Afbeelding rechts: Camille Huysmans (midden met hoed) hier in de Zweedse hoofdstad Stockholm op 1 mei 1917
Had een geplande conferentie te Stockholm, in volle Eerste Wereldoorlog, met socialistische leiders uit tegen elkaar
strijdende en uit neutrale landen, ertoe kunnen bijdragen de slachting van miljoenen mensen een jaar vroeger te beëindigen?
Een spilfiguur onder de initiatiefnemers van de Stockholmpoging, naast de Deen Stauning, de Nederlander Toelstra en de Zweed Branting,
is de Belgische secretaris van de Socialistische Internationale:
Camille Huysmans (1871-1968).
Politieke titanen zoals Lloyd Georgen Lenin, Erich Ludendorff en Woodrow Wilson, gaan dwarsliggen tegen het Stockholminitiatief. Ze
verhnderen dat een evenwichtige en rechtvaardige vrede tot stand komt. Dit leidt tot het Verdrag van Versailles, dat de kiemen
van een Tweede Wereldoorlog in zich draagt en tot het aan de macht komen van een dictatoriaal communistisch regime in Rusland,
dat er zich meer dan zeventig jaar handhaaft.
In dit boek maken we o.m. ook kennis met een bonte reeks even merkwaardige als onderling sterk contradictorische figuren:
Aristide Briand, Trotski, Kerenski, Victor Adler, John Reed, Louis de Brouckère, Hendrik de Man, Van Kol, Jacques Mesnil,
Romain Rolland, Vandervelde, Ford, Willem Eeckelers, Jacques Sadoul, Angelica Balabanov, Inessa Armand, Albert I, Laval,
Karel Liebknecht, Ramsay MacDonald, Morris Hillquit, Friedrich Ebert, Rosika Schwimmer, Louis Piérard, Emile Waxweiler,
Benedictus XV, Stalin, Caillaux, Jaurès, Scheidemann, Axelrod, Marcel Cachin, Christian Racovski, Hermann Müller, Sidney Webb, Clara Zedkin, Litvinov,
Roger Casement, Jean Longuet, Philip Snowden en Walter Lippmann.
Vele figuren uit dit verhaal sterven een gewelddadige dood.
Is Camille Huysmans dan al niet
'de' man van Stockholm, ongetwijfeld is Stockholm toch de meest beroerde
periode uit zijn bewogen leven. Het voert hem uiteindelijk naar de hoogste politieke top in zijn land. Tevoren was dat ook al andere
'mannen van Stockholm' overkomen.
Wim Geldolf (ºAntwerpen, 1928) is historicus van vorming (ULB 1950) Hij was actief in studenten- en jeugdbeweging.
Kabinets-medewerker van Paul-Henri Spaak. Politieke mandaten op lokaal en nationaal vlak (1958-1985), gemeenteraadslid, schepen (Antwerpen),
volksvertegenwoordiger, gecoöpteerd senator. Publiceerde o.m. over socialistische doctrine, internationale politiek, leefmilieu. Kende
Camille Huysmans persoonlijk. Van bij de aanvang betrokken bij de C. Huysmansstichtingen en het Huysmansonderzoek. Co-auteur
van diverse Huysmansdocumenten.
