Adriaan Harrie Venema (Heiloo, 27 mei 1941 – Amsterdam, 31 oktober 1993) was een Nederlands journalist, schrijver en
kunsthandelaar. Als journalist mengde hij zich stevig in het debat over goed en fout in de Tweede Wereldoorlog.
Venema's bekendste werk is het vierdelige 'Schrijvers, uitgevers & hun collaboratie, tussen 1988 en 1992 uitgegeven in vijf
banden, waarin hij onder anderen Jan Campert, Henri Knap, Simon Vestdijk, Bert Voeten en J.W.F. Werumeus Buning van collaboratie
tijdens de Tweede Wereldoorlog beschuldigde. Aan Vestdijk besteedde hij zelfs een aparte band (deel 3B, 262 pagina's). Op zijn
beschuldigingen bleek wel iets af te dingen, maar de reputatie van Knap werd blijvend geknakt. Ook de reputatie van historicus
Hans Blom werd door Venema aangetast (Blommeldingen, 1990).
Daarnaast schreef hij romans (o.a. over koning Lodewijk II van Beieren), kinderboeken, het toneelstuk Mussert (over Anton Mussert;
première door Toneelgroep Centrum op 13 september 1973) en diverse studies over schilders.
Venema's zucht tot ontmaskering van 'foute' mensen leverde hem veel vijanden op en Henk Hofland waarschuwde hem dat hij door zijn
boeken zou worden vernietigd. Hij pleegde tenslotte op 52-jarige leeftijd zelfmoord, na zulks geruime tijd van te voren te hebben
aangekondigd. Venema werd begraven op Zorgvlied. Zijn herinneringen verschenen postuum (Verleden tijd, 1994).
Wikipedia
De Kultuurkamer bron:
De Kultuurkamer
Na de oorlog werd er een commissie benoemd die Nederlandse auteurs moest zuiveren van hen die met de vijand hadden samengewerkt.
In deze commissie (de Ereraad genoemd) zaten schrijvers als M. Nijhoff en F.Bordewijk. Een aantal schrijvers kreeg een
publicatieverbod van enige jaren opgelegd. (Voorbeeld: Jo van Ammers - Küller, Werumeus Buning, J.van Oudshoorn, Albert Kuyle).
De veroordeling van de dichter Werumeus Buning werd aangevochten door enkele collega's. In de meeste gevallen konden de veroordeelde
schrijvers na korte tijd weer publiceren.
In 1988 trok de schrijver Adriaan Venema (1941 - 1993) veel aandacht door verschijning van zijn vijfdelige werk 'Schrijvers,
uitgevers & hun collaboratie'. Hierin bracht hij nieuwe zaken naar voren die tot dan toe onbekend waren. Een auteur die door
Venema als fout werd ontmaskerd was Henri Knap (bekend als journalist en auteur van het boekenweekgeschenk: de rond van '43). Henri
Knap had in de oorlog hoorspelen geschreven voor de bezetter met een zeer propagandistische tendens. Hetzelfde gold voor tekenaars
als Eppo Doeve en Karel Thole.
Er is veel kritiek geweest op de wetenschappelijke waarde van Venema's werk. Bij bovengenoemde namen kon hij de juistheid van
zijn aantijgingen bewijzen, bij vele andere namen die hij noemt in zijn werk niet. Zeer omstreden waren de kritische opmerkingen van
Venema over Bert Voeten, Jan Campert en Werumeus Buning.
Een apart deel wijdde hij aan Simon Vestdijk, wiens houding volgens Venema in de bezettingstijd niet correct was.
