Topfiguren uit de collaboratie tijdens de Tweede Wereldoorlog - die dankzij hun relaties binnen het economisch en politiek establishment grotendeels aan de na-oorlogse repressie konden ontsnappen - hebben zich vanaf 1950 opnieuw een plaats in de leiding van ons land verworven, via functies in regering en ambtenarenkorps en aan de top van banken en industrieën.

Deze generatie is er meer dan 30 jaar lang in geslaagd een taboe op te hangen rond haar optreden tussen 1930 en 1950. De BRT-programma's van Maurice De Wilde vormden de eerste frontale aanval voor een ruim publiek op dit taboe. De vaak emotionele reacties die dit bij de betrokkenen opwekte, maakt duidelijk hoe angstvallig zij het taboe hadden willen in stand houden.

Ook in dit boek defileert deze generatie van oud-collaborateurs. Maar 'De mooiste jaren van een generatie' wil vooral de lijnen doortrekken naar de dag van vandaag en duidelijk maken hoe een aantal individuen, groepen en stromingen zich over collaboratie en repressie heen, heeft weten te handhaven en door te zetten.

Op deze website:
Boekbespreking Extreem-rechts en de Staat door Walter De Bock e.a.
Opkomst extreemrechts. Deel 1: Economische crisis in de jaren dertig
Opkomst extreemrechts. Deel 2: De mislukte staatsgreep van 25.10.1936

---

Maurice de Wilde (Gent, 25 november 1924 - Jette, 22 september 1998) was een Vlaams journalist en televisiemaker. Bijgenaamd De pitbull van de Vlaamse televisie. Maurice de Wilde is wellicht de meest bejubelde journalist die België ooit gekend heeft. Hij ontving meer dan tien prijzen voor zijn televisiewerk, ook van Franstalige zijde. Hij mocht - vrij uniek voor een journalist - een eredoctoraat in ontvangst nemen. Die grote waardering was zonder twijfel de erkenning van inzet en talent, maar ook een gevolg van de grote ruchtbaarheid die zijn reportages kregen, zelfs nog voordat ze vertoond werden.

Zijn reeksen over de Tweede Wereldoorlog maakten veel indruk door de lange monologen. Zo interviewde De Wilde voor deze reeks 300 getuigen. Ondanks de vele kritiek die op De Wilde’s interviewpraktijken kon worden geformuleerd, vormde hij een belangrijke factor bij de erkenning van mondelinge geschiedenis in Vlaanderen.

Zie deze boekenspecial omtrent Maurice De Wilde op Verzet.org: België in de Tweede Wereldoorlog. Delen 1 t/m 10 (Maurice De Wilde en vele anderen)

Maurice De Wilde schreef voor dit boek 'De mooiste jaren van een generatie' van Walter De Bock in september 1982(!) het voorwoord dat hierna volgt. Hierin Maurice beschrijft hoeveel moeilijkheden hij in die begin jaren tachtig van de vorige eeuw heeft moeten overwinnen om deze legendarische reeks De Nieuwe Orde op de buis te krijgen. Het taboe doorbreken dat veertig jaar lang heerste over collaboratie en verzet, bleek geen sinecure te zijn en de bakken kritiek die hij vanuit alle hoeken van het politieke firnament over zijn hoofd kreeg lieten hem niet onberoerd:

Een vooraanstaand historicus schreef onlangs: "Onbegrijpelijk traag en moeilijk komt het historisch onderzoek over de Tweede Wereldoorlog op gang." Zo onbegrijpelijk is dat niet: het is al te duidelijk, dat over heel wat zaken, waarbij machtigen dezer aarde en hun achterban zwaar zijn betrokken, ook na 40 jaar, gewis heel wat moet verzwegen worden. Alleen de kleine collaborateur is totnogtoe tegen het kruis genageld mogen worden.

Dat het historisch onderzoek over die periode moeilijk op gang komt, hebben wij aan den lijve mogen ondervinden. Het heeft blijkbaar niet volstaan, dat meer dan vijf jaar voorafgaand historisch studie- en onderzoekswerk moest verricht worden, waarvan meer dan 3 jaar bij het Auditoriaat-Generaal, waar om dokument na dokument omzeggen moest gebedeld worden. Het heeft nog niet volstaan, dat België begiftigd is met een archiefwet, volgens welke de nu - ten minste volgens een aantal politici - volwaardige Belgische burger honderd jaar moet wachten alvoren hij inzage van dokumenten over die opvallend gesloten periode mag opeisen. Het heeft nog niet volstaan dat TV-programma's eerst op de rooster werden gelegd door een Wetenschappelijke Commisie van zeven professoren van vier Vlaamse universiteiten én door de hoogste BRT-hiërarchie. Het heeft nog niet volstaan, dat op het andere BRT-net de TV-ldeing een aantal speelfilms had geplaatst, zoals men zelden te zien had gekregen. Men kon het de lieve kijkers toch niet aandoen hen naar geschiedkundige programma's te doen kijken, naar de trieste werkelijkheid i.p.v. naar de zonnige verbeelding, ook al overtreft die werkelijkheid alle verbeelding. Al die ouwe koeien uit de gracht halen en ze op de beste kijkers loslaten! Geschiedenis, die toch al hoe langer hoe meer uit het onderwijs werd verdreven, kon dat wel op TV?

Hoe groot moet de verwondering van de TV-leiding dan wel geweest zijn, toen was uitgemaakt dat De Nieuwe Orde inzake kijkdichtheid en waarderingscijfers de French Connection en andere Bullitts nog met lengten klopte. Blijkbaar wilden de bejaarde Vlamingen dan toch vernemen, wat achter hun rug en boven hun hoofd door de hoge omes was uitgericht... en zo lange tijd was verzwegen. Ook vele jongere Vlaamse kijkers keken en luisterden mee naar hetgeen zij voor het eerst konden vernemen. En niet alleen Vlamingen bleken dat te willen weten. Blijkbaar ook heel wat Franstaligen wilden mee in de spiegel van de geschiedenis kijken.

Het heeft niet volstaan dat wetenschapslui, professoren en de kleine man en vrouw in Vlaanderen en Wallonië in een stroom van brieven hun diepe en herhaalde erkentelijkheid voor het moeizaam geleverd werk van de programma-makers betuigden en tevens de zó versmade BRT huldigden voor het uitzenden van de reeks, "wat het wonder van de eeuw mag genoemd worden".

Dit alles heeft inderdaad niet volstaan. Er moest ook nog gescholden, gehoond en verdacht gemaakt worden. In tegensteling tot de veel lovende brieven en oproepen tijdens de aansluitende radio-programma's, naast de bladen, die hun waardering voor de programma's lieten blijken, heeft maandenlang een Antwerpse krant haar gelaat getoond. Dat zij nooit om het even wat aan de werkelijkheidsgetrouwe geschiedenis van De Nieuwe Orde en De Kollaboratie heeft gedaan, bewees zij nu nogmaals doordat zij zich veiligheidshalve nooit op het vlak van de feiten waagde, maar wekelijks ongebreideld met de voorhamer in het rond zwaaide. Mijn naast medewerker zou -ten minste volgens die krant - een man van uiterst links en dus niet betrouwbaar zijn, zulke uitspraak is wel een staaltje van een uitgesproken vooringenomendheid... en van weinig demokratische instelling.

Een Antwerps weekblad, waarin een deel van de mensen uit de vroegere kollaboratie na 40 jaar nog steeds hun gading van onverteerde wrok menen te kunnen vinden, is bovenarms op de TV-programma's gevallen. Het was al krijgsauditeur-te-velde wat de klok sloeg. Wellicht omdat nu eens niet werd gepoogd de geschiedenis als een reeks met aureolen omhangen mythen voor te stellen? Nochtans hoeft men daar ook te weten, dat zulke voorstelling van zaken uiteindelijk geen enkele blijvende, want geen werkelijkheidsgetrouwe bijdrage tot de geschiedenis kan zijn.

Een elitaire krant heeft zelfs gemeend haar kolommen bij herhaling breed te moeten zetten voor ongewoon brutale oprispingen en krachtpatserstaal, die zeker niet als elitair kunnen bestempeld worden. Meteen heeft zij De Nieuwe Orde-uitzendingen op de index geplaatst, doordat zij deze niet meer in haar TV-selectie heeft opgenomen.

Er is dus duidelijk niet alleen op lange, maar vooral op belangrijke tenen getrapt. De hoge - en hoogste- kringen hebben zeker niet geapprecieerd, dat zij aan de werkelijkheid en aan het verleden - en vooral hún verleden werden herinnerd. Vooral de afleveringen over het optreden van koning Leopold en van een minderheid van officieren in krijgsgevangenschap hebben tot voor die kringen ongezien heftige uitingen van woede geleid...

---

Extreemrechts in Europa sinds WOII tot op heden

Lees ook deze artikels op Verzet.org:
•  Runen en andere verboden nazi-symbolen in Duitsland
•  Negationisten voor de rechter en achter de tralies
•  Joden van Antwerpen. Let op Uw Saack! Het verdriet is ook van A
•  Een hommage aan het gat (Piet de Moor)
•  Heidense Joelfeesten en de Nieuwe Orde. Deel 1: De Schutzstaffel (SS)
•  Heidense Joelfeesten en de Nieuwe Orde. Deel 2: Hedendaags extreemrechts
•  

Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
•  Vladimir de verschrikkelijke. Zjirinovski en de opmars van extreemrechts in Rusland (Peter Conradi)
•  Voor Führer, volk en vaderland. De SS in Nederland (Sytze van der Zee)
•  Rassen. Werkelijkheid en waan (Louis Leo Snyder)
•  Pluche. Over de banalisering van extreemrechts (Karel De Gucht)
•  Neonazi's - Onderzoek naar een verschrikking (Michael Schmidt)
•  Jörg Haider. Makelaar in ongenoegen (Tom De Smet)
•  Herfsttij van de 20ste eeuw - Extreemrechts in Vlaanderen 1920-1990 (F. Seberechts, Bruno De Wever e.a.)
•  Façades. Oostenrijkers en het oorlogsverleden (Anne Gevers)
•  Diagnose van racisme en antisemitisme in Europa (Dr. Hans Jansen)
•  De wereld in zwart-wit. De geschiedenis van het racisme (Institute of Race Relations)
•  De verborgen agenda van het Vlaams Belang en het Front National (red. Frank Venmans)
•  De kreeft met de zwarte scharen - 50 jaar rechts en uiterst rechts in België (Verhoeyen/Uytterhoeven)
•  Brieven aan mijn postbode, Will Tura en Peter Vandermeersch (Piet de Moor)
•  Apartheid - Apartheid. Feiten en commentaren (A. Nuis)
•  "Wiens Belang?" Het Vlaams Belang over inkomen, werk, pensioenen (Norbert van Overloop)
•  Wat u moet weten over het Vlaams Belang. Het Beste van Blokwatch (Marc Spruyt)
•  Daar komen ze aangemarcheerd-Extreem-rechts in Europa (Jos Vander Velpen)
•  De jonge Turken van het Vlaams Blok-Extreem-Rechts tussen uniform en maatpak (Rinke van den Brink)
•  De ontkenning van de jodenuitroeiing. Het negationisme en extreem-rechts in België (Stijn Vanermen)
•  De VlaamSSche Kronijken (J.Anthierens, H.De Schampeleire, Hugo Gijsels e.a.)
•  Het Vlaams Blok 1938-1988-Het Verdriet van Vlaanderen (H.Gijsels en J. Vander Velpen)
•  Nieuw Radicaal Rechts in Europa (red. Axel Buyse)
•  Zwarte Horizonten - Radicaal rechts in Europa (Jos vander Velpen)
•  De herstellers. Lotgevallen van de Nederlandse fascisten (Wim Zaal)
•  De internationale van de haat (Rinke van den Brink)
•  Fout na de oorlog. Fascistische en racistische organisaties in Nederland 1950-1990 (J Van Donselaar)
•  In de Greep van de Angst - De Europese sociaal democratie en het rechtspopulisme (Rinke van den Brink)
•  Racisme in Frankrijk - Le Pen in het land van.. (Rinke van den Brink, Jorge M. Cuartas en Jaap Tanja)
•  Daar komen ze aangemarcheerd-Extreem-rechts in Europa (Jos Vander Velpen)
•  De nieuwe Hitlertjes. De bom onder de democratie (Yaron Svoray)
•  Extreem-rechts in naoorlogs Europa (Patrick Stouthuysen)
•  Gedeeld verleden. Duitsland sinds 1945 (Patrick Dassen, Barend Verheijen, Friso Wielenga (red.)
•  Duitsland vijftig jaar later - Extreem-rechts geweld in de Bondsrepubliek (Rik Tyrions)
•  Na de ondergang. De herinnering aan de Jodenvervolging in Nederland 1945-1995 (Ido de Haan)
•  Meedogenloos - Getuigenissen van een voormalig neonazi (Ingo Hasselbach)
•  De neonazi's in de Bondsrepubliek en hoe men hen bestrijdt (Pomorin en Junge)
•  Politiek geweld in Duitsland (Jacco Pekelder en Frits Boterman (red.)
•  Het fascisme gisteren en vandaag (Herwig Lerouge, Peter Mertens e.a.)
•  Fascisme en nationaal-socialisme (Paul Schneiders - Maria Endenburg)
•  Racisme en fascisme - Ontstaan en bestrijding (Sandew Hira)
•  Fascisme (Martin Kitchen)
•  ze zijn er nog... (P.R.A. Van Iddekinge en A.H. Paape)
•  Lexicon van het fascisme. Woorden en begrippen uit de jaren 1933-1945 (Hilde Kammer en Elisabeth Bartsch)
•  De anatomie van het fascisme (Robert O. Paxton)
•  Bruine morgen (Franck Pavloff - in een vertaling van Walter van den Broeck)
•  De Zwarte Wieg. Irak, nazi's en neoconservatieven (Jef Lambrecht)
•  De koude oorlog in België (Hans Depraetere en Jenny Dierickx)
•  De mooiste jaren van een generatie - De Nieuwe Orde voor, tijdens en na WOII (Walter De Bock)
•  Extreem-rechts en de Staat (Walter De Bock, Capelle, Graindorge, Maesschalck, Etienne Verhoeyen e.a.)
•  Van jodenhaat naar zelfmoordterrorisme. Islamisering van het Europees antisemitisme (Dr.Hans Jansen)
•  De ontkenning van de Holocaust. Antisemitisme, racisme en Nieuw Rechts (Gill Seidel)
•  Heidenen voor het blok - Radicaal rechts en het moderne Heidendom (Jan de Zutter)
•  De verdwenen gaskamers. De ontkenning van de holocaust (Giorgi Verbeeck)
•  Vrijheid van meningsuiting, racisme en revisionisme (G.A.I. Schuyt en Dirk Voorhoof)
•  De Wereld van Anne Frank in België 1929-1945 - Een dagboek voor de toekomst (Bert Boeckx e.a.)
•  Diagnose van racisme en antisemitisme in Europa (Dr. Hans Jansen)
•  Racisme: een element in het conflict tussen Vlamingen en Franstaligen? (Anne Morelli)