Afbeelding rechts: In 1976 werd de 'De moord op Mata Hari' bijgewerkt en opnieuw uitgegeven onder de titel 'Mata hari. Niet zo onschuldig...'
Er waren twee periodes in Mata Hari's leven die haar beroemdheid brachten: de periode van haar dansen en het tijdperk van haar
zogenaamde spionageactiviteiten. Beide periodes te zamen duurden precies twaalf jaar en zeven maanden.
Toen het nieuws van haar dans-successen haar gewezen echtgenoot ter ore kwam, was zijn enige comentaar:
"Ze heeft
platvoeten en kan niet dansen." En toen jarren later -ze was toen 38 jaar- zij een voorstelling zou geven in zijn woonplaats
en hem werd gevraagd of hij ook naarde schouwburg kwam, was zijn reactie even gevat als kortaf:
"Ik heb 'r van alle
kanten bekeken en ik ken 'r nou wel." Na haar dood voor het vuurpeloton was hij wederom degene, die het laatste commentaar
had:
"Wat ze ook in haar leven gedaan moge hebben, dàt heeft ze niet verdiend."
Het is nog steeds de vraag of Mata Hari's dansen alléén voldoende is geweest om haar naam een begrip te doen zijn
en het is dan ook zonder twijfel de combinatie van het dansen en de spionage, die het gezegde "Zij is een echte Mata Hari"
spreekwoordelijk heeft gemaakt. [Sam Wagenaar in 1964]
Mata Hari werd geboren in 1876 als Margaretha Geertruida Zelle in Leeuwarden, waar haar vader een hoedenwinkel had. Ze
kreeg Franse, Duitse en Engelse privé-lessen en kwam na de scheiding van haar ouders in Leiden terecht. In 1895 trouwde ze
de KNIL-kapitein Rudolph MacLeod, vestigde zich in Amsterdam en kreeg een zoon en dochter. Een paar jaar later vertrok
het paar naar Nederlands-Indië, waar het zoontje overleed. Kort daarop brak de levensfase aan die haar wereldfaam zou
bezorgen. Ze scheidde in 1904 van Rudolph en vestigde zich als de naaktdanseres
Mata Hari
(Maleis voor:
Oog van de dag oftewel zon) in Parijs. Ze werd al snel beroemd tot ver buiten de lichtstad.
Optredens in Wenen, Monaco, Madrid, zelfs de Scala in Milaan volgden. Minstens zo fameus was haar levenswandel; aangezien
ze voor hogere militairen en leden van het corps diplomatique ook tussen de lakens veel entertainment had te bieden,
was ze een veelbegeerde courtisane.
In 1917 werd ze in Frankrijk na een proces ter dood veroordeeld wegens hoogverraad aan de Duitsers. Haar executie volgde
snel. Later werd het doodvonnis heftig bekritiseerd (ook uit Nederland kwamen protesten) - er moest een zondebok worden
gevonden - en mede daardoor heeft Mata Hari's naam over de hele wereld bekendheid gekregen. Het dossier van de Franse
overheid over de spionne wordt in 2017 openbaar gemaakt. [bron:
Wikipedia.nl]
Het leven van Mata Hari werd vele keren verfilmd o.m. als '
Mata Hari, die rote Tänzerin'(1927) met Magda Sonja; '
Mata Hari'(1932) met Greta Garbo;
'
Mata Hari-Agent H 21'(1964) met o.a. Jeanne Moreau en Jean-Louis Trintignant; '
Up the Front'(1972) met
Zsa Zsa Gabor; '
Mata Hari'(1984) met Sylvia Kristel; '
Mata Hari'(1985) en '
Spies Honey Trap-Mata Hari, the seductive spy'(1992)
