Een artikel van oktober 1934 in het maandblad
Streven vatte nog het best Camille Huysmans opvattingen over het fascisme en de Nieuwe Orde samen:
"
Wanneer groepen in Antwerpen en elders opstaan om de vrijheid van anderen te dwarsbomen, dan roep ik: stop!
Dan word ik een onverdraagzaam mens." "
Genoeg. En wie niet horen wil, zal voelen,"
schreef hij in
De Volksgazet.
Er is in de 20ste eeuw geen politicus geweest die zo zijn stempel op de Belgische politiek heeft gedrukt als de socialist Camille Huysmans (1871-1968).
De vele opeenvolgende rooms-rode coalities in de tweede helft van de twintigste eeuw zouden ondenkbaar zijn zonder zijn erfenis. Hij was van
vele politieke markten thuis.
Hij bleef tientallen jaren de sterke man van zijn partij, hij was Kamervoorzitter (23.06.1936-21.04.1939 en 27.04.1954-11.11.1958) en
Eerste Minister (3.08.1946-20.03.1947). Hij bekleedde de functie van Burgemeester van Antwerpen (11.01.1933-16.05.1940 en 12.09.1944-2.08.1946) en zetelde meer dan een halve
eeuw in het Belgische parlement, van 1910 tot 1965; toen hij de volksvertegenwoordiging verliet was hij vierennegentig jaar oud.
In de buitenlandse politiek speelde hij een opvallende rol, onder andere als secretaris en voorzitter van de Socialistische Internationale.
Maar hij had een andere kant waarom hij even bekend gebleven is: zijn voorliefde voor sterke verhalen en halve waarheden, zijn legendarische
spotlust, zijn graatmagere gestalte.
Deze biografie van Camille Huysmans werpt niet alleen een uiterst verhelderend licht op leven en werk van een groot politicus,
maar geeft tevens een nieuwe kijk op de laatste eeuw van de Belgische geschiedenis.
Jan Hunin (º1966) is als historicus verbonden aan de Marie-Curie-Sklodowska-Universiteit in Lublin (Polen).
Lees ook op Verzet.org:
•
Opkomst extreemrechts. Deel 3: Moord Pot & Grijp en de Groote Staking / Camille Huysmans en de fascisten
