Albert Speer (1905-1981) was een werkloze middelmatige architect. Slechts nadat Adolf Hitler op 30 januari 1933 de macht greep, kreeg hij
de kans om een aantal belangrijke gebouwen van het Derde Rijk te ontwerpen. Een van zijn eerste bouwsels was de protserige Rijkskanselarij van
de Führer, een gebouw dat door zijn afgod overigens nooit gebruikt werd. Albert Speer ontwierp gigantische groteske
architectonische constructies. Berlijn moest onder zijn leiding worden getransformeerd tot
Germania, de hoofdstad
van de wereld[..] De stijl van zijn architectuur oogt al even koud als zijn eigen hart en laat zich goed vergelijken met de al even
bombastische architectuur onder Jozef Stalin, nog een beruchte massamoordenaar en dictator van die andere ideale arbeidersstaat,
exit de voormalige Sovjet-Unie.
In 1942 werd Albert Speer door Adolf Hitler benoemd tot Rijksminister van Bewapening en Munitie. Speer greep die kans met beide handen aan en
zag kans de wapenproductie maar liefst te verviervoudigen! Door deze prestatie werd de oorlog minstens met één jaar verlengd en kon het Duitse leger standhouden
tot 1945. Deze 'verlenging' van een zinloze alles verwoestende oorlog, heeft miljoenen extra mensenlevens gekost èn die andere 'quota', namelijk die
van de judeocide verdubbeld. Moest de oorlog een jaar eerder beëindigd zijn, zou bijvoorbeeld het grootste deel van de Joodse Hongaarse gemeenschap nog geleefd
hebben. Vanaf juni/juli van 1944 werden 440.000 Hongaarse Joden gedeporteerd en uitgeroeid in KZ Auschwitz-Birkenau.
Om het niet eens te hebben over de honderdduizenden die in de slavenkampen rondom de oorlogs- en munitiefabrieken werkten, die
in erbarmelijke omstandigheden de productiequota onder Speer inderdaad omhoog joegen ten koste van hun leven, waar Speer geen
zier omgaf. Gitta Sereny beschijft Speer in haar boek als de grote leugenaar en vooral ook als de grote huichelaar. Zowel Goldhagen
als Sereny verwijten hem zijn stilzwijgende goedkeuring [Billigung] van de vervolging en de moord op miljoenen joden, andere
minderheden en andersdenkenden.
Speer wist het allemaal en was voldoende
op de hoogte van wat er zich achter de façade afspeelde, maar besloot om zijn neus en zijn ogen toe te knijpen. Want, was hij,
Albert Speer, tenslotte toch niet in de eerste plaats uitverkoren door de Führer om de architect te zijn van het
toekomstige Germania en daarvoor van zijn Führer nagenoeg blanco volmacht had gekregen om het Derde Rijk te restylen?
Voor die grootse persoonlijke ambities moest elke menselijkheid wijken. De bergen lijken die zich rondom hem opstapelden om zijn ambities waar te maken,
heeft Speer volgens eigen zeggen nooit gezien en hij heeft er ook nooit wat van geweten. Speer beschouwde zich vooral als
een kunstenaar en voelde zich verheven boven het gepeupel dat in de partij op zoek was naar bondgenoten en macht. Later zal
hij verklaren dat hij door de Führer misleid en gemanipuleerd werd en tijdelijk verblind was door diens megalomane dromen.
Op 23 mei 1945 werd Speer aangehouden en opgesloten om berecht te worden op het Proces van Neurenberg. De strop bleef hem na de oorlog in Neurenberg
bespaard. Tot zijn eigen stomme verbazing werd Speer op 1 oktober 1946 'slechts' veroordeeld tot een gevangenisstraf van
twintig jaar. Hijzèlf had namelijk de doodstraf verwacht. Echter, met de informatie die in Neurenberg op dat
ogenblik voorhanden was omtrent Albert Speer en het feit dat hij de enige was die schuldig pleitte, kwam hij er relatief goed
van af. Speer kwam vrij in 1966 en schreef nadien nog een aantal omstreden boeken. De grootste huichelaar van het Derde Rijk stierf in 1981 zoals hij had geleefd: in het bed van zijn minnares[..]
Synopsis by
Hans-Robert op
Fok.nl
Albert Speer en Adolf Hitler hadden twee dingen gemeen: hun liefde voor architectuur en hun droom over Germania, de stad die
hoofdstad van het Derde Rijk had moeten worden. Uit hun gezamenlijke ambities onstond een band die uitgroeide tot een warme
vriendschap. De serie
Speer & Hitler. The Devil's Architect werd in 2005 in Duitsland uitgezonden onder de naam
Speer und er. Sebastian Koch heeft de rol van Albert Speer op
zich genomen, terwijl Adolf Hitler vertolkt wordt door Tobias "Commissaris Rex" Moretti. Moretti zet op eigen wijze een
overtuigende Hitler neer, alhoewel zijn rol niet te vergelijken is met de rol zoals Bruno Ganz die in Der Untergang
vertolkte. Moretti heeft toch erg zijn best gedaan om het accent, de karaktertrekjes en vooral de blikken van Hitler op
geloofwaardige wijze na te bootsen.
Maar de geloofwaardigheid van de serie stopt niet bij Moretti. Regisseur Heinrich Breloer heeft getracht de gehele serie zo
realistisch en geloofwaardig mogelijk te maken. Hij is hier zeker in geslaagd. De verrassende combinatie van gespeelde
scènes, authentieke beelden en interviews met betrokkenen levert een boeiende mix op. Met betrokkenen worden locaties
bezocht en acteurs spelen scènes na in treffend nagebouwde locaties (denk bijvoorbeeld aan Spandau en Neurenberg) waarbij
film en authentiek beeld en geluid in elkaar overlopen. Ronduit opvallend zijn de acteurs die hun medewerking hierbij
verlenen. Enkelen lijken enorm op de Nazi wiens rol ze vertolken. Met name de karakters van Göring, Dönitz, Raeder en (in
iets mindere mate) Hess zijn griezelig echt.
Op de eerste dvd zien we hoe de carrière van de architect verloopt. In deel twee staat de berechting van Speer tijdens het
bekende Neurenberg-proces centraal. De twintigjarige gevangenisstraf in de gevangenis van Spandau die daarop volgde, komt
uitgebreid aan bod in het derde deel van deze miniserie. Gedurende deze twee perioden raakte Speer doordrongen van de
misdaden die gepleegd waren door het Nazi-regime. Hij erkende - in tegenstelling tot de meeste andere aangeklaagde
Nazi-kopstukken - zijn rol binnen het Derde Rijk en toonde bovendien berouw voor een aantal van zijn daden.
De megalomanie van Hitler en Albert Speer, de architect van het Derde Rijk: model van de "Große Platz", koepel van de geplande
nieuwe Rijksdag in Berlijn. Links bemerk je de Brandenburger Tor. Speer had van Hitler de opdracht gekregen om Berlijn te herbouwen,
dat voortaan Germania zou heten en de hoofdstad van de wereld zou worden. De nieuwe Rijksdag koepel zou meer dan 300 meter hoog worden, of zowat 3 keer zo hoog als de Antwerpse kathedraal[!], en het ganse plan moest in de jaren 50 klaar zijn. De oorlog maakte een einde aan de waanzinnige dromen van deze megalomanen. De Schurkenstaat
ging roemloos in bloed en puin tenonder en namen zes miljoen vermoorde joden en vijf miljoen andere vermoorde minderheden mee in hun graf.
Albert Speer, verstrikt in de waarheid
Lees ook deze DVD-filmbesprekingen op Verzet.org:
• Speer & Hitler door Heinrich Breloer / Docudrama uit 2005 / 3 DVD's; speelduur 450 minuten; kl.
• Hitler, A Career door Joachim Fest en Werner Rieb (1 DVD, 153 min. zw/wit en kleur)
• Hitlers Beulen:Mengele, von Ribbentrop, Freisler,von Schirach,Eichmann,Bormann (6 DVD's 318 minuten)
Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
• Speer. Hitlers Faust Lambert Giebels)
• Speer. Een biografie (Joachim Fest)
• Albert Speer: Verstrikt in de waarheid (Gitta Sereny)
• Discipelen van de Duivel. Hitler en zijn handlangers (Anthony Read)
• Hitlers Beulen (Guido Knopp)
• Hitlers Gewillige Beulen (Daniel Jonah Goldhagen)
• Intimi rond Adolf Hitler. Een sinister gezelschap (Dr. H. Van Capelle)
• Hitlers moordenaars-De geschiedenis van de SS (Guido Knopp)
