In het door Hitler bezette Europa lagen collaboratie ne verzet dikwijls vlak naast elkaar. Vaak waren zij zelfs
onontwarbaar met elkaar verweven. Daarbij verschilde het bezettingsregime van land tot land - van bescheiden terughoudendheid
tot wrede terreur.
Werner Rings (1910-1998) beschrijft en ontrafelt deze materie en rekent daarbij onontkoombaar af met gevestigde oordelen over
verzet tegen en samenwerking met de vijand, over 'goed' en 'fout' in oorlogstijd. Een boek dat tot nu toe ontbrak en
dat ongetwijfeld discussies zal uitlokken.
Uit het boek blz. 13:
1 september 1939: De inval in Polen, het begin van WOII.
Hitlers oorlog begon als een misdrijf. Op de avond van 31 augustus 1939, negen uur voor de Duitse aanval op Polen, bestormden
gewapende, in Poolse uniformen geklede SS'rs een Duitse houtvesterij in het grensgebied van Opper-Silezië. Op hetzelfde ogenblik
overvielen andere SS'rs in de voorgewende rol van Poolse opstandelingen - de Duitse radiozender
Gleiwitz. Zij overmeesterden het personeel
en bezetten de studio.
Een van hen posteerde zich vervolgens voor de microfoon en las een oproep voor die door het hoofd van de SD (Sicherheitspolizei),
Reinhard Heydrich, was opgesteld. Het was een in het Pools vertaalde,
tegen het Derde Rijk ophitsende rede: het geduld van Polen was nu op. Polen had eindelijk de wapens opgenomen.
Schietend trokken de SS'rs weer weg. Om de overval geheel geloofwaardig te maken, lieten zij een zwaargewonde burger ter plaatse achter.
Deze man werd later geidentificeerd als
Frans Honiok, een gevangene die voor dit doel gearresteerd en meegevoerd was. Hij was door schoten opzettelijk
dodelijk gewond, opdat hij als overtuigend slachtoffer van de Poolse overval op de plaats van het misdrijf zou sterven.
Nog in de ochtendschemering vielen zestig als Poolse soldaten verklede SS'rs het Duitse douanekantoor in Hochlinden aan. Zij verwoestten het gebouw en de gehele inventaris. Zij lieten
de lijken achter van zes 'gesneuvelde Polen' - in werkelijkheid gevangenen uit het concentratiekamp Sachsenhausen die als fotografische objecten voor pers en propaganda
waren uitgekozen en vermoord.
Toen Hitler nog dezelfde dag het uitbreken van de oorlog bekendmaakte, beriep hij zich voor de Rijksdag op deze 'grensincidenten'.
"Drie zeer ernstige", zei hij. Hij verklaarde dat geregelde soldaten van het poolse leger in de afgelopen nacht op Duits grondgebied
het vuur hadden geopend. Vanaf 5u45 werd er teruggeschoten.
Enkele uren na deze opgezette aanval op het radiostation van Gleiwitz, vielen de Duitsers Polen binnen. Twee dagen na
de inval in Polen, verklaarden op 3 september 1939, Groot-Brittannië en Frankrijk de oorlog aan Duitsland, de Tweede Wereldoorlog was een feit.
