Het vrijheidlievende Spaanse volk is gedurende de ganse negentiende eeuw in de grootste ellende gebleven, de stakingen en woedeuitbarstingen zijn daarvan het gevolg geweest. De twintigste eeuw heeft zich niet veel beter aangediend. De grootgrondbezitters, de hogere legerleiding en de kerkleiding zijn daarvan de hoofdschuldigen.

De eerste republiek uit 1873, en de daaropvolgende dictatuur van Prima de Rivera, tot aan de tweede republiek van 1931 hebben niet veel beterschap gebracht. De Kerk, de Latifundia en het Leger hebben niet kunnen berusten bij de redelijk linksgerichtheid van de aangestelde regering. 1932 was voor het leger het hoogtepunt. Dat zou weldra blijken door een Putsch van generaal Sanjurgo, die vroeger reeds meegewerkt had aan de staatsgreep van Primo de Rivera. Hij had zich als doel gesteld de republiek omver te werpen met medehulp van een aantal officieren en enige leiders van de Carlisten. Voorwendsel was: de zogezegde 'anticlericale' dictatuur van de regering Azaña af te zetten. Zijn opstand mislukte. Tal van zijn officieren werden naar een Spaanse Kolonie in Afrika verbannen. Sanjurgo kreeg als straf de levenslange opsluiting... totdat hij, door de Francoputsch bevrijd werd en sneuvelde.

De in 1931 opgerichte Republiek was na drie jaren ontaard en corrupt geworden. Hoe kon dan toch een uitkomst mogelijk zijn? De behoudsgezinde legerleiding loerden er op aan de vele uitbarstingen van het uitgebuite volk een einde te maken door hun orde te herstellen. En zo gebeurde juli 1936 was de aanzet voor de Frankisten, gesteund door hun Moorse huurlingen, om de overgrote massa van het volk te gaan bevechten door "een zogenaamde burgeroorlog", gesteund door Nazi-Duitsland en Italië

Anderzijds was de Republiek door de grote mogendheden in de steek gelaten door de zogenaamde non-interventie politiek van Frankrijk en Engeland. Later werd militaire steun geboden door het Russisch Stalinregime dat daardoor haar invloed verzekerde, die in hun betrachting lag. Want tot aan de geboorte van het Volksfront (Frente Popular) in 1936 was de door Rusland gepropageerde communistische partij van weinig betekenis. Wat ons bij de opzoekingen vooral heeft getroffen is de omzeggens volledige teloorgang van de duizendkoppige menigte uit de anarchistische richting. Wat zijn daarvan de oorzaken? In hoeverre waren zij zelf daarvan schuldig en hoe hebben zij dat totaal niet overleefd? (Woord vooraf door de auteur)

De Tweede Wereldoorlog begon in Spanje

[Spaanse Burgeroorlog 1936-1939]