Verzet.org - De koude oorlog in België (Hans Depraetere en Jenny Dierickx)

1945. De wereldbevolking viert de overwinning op nazi-Duitsland en het fascisme. De communistische partijen, gelauwerd om hun rol in het verzet, bereiken een nooit gekende populariteit. Maar de Verenigde Staten wantrouwen nu al de Sowjet-Unie die met zoveel prestige uit de wereldbrand gekomen is. Op binnenlands gebied ontketent senator Joe Mc Carthy een ware heksenjacht op alles wat links en progressief is. België, als trouwe bondgenoot, volgt maar al te graag.

Zo krijgen we onze eigen 'Koude Oorlog'. Het is de eerste maal dat in België het feitenmateriaal hierover zo systematisch verzameld werd. De repressie tegen de KP, het beroepsverbod, bomaanslagen tegen hun lokalen, de censuur op radiotoespraken, aanranding tot zelfs moord op hun leiders zoals bv. op Julien Lahaut op 18 aug 1950. En dan de scheuring in het Onafhankelijkheidsfront, de manipulering van de media.

Via toegang tot nooit eerder gepubliceerde archiefstukken schetsen de auteurs een hallucinant beeld van de na-oorlogse 'democratie' in ons land. De auteurs Hans De Praetere en Jenny Dierickx studeerden met dit onderzoek af als criminologen aan de K.U.L.

Pagina 12: Churchill en Truman

In het voorjaar van 1946 (5.03.1945) stak Churchill, toen ex-premier van Engeland, de lont aan het kruitvat met zijn historisch geworden rede in Fulton:

"I have a strong admiration and regard for the valiant Russian people and for my wartime comrade, Marshal Stalin. There is deep sympathy and goodwill in Britain - and I doubt not here also - towards the peoples of all the Russias and a resolve to persevere through many differences and rebuffs in establishing lasting friendships." (Ik heb een grote bewondering en veel eerbied voor het dapper Russisch volk en voor mijn krijgsmakker, Maarschalk Stalin. Er bestaat in Groot-Brittannië sympathie en ook goede wil voor alle volkeren van Rusland, evenals de vastberadenheid om ondanks vele moeilijkheden, vele meningsverschillen en tegenslagen, voort te gaan naar het vestigen van een duurzame vriendschap.)

Het IJzeren Gordijn aan de grensovergang in Cizov (Tsjechië)

"From Stettin in the Baltic to Trieste in the Adriatic, an iron curtain has descended across the Continent. Behind that line lie all the capitals of the ancient states of Central and Eastern Europe." (Maar er is een ijzeren gordijn over Europa neergelaten, van Stettin tot Triëst. Al wat zich ten Oosten bevindt ligt in de Russische invloedssfeer.)
"From what I have seen of our Russian friends and Allies during the war, I am convinced that there is nothing they admire so much as strength, and there is nothing for which they have less respect than for weakness, especially military weakness. For that reason the old doctrine of a balance of power is unsound." (Hetgeen ik gezien heb bij onze Russiche vrienden en bondgenoten tijdens de oorlog, heeft mij ervan overtuigd dat er niets is dat zij meer bewonderen dan de macht, en dat zij voor niets minder ontzag hebben dan voor militaire zwakheid. Daarom is de oude stelling, nl. het evenwicht der machten, ongezond.)

Een jaar later maakte de Amerikaanse president Truman duidelijk welke rol de Verenigde Staten in deze zaak wilden spelen. In een redevoering op 12 maart 1947 voor het Amerikaanse Congres, bekend als de Truman-doctrine, verklaarde de president dat de Verenigde Staten de taak hadden de vrije volkeren bij te staan in hun strijd tegen de onderwerping aan binnenlandse gewapende groepen en aan buitenlandse druk.

Tegen juni 1947 werkten de Amerikaanse diplomaten een campagne uit die in drie fasen zou verlopen. De eerste fase had tot doel de verspreiding van het communisme te beperken door zoveel mogelijk regeringen te steunen door hen militaire (wapens, adviseurs) en economische hulp ter beschikking te stellen. De volgende stap bestond erin, in die landen die door het communisme werden bedreigd (toen Griekenland en Turkije), een 'meer ordelijke en voorspoedige' economische toestand in het leven te roepen. Hierdoor zou de 'ellende en de behoefte, die een vruchtbare bodem zijn voor het communisme, geweerd worden'. Tot besluit zou men in een derde fase 'de Russische regering doen inzien dat zij de psychologische oorlogsvoering niet kon winnen en dat zij zich met de Verenigde Staten moeten verstaan'.

Lees ook op Verzet.org:
De Gewapende Partizanen/Partisans Armées
Opkomst extreemrechts. Deel 1: Economische crisis in de jaren dertig
Opkomst extreemrechts. Deel 2: De mislukte staatsgreep van 25.10.1936.

Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
- De mooiste jaren van een generatie - De Nieuwe Orde voor, tijdens en na WOII (Walter De Bock)
- Extreem-rechts en de Staat (Walter De Bock, Capelle, Graindorge, Maesschalck, Etienne Verhoeyen e.a.
- Bang voor de bom - Vlamingen over hun Koude Oorlog (Jens Franssen en Roel Vande Winkel)
- Van Verzet tot Koude Oorlog 1940-1949: machtsstrijd om het ABVV (Rik Hemmerijckx)
- De jaren der verleugening - Internationale politiek sinds 1945 (Dr. A.L. Constandse)
- De moord op Lahaut - Het communisme als binnenlandse vijand (Rudi Van Doorslaer en Etienne Verhoeyen)

Lees ook Radicaal-links in België en de val van de Muur door Jan Buelinckx