Oud-verzetsman en journalist H.M. Van Randwijk schreef na de oorlog een reeks artikelen voor het Algemeen Handelsblad
omtrent het verzet in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In het zaterdags supplement in een eigen rubriek
'
In de schaduw van gisteren' verschenen in een periode van vijf jaar -tussen 24 december 1960 en 8 mei 1965- zowat om de week een artikel
waarvan er in dit boek een 80-tal werden opgenomen. Het is pas een jaar na zijn dood dat al deze artikelen werden
samengebundeld tot een boek.
Van Randwijk: "Dit boek werd geboren op woensdag 24 februari 1960, 's avonds tussen acht en tien."
Aan de wieg stond de VARA. In een van de vele televisieforums, waaraan Van Randijwk heeft deelgenomen, verklaarde hij die avond,
dat de ware geschiedenis van Nederland in de jaren 1940-1945 nog niet was geschreven en wellicht nooit geschreven zou worden
Hendrik Mattheus (Henk) van Randwijk (meestal aangeduid als
H.M. van Randwijk) (9.11.1909-13.05.1966) was een Nederlands
verzetsman en journalist. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Van Randwijk snel betrokken bij de illegaliteit. Zijn
schuilnaam was
Sjoerd van Vliet. Hij was één van de oprichters van Vrij Nederland en fungeerde als
hoofdredacteur. Na de oorlog zou hij ook hoofdredacteur van het blad blijven. In 1942 werd hij door de Duitsers
gearresteerd en zes weken lang verhoord; hij ontkende stug en hield vol dat iemand met zijn theologische opvattingen
geen verzetsblad kon uitgeven. Hij werd vrijgelaten met de uitroep: "U bent òf onschuldig, òf de grootste leugenaar
die er bestaat". Na de Tweede Wereldoorlog onderscheidde Van Randwijk zich door in Vrij Nederland te pleiten voor
onafhankelijkheid van Indonesië. Het kostte het blad veel abonnees. Van Randwijk zag zich genoodzaakt af te treden als
hoofdredacteur. In de jaren daarna trad hij veel op als commentator, onder andere op de televisie. De armoede in de
wereld was een belangrijk thema. Op het Weteringplantsoen in Amsterdam, tijdens de oorlog een fusilladeplaats, is
een monument opgericht dat gesierd wordt met dichtregels van Van Randwijk:
Een volk dat voor tirannen zwicht
zal meer dan lijf en goed verliezen,
dan dooft het licht.
Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
•
Andijkers in verzet (Riekele Hovenga)
•
Bezetting en collaboratie - Nederland tijdens de oorlogsjaren 1940-1945 (Hirschfeld)
•
Frederik Weinreb - verzetsman en groot schrijver (Rene Marres)
•
Getrouw aan hun geloof - De vervolging van de Nederlandse Jehovah's Getuigen in WOII (Tineke Piersma)
•
Graven in de klei. Marokkaanse bevrijders van toen en de vrijheid van nu (Jan Durk Tuinier en Mohamed Achahboun)
•
Hannie Schaft, haar rol in het Nederlandse verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog (Sophie Poldermans)
•
Het Achterhuis. Het dagboek van Anne Frank
•
Het verborgen dorp. Ondergronds op de Veluwe 1943-1944 (Jeroen Thijssen)
•
Terugkeer. Antisemitisme in Nederland rond de bevrijding (Dienke Hondius)
•
Na het kamp - Overlevenden en de strijd om herinnering (Jolande Withuis)
•
Strepen aan de hemel (Gerhard L. Durlacher)
•
Ondergang - De vervolging en verdelging van het Nederlandse jodendom 1940-1945 (Jacques Presser)
•
Om erger te voorkomen (Nanda van der Zee)
•
Als slachtoffers daders worden. De zaak van joodse verraadster Ans van Dijk (Jan Debrouwere)
•
Arthur Seyss-Inquart - Het leven een Duits onderkoning in Nederland (Neuman)
•
De bezetting in een notendop (David Barnouw)
•
Soldaat in verzet - Jan Verleun (Do du Preez-Verleun en Pauline Wesselink)
•
Een documentaire: De jaren 1940-45 (Drs. A.H.Paape en Han de Vries)
