In Vlaanderen waren twee machtige collaborerende groepen, het VNV van Staf de Clercq en DeVlag van Jef Van de Wiele, in een hevige strijd om de macht verwikkeld. Om de gunst van Adolf Hitler te winnen waren zij in een opbodpolitiek verzeild, die naar het einde van de oorlog toe, beide partijen volledig deden opgaan in het Duitse leger en de Duitse ideologie van het Derde Rijk. Waar het VNV aanvankelijk nog tegensputterde door het krampachtig vasthouden aan het Groot-Nederlandse ideaal en nog lange tijd meende dat het van Hitler een semi-onafhankelijke staat Vlaanderen zou kunnen afdwingen, werd het al in het tweede bezettingsjaar door DeVlag in collaboratiesnelheid gepakt, ingehaald en ter plaatse gelaten. DeVlag wond er geen doekjes om en koos resoluut voor de militaire collaboratie, het sloot een verbond met de Algemene SS-Vlaanderen om tenslotte geheel op te gaan in de Germaanse SS. Het VNV keek verslagen toe, een aantal VNV'rs haakten af maar voor het overgrote deel bleef er geen andere keuze meer over dan DeVlag achterna te lopen.

Na de oorlog zullen de ideologische erfgenamen van het VNV die zich in onze tijd manifesteren in en rondom het Vlaams Blok (dat zich, sinds haar veroordeling in 2004 tot het aanzetten van racisme en discriminatie, om strategisch electorale redenen tot Vlaams Belang hernoemde), de collaboratie van het VNV met de nazi's en de Germaanse SS trachten te minimaliseren en het zogenaamde idealistische vooroorlogse flamingante discours van Staf de Clercq blijven onderstrepen door deze steevast uit de context van de [militaire]collaboratie lichten. Maar dat is één van de zovele truken van de [huidige] na-oorlogse rechts-extremistische Vlaams Nationalisten, die met veel ijver en enthousiasme, de oorsprong van haar verwerpelijke ideologie trachten wit te wassen van alle nazistische invloeden en excessen.

Systematisch worden door hen de oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid die gepleegd werden door haar ideologische voorvaderen, gebagatelliseerd in een nogal doorzichtig manoevre om deze 'onverkwikkelijke episode' liefst zo snel mogelijk te doen vergeten. Dit uiteraard met het enige doel om de anti-parlementaire, anti-democratische en racistische ideologie van VNV, Verdinaso en aanverwanten, als een volwaardig en compleet acceptabel politiek alternatief in Vlaanderen opnieuw ingang te doen vinden. Daartoe zijn alle middelen goed en is in die context de door hen gepleegde systematische geschiedsvervalsing door vooral het onthouden van ALLE[!] oorlogsfeiten aan de Vlaamse bevolking, nog één van de minste misdrijven te noemen.

In tegenstelling tot wat er in Vlaanderen gebeurde, had Léon Degrelle en zijn partij REX zonder veel tegenstand of moeilijkheden in Wallonië een Franstalige collaborerende eenheidsbeweging kunnen uitbouwen. Degrelle heeft in franstalig België nooit hoeven af te rekenen met evenwaardige concurrenten. Van bij het begin had Degrelle op het 'juiste' paard gewed: de bescherming van de SS was de garantie voor het succes en dat was uiteindelijk ook in Vlaanderen zo gebleken. Na de oorlog zal de Franstalige bevolking dan ook veel makkelijker en duidelijker afstand kunnen nemen van de Waalse collaboratie omdat ze van bij het begin met Degrelle en REX ook zo totaal en overduidelijk was voor iedereen.

In Vlaanderen bleef er in de beginjaren van de bezetting nog lange tijd mist hangen naar wat precies de beweegredenen waren omtrent de Vlaamse collaboratie en waar het met Vlaanderen naar toe moest. D.w.z. naar toe mòcht van de nazi's, want die wilden van Vlaanderen hooguit een zoveelste Duitse provincie maken met een beperkte culturele autonomie maar met het Duits als voertaal[!] Die aanvankelijke 'mistige periode' tijdens de eerste bezettingsjaren werd later gretig misbruikt om de latere overduidelijke Vlaamse militaire collaboratie te minimaliseren en te verdoezelen.

REX zag in Wallonië wel enkele scheurbewegingen en nieuwe groepen ontstaan maar was er steeds snel genoeg bij om ze met Duitse steun het zwijgen op te leggen. Al een eerste daadwerkelijke stap van Degrelle om in de gunst van Hitler te raken deed hij in een persoonlijke brief aan Adolf Hitler van 10 april 1941 waarin hij een een passionele oproep deed om dienst te mogen nemen in het Duitse Leger of bij de Waffen-SS: "Ik wil deelnemen aan de heroïsche inspanning van de Duitse jeugd in het grootste epos aller tijden. Ik weet wel, dat vreemdelingen nog niet in de Duitse Legers worden toegelaten, maar misschien wil de Führer voor mij wel een uitzondering maken. Heeft REX niet steeds het recht op leven van Duitsland en de nationaal-socialistische principes verdedigd? (..) Roep mij waar U maar wil, bij de luchtmacht, bij de Panzerdivisionen, op de meest bescheiden of de meest ondankbare plaats in de SS, om het even waar. Ik zal trots en gelukkig zijn mijn leven ter beschikking van Uw ideaal te stellen.“

Dat verzoek werd aanvankelijk, en op uitdrukkelijk advies van de militaire bevelhebber Eggert Reeder van België en Noord-Frankrijk, door Generaal Keitel verworpen. In Berlijn bestond de vrees dat door Degrelles afwezigheid de REX-beweging uit elkaar zou vallen en dat het beter was dat Degrelle in België zou blijven. Echter dat veranderde toen Duitsland op 22 juni 1941 Operatie Barbarossa startte en Rusland binnenviel.

Degrelle, die in België was afgekeurd voor militaire dienst[..], kreeg van Berlijn thans het licht op groen en kon zijn Légion Wallonie oprichten. Degrelle liet Wallonië voor wat het was, trok aan het hoofd van zijn manschappen op 8 augustus 1941 naar het Oostfront, waar zijn manschappen zich herhaaldelijk wisten te onderscheiden voor soldatenmoed tijdens de vele hevige gevechten tegen de geallieerde strijdkrachten in Rusland. Degrelle werd herhaaldelijk onderscheiden, en kreeg zelfs van de bevelhebber van de Duitse Divisie het EKI, het IJzeren Kruis met eiken palmen. Hij werd ook regelmatig gepromoveerd en bracht het uiteindelijk tot luitenant-kolonel (Obersturmbannführer) bij de Waffen-SS.

Degrelle was van dan af en dat tot aan de bevrijding nog maar nauwelijks present in België. Af en toe was hij er met kort soldatenverlof of het gebeurde ook dat hij door Berlijn werd geroepen om tijdelijk naar België terug te keren om propaganda te maken voor zijn Waals Legioen en manschappen voor de Waffen-SS te recruteren. Om REX voor verval te behoeden gedurende zijn lange afwezigheden in het land, benoemde Degrelle net voor zijn vertrek zijn rechterhand, de toen 27-jarige Victor Matthijs, als Chef ad-interim van de Etat-Major (partijleiding van REX). Matthijs was journalist was en hoofdredacteur van Le Pays Réel, het propagandablad van REX. José Streel werd aangesteld als Conseiller Politique, de partij-ideoloog van Rex, zowat de Waalse versie van Alfred Rosenberg van de NSDAP van Hitler.