift, door hun natuur begunstigd, door de gewoonte versterkt, die zij niet weerstaan, die hen verder
voorwaarts rukt, zolang zij nog een restant aan kracht hebben. Goddelijk is hij die zichzelf bedwingt. De meesten zien met open ogen
hun ondergang, maar zij gaan die tegemoet." (
Leopold von Ranke, 1795-1886)
Honderd jaar vooraleer Hitler de macht greep, wees Von Ranke al in 1833 op de morele kracht van naties en nationaliteitsbesef. Hij wilde echter niet
dat één natie alle andere zou overheersen: "
Hij vergeleek de statengemeenschap met een gesprek dat juist
dan genoegen verschaft als niet één persoon de boventoon voert of allen hetzelfde zeggen, maar waar iedereen de
kans krijgt zich op zijn eigen wijze te roeren. Daardoor ontstaat de ware harmonie als eenheid in verscheidenheid."
De Duitse auteur en historicus
Joachim Fest, die beroemd werd met zijn geschriften over Nazi-Duitsland, overleed op maandag 11 september 2006 op
79-jarige leeftijd in zijn woning nabij Frankfurt. Fest, in 1926 in Berlijn geboren, werd herhaaldelijk voor zijn geschiedkundig werk
onderscheiden. Zijn beroemdste boeken zijn allicht 'Hitler - een biografie' (1973), het eerste kritische en wetenschappelijk
verantwoorde Führer-levensverhaal, en 'Inside Hitler's Bunker: The Last Days of the Third Reich'.
Laatstgenoemd boek -in
het Nederlands uitgegeven als "Hitlers laatste dagen"- was, samen met de notities van Hitlers secretaresse Traudl Jung, de
inspiratiebron voor Oliver Hirschbiegels film 'Der Untergang'.
Andere werken van Fest over Duitslands donkere dagen zijn 'The Face of the Third Reich: Portraits of the Nazi Leadership'
en 'Plotting Hitler's Death: The Story of German Resistance'.
Na de Tweede Wereldoorlog werkte Fest voor radio en televisie
vooraleer voltijds schrijver te worden. Hij werkte ook nauw samen met Albert Speer en gaf onder de titel 'Erinnerungen'
(Nederlandse titel: 'Speer, architect van Hitler') diens memoires uit nadat de gewezen architect van Adolf Hitler en
ex-minister van bewapening in 1966 uit de Berlijnse Spandau-gevangenis was ontslagen.
Bron: De Tijd
• 
