Waarschijnlijk was hij de meest begaafde van Hitlers Beulen. Joseph Goebbels verstond als geen ander de kunst om de massa te manipuleren en zo te steun te verwerven voor
Hitlers verschrikkelijke plannen. Zijn enorme zucht naar macht was ongekend.
Er is minder bekend over het karakter van Goebbels. Voor de buitenwereld een gentleman maar doordrenkt van barbaarse ideeën. Deze documentaire
geeft een afschrikwekkend beeld van zijn briljante maar giftige geest. Passages uit zijn dagboeken van 1924 tot en met 1945 worden als het ware door Goebbels zelf geciteerd: hoe
hij zijn eerste ontmoeting met Hitler heeft ervaren en hoe hij werkelijk dacht over zijn collega's zoals o.a.
Hermann Göring
en
Heinrich Himmler.
Indrukwekkende en unieke filmbeelden uit Duitse televisie- en filmarchieven illustreren zijn antisemitische en wereldvernietigende
woorden.
Lees ook op Verzet.org:
Dr. Joseph Goebbels, Virtuoos van de Leugen
Het dagboek van Joseph Goebbels (originele titel: Das Goebbels Experiment). Sobere documentaire over de propaganda chef van het Derde Rijk.
Geschreven door Reinard Maarleveld
Bron: geschiedenis.nl
De formule van de film is eenvoudig. Een mannenstem leest fragmenten uit het dagboek voor. Tegelijkertijd worden beelden
vertoond die betrekking hebben op de passage uit het dagboek. Meestal opnames van bioscoopjournaals, partijfilms,
prive-opnamen, speelfilms. Een enkele maal worden actuele beelden van historische locaties getoond.
De film geeft geen systematisch overzicht van het leven van Goebbels of het nationaal-socialisme. Wie niet bekend is met de
geschiedenis van de Republiek van Weimar en het Derde Rijk zal er niet veel wijzer van worden. Alleen de pijnlijke affaire
tussen de Tsjechische actrice Lida Baarova en Goebbels wordt de kijker uitdrukkelijk meegedeeld.
Goebbels komt uit de beelden en dagboekfragmenten naar voren als een 'loner', geminacht door zijn leeftijdgenoten om zijn
handicap. Door zijn studie Germanistiek en promotie tot doctor in de filosofie weet hij respect te verwerven. De crisis
waarin Duitsland zich na 1918 bevindt maakt hem radicaal, wanhopig op zoek naar oplossingen voor de werkloosheid, de
missstanden, de kloof tussen rijk en arm.
Pas in 1925 komt hij onder invloed van Hitler die hij erkent als een groot genie en zijn leider. Voor de andere
Nazi-kopstukken is hij bang. Zullen ze hem overvleugelen? Als Gauleiter van Berlijn en belast met propaganda voelt hij zich
weggepromoveerd. Pas vanaf februari 1933 gelooft hij in zijn opdracht: met propaganda de ziel van het Duitse volk voor het
nationaal-socialisme te winnen.
De keuze van de makers om geen historisch kader aan te brengen bij de kijkers heeft tot gevolg dat het dramatische effect van
sommige beelden kan wegvallen. Privé-opnamen van de zes kinderen van Magda en Joseph Goebbels die naar bed worden gebracht en
hun ouders welterusten wensen zijn alleen schokkend wanneer de kijker op de hoogte is van de kindermoord in de bunker op
1 mei 1945.
Wie niet weet wie Horst Wessel was, begrijpt niet waarom in de film diens begrafenis vertoond wordt. Wie niet weet dat in
juni 1941 de aanval op de Sovjet-Unie plaatsvond, begrijpt niet waarom Goebbels via de radio het Duitse volk toesprak. Wie
de stand van zaken aan het front in februari 1943 niet kent weet niet waarom de oproep tot de 'totalen Krieg' zo krankzinnig
klinkt.
Beslissende momenten uit de geschiedenis van het nationaal-socialisme en het leven van Goebbels worden niet behandeld.
Er zit niets in over de Rijksdagbrand, de machtigingswet, de bezetting van het Rijnland, de conferentie van Munchen, de
mislukking van de invasie van Engeland, Stalingrad. De holocaust komt slechts zijdelings aan de orde, door Goebbels
uitspraken over uitroeiing en vernietiging van 'deze parasieten'.
De Nederlandse ondertiteling vertoont hier en daar ernstige tekortkomingen. Zo worden fragmenten getoond uit een fascistische
speelfilm over het Romeinse rijk, die Goebbels zag tijdens een bezoek aan Italie. 'Römisch' wordt vertaald met 'Rooms'
in plaats van 'Romeins'. Wanneer Rijkspresident von Hindenburg wordt getoond voor het venster tijdens de fakkeloptocht na
de machtsovername op 31 januari 1933 en Goebbels het over 'der Alte' heeft, verschijnt in de ondertiteling de naam
'Adenauer'.
Maar wie bekend is met de hoofdlijnen van de geschiedenis van het nationaal-socialisme zal de soberheid van de makers van
Das Goebbels Experiment waarderen. Dagboekfragmenten en beelden versterken elkaar en geven de absurditeit weer van de
situatie. Zomerse taferelen (zeilen en zwemmen op de Wannsee) tegenover de fataal verlopende oorlog in Rusland. De pogingen
om met nationalistische speelfilms (Ohm Krüger, Kolberg) het moreel van de Duitsers hoog te houden terwijl Amerikaanse en
Engelse bommenwerpers Duitse steden in puin gooien.
De Russische beelden van de lijken van de kinderen en het half verkoolde lichaam van Goebbels aan het einde zijn schokkend.
Zeker voor wie deze afloop nog niet kende.
Dr. Joseph Goebbels: "
Het zal altijd wel één van de beste grappen
van de demokratie blijven dat zij haar doodsvijanden zèlf de middelen verschafte waarmee zij vernietigd werd."
Oude wijn in nieuwe zakken: De propagandatechnieken van het Vlaams Blok, de nieuwe 'Goebbelsen' in opleiding. door HVM (Verzet.org) op 24 maart 2000
De jongeren van het Vlaams Belang (VBJ) worden door haar partij het Vlaams Belang aangemoedigd om aktief te worden binnen
de jongerenorganisatie, maar ook en vooral om later kaderfuncties te bekleden binnen het Vlaams Belang. De jaarlijks weerkerende
'Zomeruniversiteit' is één van de manieren waarop zij aan basisvorming doet. Het VBJ heeft het idee van de
zomeruniversiteit overgenomen van het
Front National de la Jeunesse (F), zoals er wel meer overgenomen wordt van haar 'grote'
Franse voorbeeld.
De auteur
Rinke van den Brink beschrijft in zijn boek "
De jonge Turken van het Vlaams Blok" de technieken die door het Vlaams Belang
worden aangewend tijdens deze vormingsessies op de zomeruniversiteit. In snel en deskundig tempo worden jongeren opgeleid,
waarbij 'oude' propagandatechnieken terug uit de kast worden gehaald, en ze werken nog efficiënt ook.
Sessie op de zomeruniversiteit van het VBJ in 1997 Passage pagina's 96-97 "De strijd
om de politieke woordenschat" (door
Philip Claeys º1965, Europees Parlementslid en Hoofdredacteur van het Vlaams Blok Magazine)
"
Wie de normen bepaalt inzake taal, beschikt over een formidabel machtsinstrument, dat zo efficiënt en
doorslaggevend is, dat het niet eens als dusdanig wordt ervaren door het publiek. Wie erin slaagt zijn eigen taalgebruik op
te leggen aan zijn politieke tegenstander, heeft de strijd al half gewonnen," hield Philip Claeys het VBJ-kader voor.
Hij verwees uiteraard naar de newspeak uit Orwells klassieker '1984'. Vervolgens behandelde hij een reeks voorbeelden van
bewust door tegenstanders van het Blok geintroduceerde termen zoals 'allochtoon' (voor het Vlaams Blok 'vreemdeling'),
'extreem-rechts' ('nationalistisch' in Blok-jargon) of 'racisme' waar het volgens het Blok gaat om 'het streven naar behoud
van de nationale en culturele identiteit'. In zijn conclusies draait Claeys, die zich de stellingen van nieuw-rechts in
Frankrijk heeft eigen gemaakt, er niet omheen.
VB-Europarlementslid
Philip Claeys (foto rechts): "
Door haar machtspositie in de media is de linkerzijde erin geslaagd een hele reeks termen en
uitdrukkingen te introduceren of naar haar hand te zetten. Het is van primordiaal belang dat wij deze termen zelf niet
gebruiken in onze mondelinge en schriftelijke communicatie. Daar waar mogelijk, moeten we de taalvervuiling aanklagen en
in het belachelijke trekken. We moeten bovendien niet aarzelen om onze eigen termen in de verf te zetten. Zeg
bijvoorbeeld niet 'separatisme' maar 'onafhankelijkheid' (en niet 'zelfstandigheid' of 'autonomie'); zeg niet 'multicultureel'
maar 'multikul'; zeg niet 'gestelde lichamen' maar 'regime', 'politieke kaste' of 'establishement' enzovoort. Sommige
termen moeten dermate consequent gebruikt worden dat ze als het ware ons handelsmerk worden."
Wim Vandenbussche, afgestudeerd op een eindverhandeling over het taalgebruik van het Vlaams Blok, publiceerde hierover een
artikel in 'Onze Taal' (nr 4, 1995). Hij concentreerde zich vooral op de stijlmiddelen die toegepast worden in de propaganda
van het Vlaams Blok/Belang en van andere partijen. Het meest in het oog springend zijn herhalingen, retorische vragen,
clichés en modale werkwoorden die een verplichting of een onmogelijkheid uitdrukken en die de indruk wekken dat een
bewering algemene geldigheid heeft.
De clichés dienen om 'dubieuze beweringen als oude, vanzelfsprekende waarheden'
te presenteren. Retorische vragen zijn handig om controversiële stellingen op demagogische wijze te poneren, zonder
direct zelf verantwoordelijkheid te nemen voor het beweerde. Bijvoorbeeld: "
U wilt toch niet dat ons land naar de
verdommenis gaat?" Iedereen zal dat met nee beantwoorden, want wie wil dat nu? Door antwoord te geven op die retorische
vraag accepteert men impliciet de stelling dat "
ons land naar de verdommenis gaat", waar het maar zeer de vraag is
of diegene die antwoord geeft, dat ook werkelijk vindt.
De in VB-kringen wellicht bekendste stijlfiguur is de herhaling. Wie ooit
Karel Dillen heeft horen spreken
weet hoe het principe werkt. Hij bouwde in al zijn toespraken en geschreven teksten vaak eindeloze herhalingen van een paar
sleutelzinnen in. "
Op de nagel kloppen om hem erin te krijgen." noemt hij dat volgens Vandenbussche. In de
handleiding die de dienst organisatie onder leiding van Filip Dewinter heeft gemaakt, heet het: "
Het herhalingseffect
is ongetwijfeld een van de belangrijkste technieken. Men kan nooit genoeg op dezelfde nagel kloppen... Alleen herhaling
loont."
Als politieke tegenstanders op dezelfde spijker slaan, dan is het plotseling een typische indoctrinatietechniek.
"
Als leugens dikwijls genoeg herhaald worden, krijgen zij de schijn van geloofwaardigheid." Nazi-propagandachef
Joseph Goebbels wist dat al lang voordien. Vandenbussche haalt een citaat van hem aan: "
Steeds moeten slogans
en parolen herhaald worden, tot ook de domste mens ze kan onthouden."
Het taalbewustzijn van het Vlaams Blok/Belang en de VBJ is geen toeval. De rechts-extremistische partij is permanent bezig de
geesten rijp te maken voor haar ideologische opvattingen.
Tot op heden organiseert het VB een zomeruniversiteit voor haar aankomende kaderleden. De laatste -de 15de-
vond plaats in Denemarken van 21 t/m 30 juli 2006. Sprekers: Frank Vanhecke, Filip Dewinter, Jurgen Ceder, Emiel Goelen,
Philip Claeys, Karim Van Overmeire, An Michiels, Marie-Rose Morel, Jan Penris, Wim Van Dijck, Filip De Man, Frederic Erens,
Steven Vollebergh, Geert Vander Roost, Dirk Aras, Werner Somers e.a. Locaties waar deze zomeruniversiteit worden gehouden
zijn doelbewust gekozen:
Kroatië (1995), Tirol (2001), Orange in de Provence 2002, Zwitserland 2004, 2005 Catalonië (S)
