Antwerpen, Merksem, Leopoldkanaal, Bergen op Zoom, Woensdrecht, Moerbrugge, 'De Zak van Breskens', Vlissingen, Walcheren, Middelburg...

Plaatsen, gegrift in de herinnering van de veteranen van de Tweede Wereldoorlog, behorende tot de Canadese infanterie- en pantserdivisies, die in modder en niet aflatende regen strijd leverden tegen een trotse vijand die niet van wijken wist. Het Canadese leger had tot taak de 80 km lange toegang tot de haven van Antwerpen te zuiveren; dit verbitterdste gevecht uit de hele noor-westeuropese campagne zou bekend worden als de Strijd om de Schelde.

Brigadegeneraal W. Denis Whitaker, destijds luitenant-kolonel commandant van de Royal Hamilton Light Infantry, interviewde kort geleden meer dan 150 mannen die samen met hem met grote moed en vastberadenheid hadden gestreden in de polders. Hun vrank en vrij weergegeven uitlatingen zijn niet bepaald opwekkend. Ooggetuigen vertellen over kersverse en ongeoefende infanteristen die meteen in de voorste lijn werden ingezet; over kritieke tekorten aan bezine en munitie die de geallieerde opmars tot staan brachten, over de verlammende onverschilligheid in het geallieerde hoofdkwartier; over ene vijand die zich kon hergroeperen dan zij het feit dat Eisenhower het contact had verloren met de werkelijkheid van de oorlog - een oorlog die Kerstmis 1944 voorbij had moeten zijn, waardoor de levens van talloze Canadese militairen gespaard zouden zijn gebleven.

De Strijd om de Schelde [Tug of War], tot stand gekomen na zorgvuldig onderzoek in Europa, Groot-Brittannië en Canada, alsmede na bestudering van tot dusverre ongepubliceerde geschriften, springt niet bepaald zachtzinnig om met de algemeen aanvaarde opvattingen van de militaire geschiedschrijvers. Het is het verhaal van de 19- en 20-jarigen die in de zompige Zeeuwse polders een ellendige dood vonden - en van de gebeurtenissen die daarop betrekking hadden.

Denis Whitaker (1915-2001) groeide op in Toronto en bezocht het Royal Military College of Canada. Bij het uitbreken van de oorlog werd hij opgeroepen bij de Royal Hamilton Light Infantry en heeft bijna de gehele oorlog overzee doorgebracht. Hij onderscheidde zich bij de raid op Dieppe (1942) en kreeg daarvoor een DSO (Distinguished Service Order). Een tweede DSO werd hem verleend wegens betoonde dapperheid in de slag om het Rijnland, februari 1945. Bij zijn stamregiment was hij ere-kolonel.

Lees ook hier 'A fitting farewell to a Canadian warrior', naar aanleiding van zijn overlijden op 29 mei 2001 in Canada.

Samen met zijn vrouw Shelagh Whitaker, journaliste en geboren in Winnipeg (Canada), schreven zij nog drie andere bekende werken: Rhineland: The Battle to End the War (1989); Dieppe, Tragedy to Triumph (1992); en The Soldiers' Story: Victory at Falaise (2000).