De aanloop naar de Tweede Wereldoorlog is het meest controversiële onderwerp uit de geschiedenis. Deze uitgave:
• behandelt de langetermijnproblemen in het interbellum zoals de onvrede over de vrede van Versailles en de economische recessie
• behandelt Hitlers buitenlandse politiek en de reactie daarop van de andere landen
• gaat na in hoeverre de Britse appeasement-politiek, Amerikaanse isolatie en de ambities van Italië, Japan en de Sovjet-Unie hebben bijgedragen aan het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog
• verkent het historische debat
Ruth Henig is historicus en docent aan de Lancaster University.
Rethondes, 11 november 1918. In een treinwagon in het bos van Compiègne,
ondertekenen de verslagen Duitsers en de geallieerden de Wapenstilstand. Admiraal Wemyss, Maarschalk Foch en Generaal Maxime Weygang maken aldus een einde aan Den Grooten Oorlog. Meer dan
twintig jaar later zal Hitler in dezelfde wagon op dezelfde plaats op 21 juni 1940 de overgave van Frankrijk aan de nazi's laten betekenen.
Oorzaken van de Tweede Wereldoorlog. Bron
Wikipedia.nl
Een hoofdoorzaak van de Tweede Wereldoorlog in Europa ligt bij het einde van de Eerste Wereldoorlog waar na de wapenstilstand het leger van het Duitse Keizerrijk van Wilhelm II snel uiteenviel. In deze chaotische tijd vormden zich vrijkorpsen die zich wilden wreken voor het verraad dat volgens hen aan het thuisfront werd gepleegd door de communisten, de socialisten, de Joden en de republikeinen. Na het einde van de Grote Oorlog hielden de geallieerden nog steeds een blokkade in stand om naleving van de vredesvoorwaarden af te dwingen. De terugkerende Duitse soldaten, die zich in vrijkorpsen lieten inschrijven, weigerden dan ook om hun wapens in te leveren, waarna politiek links en rechts elkaar letterlijk begonnen te bekampen in straatgevechten. De toestand escaleerde richting een burgeroorlog, waarna de Duitse regering uitweek naar de stad
Weimar omdat Berlijn niet meer veilig was.
Een andere oorzaak van de Tweede Wereldoorlog in Europa kan men vinden in de Vrede van Versailles, één van de vijf vredesverklaringen die tussen de geallieerden en Duitsland na de Eerste Wereldoorlog werden ondertekend. In dit verdrag werd Duitsland verplicht tot zware herstelbetalingen, het afstaan van Duitse grondgebieden aan buurlanden, de demilitarisatie van het Rijnland en sterke beperkingen die werden opgelegd aan het nieuwe Duitse leger (Reichswehr). De voorwaarden van de vredesverklaring en de uitvoering ervan wogen zwaar op Duitsland en z'n bevolking. In het zog van het lot van Duitsland zouden de andere landen van de Centrale Mogendheden grondgebieden verliezen. Zo werd bij de beslissingen van de nieuwe landsgrenzen in de vredesbepalingen geen rekening gehouden met de etnische woongebieden, waardoor deze minderheden over verschillende landsgrenzen heen woonden en het een smeltkroes van onrust werd. In Hongarije, Oostenrijk en Bulgarije kwamen sterke revisionistische stromingen op om hun oude gebieden te heroveren en deze stromingen maakten dat deze landen de Duitsers zouden volgen in de Tweede Wereldoorlog.
In de rumoerige jaren die volgden op de Eerste Wereldoorlog werd Duitsland geteisterd door regeringscrisissen, hongersnood, linkse en rechtse rebellie, ziekten en een onbeheersbare inflatie. De aan Duitsland opgelegde herstelbetalingen vergden zeer veel van de Duitse economie en na de beurscrisis nam de armoede en sociale onrust toe in Duitsland maar ook in Italië. Deze periode was dan ook een uitstekende voedingsbodem voor extreemrechtse partijen als de DNVP en de DAP (die later de NSDAP zou worden) om de Weimarrepubliek – die toch al niet populair was in Duitsland – in een steeds slechter daglicht te stellen.
Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
• De Man die het Derde Rijk uitvond (Stan Lauryssens)
• De Duitse Revolutie. 1918-19: de nasleep van de Eerste Wereldoorlog (Sebastian Haffner)
• In rok tussen de bruinhemden - Herinneringen van een Duits diplomaat (Wolfgang zu Putlitz)
• Hitler: een onstuitbare opgang? - Opstellen over het fascisme (Kurt Gossweiler)
• Kroniek van de Weimar Republiek - Voorspel tot Hitler-Duitsland (Alex de Jonge)
• Weimar 1933. Demokratie tussen fascisme en communisme (Dr. J. Van Santen)
• Deutschland, Deutschland über alles. Een satire met fotomontages van John Hartfield (Kurt Tucholsky)
• Het onvermijdelijke Duitsland - Kanttekeningen bij een nieuw Europees krachtenveld (Johan van Minnen)
• De Berlijnse blokkade (John Man)
• Potsdam - De verloren vrede (Charles Mee)
• Slachtoffers van Jalta (Nicolay Tolstoy)
• De Duitse Phoenix. Geschiedenis van Duitsland in de twintigste eeuw (Frits Boterman en Willem Melching)
• Gedeeld verleden. Duitsland sinds 1945 (Patrick Dassen, Barend Verheijen, Friso Wielenga (red.)
• Hitler was geen toeval. Een bijdrage tot de sociologie van de nazi-barbarij (Josef Hindels)
• De Rijksdag brandt (Dr. Edouard Calic)
