De Unie van Socialistische Sovjetrepublieken bestaat niet meer. De Unie is afgekalfd, de deelrepublieken hebben het centrale gezag van Moskou met succes uitgedaagd en de rol van de communistische partij is uitgespeeld. De positie van Michail Gortbatsjov is ondermijnd.

Met zijn politiek van perestroïka en glasnost heeft hij geprobeerd het bestaande bestel te verbeteren. De openheid bracht echter het totale failliet van de partij en de staat aan het licht en al snel had de partijleider de ontwikkelingen niet meer in de hand. De mislukte staatsgreep van 19 augustus 1991 gaf het proces van machtsverval en desintegratie een laatste en fatale impuls. Ook op het terrein van de buitenlandse politiek is het aftakelingsproces evident.

De Geschiedenis van de Sovjet Unie plaatst de actuele veranderingen in een historisch perspectief. De auteurs laten zien hoe de communistische partij na de Oktoberrevolutie van 1917 haar dominante positie heeft kunnen vestigen en weten te versterken. Vooral de politiek van Stalin en de rol van de Marxistische ideologie krijgen ruim aandacht.

De resultaten van ruim zeventig jaar communistisch bewind zijn desastreus. Het land werd onder andere opgezadeld met een falende economie, een schrijnend armoedeprobleem, grote economische verschillen tussen de republieken, een brandend nationaliteitenvraagstuk, een gedemoraliseerde bevolking en een topzware bureaucratie.

Op grond van het geboden inzicht in de lange termijnontwikkelingen in de Sovjetunie kan de lezer zelf zijn conclusie trekken: is het gerectvaardigd te denken dat de eeuwenoude traditie van dictatuur en onderwerpenheid definitief doorbroken is, of zijn de voorwaarden van een autoritaire reactie nog steeds aanwezig?

---

Over Russische Tsaren, Stalin en de Bolsjevisten

Lees ook deze artikels op Verzet.org:
•  Stalin en de Joden. Deel 4: De joden krijgen een staat: Birobidjan
•  Kozakkenleider Bogdan Chmielnicki en de judeocide van Nemirov

Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
•  Rusland in opstand - 1905, de eerste barst in de Tsarentroon (David Floyd)
•  Wanneer wordt het dag, kameraad? Geschiedenis van de oktoberrevolutie (Jean-Paul Ollivier)
•  De Russische Revolutie (G. Schomaekers)
•  De Russische Revolutie (Robert Goldston)
•  Vladimir Lenin (Hermann Weber)
•  Veertien lezingen aan de Sverdlov-universiteit (Alexandra Kollontaj)
•  Een vergeten oorlog - Polen - Rusland 1920 (Martin Ros)
•  De geschiedenis van de Sovjet-Unie (Z.R. Dittrich en A.P. van Goudoever)
•  Stalin, heerser van het Kremlin (Jan Bauwens met medewerking van Piet Terlouw en H.C. Ebeling)
•  De autobiografie van Stalin (Richard Lourie)
•  Stalin (Rose Tremain)
•  De gelaarsde God - Stalin en de aura van de macht (Piet de Moor)
•  Een andere kijk op Stalin (Ludo Martens)
•  Jozef Stalin (Maximilien Rubel)
•  Hitler en Stalin, parallelle levens (Alan Bullock)
•  Stalin, de Russen en hun oorlog 1941-1945 (Marius Broekmeyer)
•  Zjoekov, maarschalk van de Sovjetunie (Otto Preston Chaney Jr.)
•  Ivans Oorlog. Leven en dood in het Rode Leger, 1939-1945 (Catherine Merridale)
•  Het beleg van Leningrad (Alan Wykes)
•  Ruslands oorlog (Richard Overy)
•  Stalingrad (Geoffrey Jukes)
•  Operatie Barbarossa. De oorlog van Hitler en Stalin (Laurence Rees)
•  Operatie Barbarossa. De Duitse inval in Rusland (John Keegan)
•  Het getto van Odessa. De vernietiging van de joodse gemeenschap in de Oekraïne (Starodinski)
•  Welkom in Siberië. Van spooktrein tot repressie (Walter Roland)
•  De Vredesbeweging in de USSR (Oleg Charchardin)
•  Zes weken in het land van de Sovjets (Albert Minnebo)
•  Ik verkoos de vrijheid (Victor Kravchenko)
•  De Goelag Archipel (Aleksandr Solzjenitsyn)
•  Goelag. Een geschiedenis (Anne Applebaum)
•  De werkelijkheid in Sowjet-Rusland (Aurel von Jüchen)
•  Overleven na de Goelag. Het lot van Stalins slachtoffers na hun kamptijd (Nanci Adler)
•  De laatste dagen - Van de dood van Stalin tot de dood van Beria (Anton Kolendic)
•  Waarom valt Icarus? - Het communistisch netwerk (Jan Debrouwere)
•  Refuseniks - Het drama van de Joodse emigratie uit de Sovjet-Unie (Piet Buwalda)
•  Tussen rode ster en Davidster - Waarom communisme en zionisme aartsvijanden werden (Kris Borms)
•  Vladimir de verschrikkelijke. Zjirinovski en de opmars van extreemrechts in Rusland (Peter Conradi)