Mata Hari maakte haar geruchtmakende debuut op 13 maart 1905 in Parijs, maar zij was al sedert haar geboorte
als
Margreet Zelle op augustus 1876 in Leeuwarden. Dat bewijst dit goed gedocumenteerde boek.
Over 'het meisje Mata Hari' is nog nooit uitvoerig geschreven. Nu wordt uit de doeken gedaan hoe, waar en met wie zij speelde, hoe het
toeging in het gezin Zelle, hoe zij zich op school gedroeg en hoe zij dansen leerde, maar ook hoe zij op 12-jarige leeftijd haar eerste
geheime opdracht uitvoerde. Als de in de grote Europese theaters toegejuichte danseres Mata Hari en als door de Fransen van spionage verdachte courtisane blijft zij
toch aantoonbaar 'een Leeuwarder meisje'.
Alles is weten en begrijpen en tegenwoordig zal geen rechter oordelen zonder zich uitvoerig te laten inlichten
over de jeugd van een verdachte: van Mata Hari, de bekendste aller verdachten, die vijftien van haar 41 levensjaren in Leeuwarden
woonde, is nog nooit een dergelijk rapport opgemaakt.
De schrijver, die al een aantal boeken over het negentiendeeeuwse Leeuwarden op zijn naam heeft staan, heeft zich vele jaren verdiept in het leven van
zijn roemruchte stadsgenote en hij wist tal van getuigen en vele nooit gepubliceerde foto's en documenten te achterhalen. Daardoor is het
een 'document humain' van grote betekenis geworden, waarin een forse uitbreiding wordt gegeven aan de kennis omtrent
deze buitengewoon boeiende vrouw.
Mata Hari, symbool van de Belle Epoque Bron:
Terugblik.com
Mata Hari, de legendarische spionne uit Leewarden, heeft vermoedelijk haar leven voor niets gegeven. Uit
op 26 januari 1999 in Londen openbaar gemaakte dossiers van de Britse geheime dienst MI5 blijkt dat haar effectiviteit als
spionne voor de Duitsers uiterst gering is geweest. Voor meer info van de Franse kant zullen we moeten wachten tot 2017,
wanneer de archieven aldaar open gaan. Veel nieuws zal daar niet uitkomen, omdat Sam Waagenaar, de schrijver van
'De moord op Mata Hari', deze archieven reeds lang heeft kunnen uitpluizen.
Na haar arrestatie op 14 november 1916 in Engeland is zij drie dagen door MI5 en Special Branch verhoord. Zij maakte diepe
indruk op haar ondervragers (femme forte), mede omdat zij geen bekentenis aflegde en geen namen van medeplichtigen noemde.
Haar verhaal dat zij voor de Franse geheime dienst werkte, werd niet echt geloofd, maar triggerde wel de belangstelling
van de Franse inlichtingendienst Deuxième Bureau.
Mogelijkerwijs werd zij in de gaten gehouden door Will van der Schalk, bankier te Amsterdam. Kort na het uitbreken van de
Eerste Wereldoorlog, zo rond augustus 1914, na haar terugkeer uit Berlijn, had hij een kortstondige verhouding met
Mata Hari gehad, die zich toen uitgaf voor een 'Russische'. Will van der Schalk was de broer van Henriëtte Roland Holst,
voorzitter van de vriendschapsvereniging Nederland-Frankrijk en francofiel.
Waarschijnlijk heeft zij alleen voor de Duitsers gewerkt, die voor haar diensten onder de codenaam H.21 20.000 francs
hadden betaald, maar haar desondanks zagen als een 'blindganger'. Door haar grote populariteit, zij trad overal in Europa
op als exotische slangendanseres, heeft de toenmalige pers een grote rol gespeeld in haar 'belangrijkheid' als spionne.
Ook haar relaties met een 'waslijst' van Britse, Duitse, Franse, Nederlandse en Spaanse officieren, heeft een grote rol
gespeeld.
Had o.a. een verhouding met baron Van der Capelle die de huur van haar huis aan de Nieuwe Uitleg in Den Haag betaalde.
Mata Hari is o.a. geportretteerd door Isaac Israëls en Piet van der Hem. Ze zou een dochter hebben, Banda, uit een
verhouding met een javaan. In Italië schijnt een film gemaakt te zijn over deze Banda. Sam Waagenaar, de schrijver van
De moord op Mata Hari, beweert dat dat onzin is.
