Afbeelding: Pilotenhelpers van l. naar r.: Remko Roosjen, Joke Folmer en Bert Poels
Het boek 'In dienst van hun naaste...' is gebaseerd op het verhaal van twee pilotenhelpers. De eerste is een vrouw -toendertijd nog
geen twintig jaar oud- die tijdens de oorlogsjaren '40-'45 maar liefst 320 geallieerde luchtmachtmensen en een flink aantal krijgsgevangenen
op de pilotenlijn hielp. Deze vrouw -
Joke Folmer- was een koerierster die haar inlichtingen over neergekomen vliegtuigen
vanuit het politiebureau ontving. De andere pilotenhelper was
Bert Poels, die samen met familie, vrienden en kennissen een verzorgings- en
opvangcentrum op de Zwarte Plak runde.
Eind 1940 werden er op zeer beperkte schaal piloten geholpen. Pas in 1942 werd deze tak van verzet wat meer georganiseerd. Zowel Joke Folmer
als Bert Poels zijn, zonder dat ze het wisten - nauw met elkaar berokken geweest. Enkele jaren terug werd pas duidelijk dat zij dezelfde piloten
hielpen. In dit boek worden de door hen geholpen piloten van Amerikaanse herkomst behandeld. De verhalen zijn gebaseerd op keiharde waarheid
en van diverse kanten bewezen.
'In dienst van hun naaste' is een boek zonder fantasie of verdraaiingen en -mede door de vele unieke, authentieke foto's - een onmisbare
oorlogsdocumentatie. De auteur Bart Rijnhout is bekend door zijn boek "
Het mysterie van de L 7788" dat in 1979 verscheen en veel opzien baarde. Hij is tevens
de schrijver van het boek "
The sky is our ocean", dat handelt over de rol van het 311 RAF-Squadron in de Tweede Wereldoorlog.
Johanna Maria
Joke Folmer (1923) smokkelde in de oorlog meer dan driehonderd mensen over de grens, onder wie veel
geallieerde piloten. Het Historisch Nieuwsblad noemde haar één van de tien grote Nederlandse verzetshelden. Als studente
kwam Joke Folmer in het verzet terecht als koerier. Zij werd actief in de verzetsgroep
Fiat Libertas, die neergestorte
geallieerde vliegers hielp, krijgsgevangenen, Engelandvaarders en ander illegalen.
Joke Folmer bracht eerst vooral onderduikers weg naar de grens. Later begeleidde ze als 17-jarige tientallen geallieerde
piloten waarbij zij hen instrueerde hoe ze onopvallend konden reizen met valse papieren. In april 1944 werd de verzetsgroep
opgerold. Na een maandenlang verblijf in de isoleercel werd ze door de Duitse bezetter ter dood veroordeeld. Op
Dolle Dinsdag (september 1944) werd zij naar een gevangenis in Duitsland gebracht. Van die groep (300) overleefden
er 32 deze 'reis'.
Verzetsvrouw Joke Folmer werd op 6 mei 1945 bevrijd door de Russen toen zij werden uitgewisseld tegen Russische
krijgsgevangenen. Met een roeiboot zakte ze met een groepje de Elbe af en overleefde ternauwernood de beschietingen van
rebellerende Russische soldaten. Via omwegen kwam ze maanden later terug in Nederland. Voor haar verzetswerk kreeg Folmer
onder andere de koninklijke 'Bronzen Leeuw'. Bron:
Linkpunt Web TV
De naam van
Bert Poels (1906-2007) is onafscheidelijk verbonden met de
Zwarte Plak, de buurtschap rondom de
Antoniushoeve van de familie Poels in het Horster kerkdorp America. Tijdens de oorlog was de hoeve een van de belangrijkste
centra van het verzet in Noord-Limburg. De boerderij bood geallieerde piloten en opgejaagde joden een schuilplaats.
Er is in de Peel veel strijd geleverd voor een vrij vaderland, door de Poelsen en vele anderen. Na de oorlog gingen de
verzetsmannen en -vrouwen, voor zover ze het hadden overleefd, weer aan het werk. Over hun ervaringen werd nauwelijks
hardop gesproken.
Voor Bert Poels was de oorlog na de bevrijding nog niet voorbij. Hij gold spoedig als een legendarisch figuur vanwege
zijn lezingen met lichtbeelden die hij verzorgde in alle patronaten in Zuid-Nederland. De vroegere melkboer trok volle
zalen. De emotionele Poels vertelde over de dingen die hij had meegemaakt en gedaan én wat hij had gehoord over het
verzetswerk. Het volk verheerlijkte hem als de personificatie van alles wat in de bezettingsjaren aan moed, weerstand
tegen de Duiters en hulpverlening aan joden, piloten en onderduikers was opgebracht. Bron:
Dagblad De Limburger on line
