headerbanner
Aanbevolen boeken en AV-media:
In Naam van de Vrijheid / maandblad (André Gantman, Léon Zielinksi, Charles Freifeld e.a.)
Tussen hemel en hel / The Holocaust Experience; Joost Seelen en Oeke Hoogendijk; docu 2 DVD; 92 min
Friday 25 July 2008
Home
Actueel
Het Waanzinnige Rijk
Hitlers Handlangers
Hitlers Gewillige Beulen
Vergeten vervolgden
Ware Helden
Collaboratie in België
Het verzet in België
NS docs / wetten
Varia
Boekenbank
Link Partners
Gastenboek
Auteur
Contact
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Opkomst extreemrechts. Deel 2: De moord op Pot & Grijp en de Groote Staking - fas PDF Afdrukken E-mail
Sunday 24 September 2006
Artikel index
fas
Camille Huysmans en de fascisten
De moord op Pot en Grijp
De Groote Staking van de 500.000
Bronnen

 

 

 

 

 

De Groote Staking van de 500.000

De dag van de begrafenis op 26 mei 1936 tot een spontane 24 uren staking aan de haven van Antwerpen. De lont was met deze zinloze weerzinwekkende moorden op Pot en Grijp in het kruitvat gestoken. De staking breidde zich al spoedig uit naar andere sectoren. Scheepsherstellers, diamantbewerkers en de arbeiders van het transport gaan mee in staking. Op 2 juni bezetten de dokwerkers verschillende boten waarop nog gewerkt wordt. Aan de Paardenmarkt, lokaal van de BTB, ziet het op 3 juni zwart van de stakers. 's Avonds luisteren 10.000 arbeiders in het Sportpaleis naar de stakingsleiders. De vakbond dreigt achter de feiten aan te lopen en erkent de staking.

Onder leiding van de communistische leider Julien Lahaut breidde de staking zich nog verder uit en op 12 juni gaan ook de mijnwerkers mee in staking en op de schachten van de mijnen in Henegouwen en luik zowel als op de terrils wapperden rode vlaggen. In Herstal, in de FN-fabriek zijn het de vrouwen die de fabriek stilleggen.

De grootste algemene staking tot dan was een feit: op 21 juni zijn er 500.000 stakers. Het eisenprogramma: 1. Teniet doen van de loonsverlagingen. 2. Aanpassing van de lonen. 3. Een minimumloon van 32 frank. 4. 40-urenweek. 5. Volledige syndicale vrijheid. 6. Een week betaald verlof. Onder druk van deze tweede algemene stakingsgolf sinds 1932 kwam er al op 13 juni 1936 een nieuwe regering van nationale eenheid tot stand, andermaal onder leiding van Paul Van Zeeland. De regering zet ondertussen de zware repressiemiddelen in.

Op 16 juni komt het tot zware gevechten met de stakers van Klein Moskou in Quaregnon. De stakers zijn er samengekomen in het Volkshuis en worden een half uur lang beschoten door de rijkswacht. Er zijn meerdere gewonden. Dan ontruimt de rijkswacht het Volkshuis en valt de huizen binnen. Vrouwen, zieken, kinderen, iedereen krijgt van de matrak in zijn eigen huis. Weduwe Boitel wordt aan haar voordeur door de gendarmerie doodgeschoten.

In Henegouwen zijn vanaf 17 juni alle meetings, betogingen, debatten in open lucht, samenscholingen op de openbare weg verboden. Een feitelijke staat van beleg! Ook is het weer verboden te fietsen in en rond Charleroi. Tijdens confrontaties met de ordestrijdkrachten vallen overal gewonden en zelfs doden. De sfeer is grimmig, de politieke schandalen legio. Geen wonder dat Degrelle met Rex het goed doet bij het publiek.

Onmiddellijk na haar eedaflegging riep de regering Van Zeeland II onder grote druk van deze staking, voor het eerst in de geschiedenis een Nationale Arbeidsconferentie samen, waaraan werd deelgenomen door afgevaardigden van het patronaat en de vakbonden. De stakingseisen worden op tafel gelegd en gedeeltelijk ingewilligd door de regering. Op 21 juni 1936 riep het vakbondsfront het einde van de staking uit. De mijn- en havenarbeiders haalden gedeeltelijk hun slag thuis: de 40-urenweek werd een feit, het stelsel van zes betaalde verlofdagen werd ingevoerd alsook dat van de verplichte ziekteverzekering.

Een jaar later maakt de communistische partij (KPB) het bilan op van de staking. De 40-urenweek is nog altijd geen feit, ze werd enkel toegezegd aan de mijnwerkers en de Antwerpse havenarbeiders. 1936 leverde toch een aantal belangrijke verworvenheden op voor de arbeiders. De syndicale vrijheden bleven echter even minimaal als voorheen. Na de staking was er zelfs een wetsvoorstel van minister van Justitie François Bovesse (1890-1944) die artikel 130 wil doorvoeren waardoor iedereen die een staking op gang trekt die niet via de overlegorganen tot stand gekomen is, kan veroordeeld worden. De arbeidersbeweging laat duidelijk horen dat dit niet kan en Bovesse moet zijn wetsvoorstel intrekken. In 1937 werd Bovesse gouverneur van de Provincie Namen. Na de bezetting door de nazi's werd hij door de bezetter ontzet uit al zijn functies ontzet en herneemt zijn beroep van advocaat. Hij pleitte zonder enige toegeving noch voor de bezetter noch voor de collaborateurs. Deze laatsten zullen hem dat niet in dank afnemen. François Bovesse werd op 1 februari 1944 vermoord door de rexisten.

Eén van de belangrijkste stakingsleiders van de Groote Staking van 1936, de communist Julien Lahaut, zal na de Tweede Wereldoorlog naar aanleiding van de koningskwestie, op 18 augustus 1950 worden doodgeschoten. Tijdens die Hete Zomer van 1950 werden op 30 juli 1950 in Grâce-Berleur vier stakers door rijkswachters doodgeschoten: Albert Houbrechts, Henri Vervaeren en Pierre Cerepana stierven ter plekke. Joseph Thomas bezweek zes dagen later aan zijn verwondingen. De dreiging van een nakende burgeroorlog in België werd door deze brutale slachting reeël en bracht de ontknoping van de koningskwestie in een ultieme stroomversnelling.

Op 1 augustus 1950 deed koning Leopold III troonsafstand. Op 11 augustus legde Boudewijn van Saksen-Coburg de eed af. Vlak voor de kroonprins de eed wilde afleggen riep Julien Lahaut, voorzitter van de Communistische Partij, luid: "Leve de Republiek!" Zeven dagen later werd Julien Lahaut met vijf schoten uit een Amerikaanse Colt .45 dodelijk getroffen en zeeg bloedend neer in het gat van zijn voordeur. Het onderzoek wees spoedig uit dat de daders in het extreemrechtse kamp moesten gezocht worden, maar ze werden nooit opgepakt en dus ook nooit veroordeeld of gestraft.



Laatst geupdate op ( Tuesday 08 April 2008 )
 
addtofav
Verzet.org maakt dankbaar gebruik van Joomla! en krijgt de technische ondersteuning van Antifa.net, Ahmad Al Kasim en VEDEZE van Blokwatch.
Ga naar top pijltje