Adolf Eichmann, de Organisator van de Endlosung
Wednesday 17 March 2004








Adolf Eichmann


Adolf Eichmann werd op 19 maart 1906 geboren in Sòlingen bij Keulen in Duitsland. Hij was de zoon van een protestantse boekhouder en zelfstandig ondernemer Adolf Eichmann en diens echtgenote Maria Schefferling. Wanneer zijn moeder overlijdt omstreeks 1914 en Eichmann nauwelijks 8 jaar oud is, verhuist het gezin naar Linz in Oostenrijk, toevallig ook de stad waar Adolf Hitler zijn thuis had gevonden.

Hij volgt les aan 'Höheren Bundeslehranstalt für Elektrotechnik, Maschinenbau und Hochbau' in Linz waar hij voor werktuigbouwkundige studeert maar verlaat de school vroegtijdig. Als jonge knaap wordt hij voortdurend gepest omwille van zijn uiterlijk en donkere complexiteit en wordt hij spottend 'de kleine jood' genoemd.

Na zijn studie werkt hij een tijdje bij zijn vader die een klein mijnbedrijf uitbaatte. Daarna bij de verkoopafdeling van een technisch bedrijf, 'Oberösterreichischen Elektrobau' en van 1927 tot 1933 was Adolf Eichmann handelsreiziger voor het Amerikaanse oliebedrijf 'Vacuum Oil Company' in Wenen.

Adolf Eichmann treed hij op aanraden van zijn vriend Ernst Kaltenbrunner op 1 april 1932 toe tot de Oostenrijkse afdeling van de NSDAP van Adolf Hitler. Hij werd dat zelfde jaar ook lid van de SS van Heinrich Himmler en bereikte binnen deze organisatie uiteindelijk de rang van Obersturmbahnführer. In 1934 werkt hij een tijdje in het de administratie van concentratiekamp in Dachau en wordt in september 1934 opgemerkt door de SD (Sicherheitsdienst van de SS) van Reinhard Heydrich en krijgt er een kantoorjob aangeboden.

Spoedig zal hij bekend worden voor zijn grote kennis van het zionisme. Aanvankelijk begint hij met de registratie van informatie over de Vrijmetselaars, maar wordt later toegevoegd aan de joodse afdeling die volop informatie aan het verzamelen was over alle prominente joden. Daar begon hij zich te interesseren voor de joden. Hij bestudeert alle aspecten van de joodse cultuur, hij bezoekt vele joodse bijeenkomsten en neemt poolshoogte in de vele joodse wijken in verschillende steden van het land waar hij aldoor nota's neemt. Hij verdiept zich in het Zionisme, leert de Hebreeuwse taal en beheerst zelfs gedeeltelijk het Jiddisch.

SS Reichsführer Heinrich Himmler vertrouwt hem op 1 oktober 1934 de leiding toe van een nieuwe afdeling van de Sicherheitsdienst, het Wetenschappelijk Museum voor Joodse Zaken (Referat II 112 of 'Referat Juden' geheten). Hij krijgt daarna de opdracht van Himmler om verschillende mogelijkheden te onderzoeken tot het oplossen van de joodse kwestie.

In 1931 had hij zich verloofd met Veronika Liebl waarmee hij in maart 1935 in het huwelijk treed. Vera Eichmann zal hem voor het einde van de oorlog drie zonen baren: Horst, Klaus en Dieter. Later (1953) in Argentinië krijgt hij nog een vierde zoon, Ricardo Francisco genaamd.

Hij reist in 1937 af naar Palestina en later nog eens naar een ontmoeting in Caïro, waar hij met verscheidene Zionistische leiders de mogelijkheid bespreekt van grootschalige joodse immigratie naar het Midden-Oosten. Maar de Britse autoriteiten bevelen hem het land te verlaten.

In de morgen van 12 maart 1938 steken Duitse troepen van de Wehrmacht de Duits-Oostenrijkse grens over. Al een dag later, in de stad Linz kondigt Adolf Hitler de "Anschluss" (annexatie) aan van Oostenrijk bij het Duitse Rijk. Na de machtsovername door de nazi's wordt Eichmann terug naar Wenen gezonden om daar het Centraal Bureau voor Joodse emigratie te installeren. In ruil voor achterlating van hun bezittingen en waardevolle zaken, mogen joden het land verlaten. Zowat 100.000 Oostenrijkse joden slagen erin en verlaten totaal berooid het land. Maar de formule blijkt toch zo succesvol te zijn voor de nazi's dat soortgelijke kantoren en initiatieven ook in Praag en Berlijn worden opgezet.

1939 keert Eichmann terug naar Berlijn waar hij tot hoofd van de Gestapo Sectie IV B4 van het nieuwe RSHA (Reichssicherheitshauptambt) wordt benoemd. Hij wordt vanaf dan verantwoordelijk voor de implementatie van de nazi-politiek tegenover de joden in het Derde Rijk en tevens in al de bezette gebieden (in het totaal zestien landen). Eichmann werd aldus een van de machtigste mannen van het Derde Rijk en hij zal tot aan het einde van het Rijk de chef blijven van Sectie IV B4.

Tot aan de zomer van 1940 wordt nog altijd gedacht om de joden weg te krijgen uit het Rijk door vooral de emigratie van de joden aan te moedigen. Zo presenteert Adolf Eichmann in juli 1940 het Madagaskar plan, dat een voorstel inhield de joden te deporteren naar het eiland Madagaskar voor de oostkust van Afrika. Een paar maanden lang wordt met dat idee gespeeld, maar uiteindelijk zal het nooit worden uitgevoerd. Het begin van de Tweede Wereldoorlog gevolgd door de bezetting van Polen en de inval in Rusland doen het plan snel naar de achtergrond verdwijnen.

Op 1 september 1939 was Duitsland Polen binnengevallen. Speciale Einsatzgruppen vermoorden de Poolse elite, de aristocratie, de politieke commissarissen, verdachte saboteurs, joodse mannen en al wie eventueel verdacht leek. De grootste joodse bevolking bevind zich in Polen, waar zo'n 3.35 miljoen joden leven. Eichmann en Heydrich drijven de Poolse joden in getto's en werkkampen. Het grootste getto bevind zich in de hoofdstad Warschau waar honderdduizenden joden worden samengedreven en langzaam worden uitgehongerd of sterven aan vele ziekten.

De getto's werden speciaal uitgekozen gelegen nabij spoorwegstations en dichte spoorwegkruispunten, dit natuurlijk in afwachting van een definitieve beslissing omtrent hun lot. Eichmann installeerde ook overal joodse administratieve raden om de nazi-politiek en de vele verordeningen gemakkelijker en efficiënter te kunnen toepassen.


 
 
 


Voorspel tot Volkerenmoord

Op 22 juni 1941 vallen de nazi's Rusland binnen, Operatie Barbarossa is van start gegaan. In het kielzog van het Duitse invasieleger opereren de vier Einsatzgruppen, die enkele maanden voor de Russische campagne door Reinhard Heydrich zorgvuldig werden samengesteld en geïnstrueerd. De oorlog in Rusland verloopt aanvankelijk erg voorspoedig en de Duitsers rukken in hoog tempo op door de Russische steppen. De snelle verovering van dit gebied schept nieuwe mogelijkheden voor Hitler en de SS/SD om een oplossing van de joodse kwestie te herbekijken. Heinrich Himmler die van 15 tot 20 juli op het hoofdkwartier van Hitler verblijft, verkrijgt van de Führer op 17 juli '41 Hitler de controle van de veroverde gebieden in het Oosten.

Alhoewel er tot op heden geen enkel schriftelijk bevel tot genocide werd ontdekt, gaan de meeste historici gaan er thans van uit dat dit de beslissende periode was waarin tot de georganiseerde deportatie en nog later tot massamoord op het joodse volk werd besloten. Het was nu slechts een kwestie van tijd en mensen om een degelijke organisatie op poten te zetten, die dergelijke nooit geziene grootschalige vernietigingsoperatie voor mensen kon opbouwen en 'efficient' laten functioneren.

Op 31 juli 1941 geeft Hermann Göring aan Reinhard Heydrich de beruchte Ermächtigung (volmacht) die door veel historici word aangemerkt als het echte begin van de genocide: "In aanvulling op de aan U toevertrouwde taak in de verordening van 24 januari 1939 om de joodse kwestie door middel van emigratie of evacuatie, gegeven de huidige omstandigheden, zo soepel mogelijk op te lossen, geef ik U hierbij opdracht in organisatorisch, praktisch en financieel opzicht alle noodzakelijke voorbereidingen te treffen voor de alomvattende oplossing van de joodse kwestie in de Duitse invloedssfeer in Europa. Voor zover de bevoegdheden van andere centrale organisaties in het geding zijn, moeten die erbij betrokken worden. Verder draag ik U op mij per direct een totaaloverzicht te sturen van de voorbereidende organisatorische, praktische en financiële maatregelen voor de definitieve oplossing van de joodse kwestie waartoe besloten is."

Eind november laat Heydrich Adolf Eichmann bij zich ontbieden en laat hem een aantal uitnodigingen opstellen, met het doel een 'werkvergadering' bijeen te roepen die uiterlijk op 9 december 1941 moest plaatsvinden: "Op 31 juli 1941 heeft de rijksmaarschalk van het Groot-Duitse Rijk, mij opdracht gegeven om, met medewerking van de andere centrale gezagsorganen, alle noodzakelijke organisatorische en technische voorbereidingen te treffen voor een alomvattende oplossing van de joodse kwestie en hem zo spoedig mogelijk een alomvattend voorstel voor te leggen. Bij deze brief is een fotokopie van zijn instructies toegevoegd. Gezien het uitzonderlijke belang van deze zaken en met de bedoeling tot een gezamenlijk standpunt te komen tussen de centrale organisaties die hierin een rol hebben, stel ik voor om over deze kwesties een vergadering te beleggen. Dit is zo belangrijk omdat er sinds 15 oktober 1941 regelmatig joden uit het rijksgebied, waaronder het Protectoraat van Bohemen en Moravië, naar het oosten zijn geëvacueerd. Ik nodig U daarom uit voor een vergadering."

Na de aanval van Japan op de Amerikaanse basis op Pearl Harbour en de daaropvolgende oorlogsverklaring door Duitsland en Italië aan de VS, wordt de 'werkvergadering' verplaatst naar 20 januari 1942. Plaats van het gebeuren: Villa Am Großen Wannsee 56-58 aan de zuidwestkant van Berlijn.

In de periode die ligt tussen de invasie in Rusland en de Wannsee-conferentie van 20 januari '42, was reeds een aanvang gemaakt met de voltrekking van de massamoord op de joden. Tussen 3 en 18 september '41 is Eichmann er getuige van hoe in Mogilev en Minsk geëxperimenteerd wordt met het vergassen van joden. Daarna is Eichmann in Lvov waar hij een massa-executie bijwoont. Op het proces na de oorlog beschrijft Eichmann de plaats van deze scene als volgt: " Alhoewel de plaats van de executie helemaal met zand en afval bedekt werd, bleef het bloed 'als een geiser' uit de grond spuiten, dit door de druk van de gassen die vrijkwamen uit de lichamen van de overledenen." ("Leichen, Leichen, Leichen. Erschossene, Vergaste, Leichen die im Verwesungsstadium waren, und Blutphantasien, die aus den Massengräbern nach oben drückten. Ein Inferno, eine Hölle, und ich wusste nicht, bin ich schon wahnsinnig, oder ist es doch alles nicht wahr.")

Eveneens in september 1941 wordt ook in het concentratiekamp KZ Auschwitz een eerste keer geëxperimenteerd met het gifgas Zyklon B. 600 Krijgsgevangenen uit de Sovjet Unie en 250 zieke gevangenen werden er mee vermoord. In het begin van oktober werd begonnen met de opbouw van een kamp Chelmno. Het kamp in Chelmno (Külmhof) was het eerste vernietigingskamp en werd op 7 december 1941 geopend. Het werd oorspronkelijk opgericht als piloot project voor de ontwikkeling van de volgende drie vernietigingskampen: Belzec, Sobibor en Treblinka.

Op 23 oktober 1941 krijgen de joden die nog in het Groot-Duitse Rijk wonen, verbod om te emigreren, de val klapt toe. Op 25 oktober schrijft Erhard Wetzel, het hoofd van de afdeling rassenkwesties op het Ministerie van de Bezette Gebieden in het Oosten, een brief aan Hinrich Lohse, de Reichskommissar van de Ostgebiete, waarin hij adviseert om het voormalige personeel van het T4-euthanasieprogramma in te zetten voor de bouw van vergassingsinstallaties om arbeidsongeschikte gedeporteerde joden te kunnen elimineren. Ook in november werden in Kalisz mobiele gaswagens ingezet om joden te vermoorden.

Onder de supervisie van Adolf Eichmann, houden de Einsatzgruppen sinds de inval in Rusland, lelijk huis in de Baltische staten en Wit-Rusland. Bijna een half miljoen joden worden al vóór het einde van 1941, brutaal vermoord en gedumpt in uitgegraven putten en massagraven. SS-Colonel Jäger, de commandant van Einsatzgruppe 3, een subcommando van Einstazgruppe A, rapporteert op 1 december 1941 aan SS-Reichsführer Heinrich Himmler:
"Vandaag, kan ik bevestigen dat ons doel, het oplossen van het Joodse probleem in Litouwen, door de Einsatzgruppen werd bereikt. In Litouwen zijn er geen joden meer, behalve een aantal joodse arbeiders en hun families."

De methoden om de joden te liquideren in deze beginfase van de genocide was om hen naar een afgelegen plaats te brengen, hen dood te schieten en ze dan te begraven in massagraven. Op het proces in Nürenberg na de oorlog, beschreef Otto Ohlendorf, de commandant van Einsatzgruppe D, hoe zij meestal te werk gingen: "De betrokken eenheid reed een dorp of stad binnen en beval de prominente joodse inwoners om alle joden samen te brengen met het voorwendsel hen elders te behuizen. Ze werden gevraagd om al hun waardevolle bezittingen af te staan, en kort voor ze werden doodgeschoten moesten ze hun bovenkleding uittrekken. De mannen, vrouwen en kinderen werden naar de plaats van de terechtstelling geleid, die in de meeste gevallen dicht bij antitank grachten waren gelegen. Dan werden ze doodgeschoten, geknield of rechtstaande, en de lichamen werden in de putten gegooid."

Ook SS-Reichsführer Himmler was op een keer getuige van zulke executie en had bijna een flauwte gekregen. Vanaf dan zal hij naar meer humane methoden zoeken, vooral om zijn SS-mannen het zicht en de ervaring van dergelijke bloederige spektakels te besparen. De nazi's begonnen vanaf dan meer te experimenteren met gifgas om mensen te vermoorden.


 

 

 



De Wannsee conferentie van 20 januari 1942

Op 20 januari 1942 vind dan eindelijk de conferentie in Wannsee plaats. Op de agenda staat het plan voor een volkerenmoord op Europese schaal. Het is de eerste bijeenkomst van de hoogste vertegenwoordigers van de ministeriële bureaucratie samen met de SS. De bedoeling van Heydrich, hoofd van de Veiligheidspolitie en de SD, is: de deelnemers over de opdracht van het Hoofdbureau van de Rijksveiligheid inlichten, de bevoegdheid van het bureau schriftelijk vastleggen en zich verzekeren van de medewerking van alle ministeries die noodzakelijk zijn bij de uitvoering van zijn plannen. De deelnemers hoeven geen besluit te treffen, ze moeten enkel de uitvoering van Hitlers besluit adviseren.

Op twee na zijn alle staatssecretarissen uitvoerig ingelicht over de deportaties en moordacties die op dat ogenblik reeds zijn uitgevoerd. De vertegenwoordigers van de SS zijn er rechtstreeks in verwikkeld. En wie nog niet van alles op de hoogte is, krijgt het op de conferentie te horen. Heydrich, die bedacht was op bezwaren en tegenkantingen van de ministeries, vindt voor zijn concept grote bijval en algemene bereidheid om aan de uitvoering van het plan mee te werken. Er wordt enkel nog over details gediscussieerd.

Er wordt vrank en vrij gepraat over de verschillende technieken van massamoord, zoals Eichmann later op zijn proces in Jeruzalem zal getuigen: "Niet alleen gaf iedereen er bereidwillig blijk van dat hij het ermee eens was, maar er gebeurde nog iets anders, iets volslagens onverwachts, toen ze elkaar overtroffen en overtroefden wat betreft de eis van een definitieve oplossing van de joodse kwestie. De grootste verrassing was, voor zover ik me kan herinneren, niet alleen Bühler, maar met name Stuckhart, die altijd behoedzaam en terughoudend was, maar zich nu plotseling enthousiast opstelde."

De vertegenwoordiger van het Ministerie van Buitenlandse Zaken Martin Luther, pleitte ervoor om met de deportaties te beginnen in die landen waar men op weinig tegenkanting zal stoten. De staatssecretaris voor Binnenlandse Zaken Wilhelm Stuckart stelt voor om Mischlinge (mensen uit gemengde huwelijken) verplicht te steriliseren in plaats van ze te deporteren. De staatssecretaris van de commissaris voor het vierjarenplan Erich Neumann eist een tijdelijke vrijstelling voor de joodse vakarbeiders in bedrijven die essentieel zijn tijdens de oorlog. En de afgevaardigde van de Gouverneur-generaal van Krakau Bühler verzoekt dringend om bij de Poolse joden met de Endlösung te beginnen.

Ook over de gemoedelijke sfeer die in Wannsee heerste en hoe er openlijk werd gesproken over moord spreekt Eichmann in Israël voor het hooggerechtshof later: "Ik kan me dat nu niet meer in detail herinneren, edelachtbare, maar ik weet wel dat deze heren bij elkaar stonden en bij elkaar zaten en er onverbloemd over spraken zonder iets vast te leggen op papier. Ik zou me dit zeker kunnen herinneren, als ik niet wist wat ik op dat moment tegen mezelf zei: 'Moet je zien... Stuckhart, die altijd werd beschouwd als iemand die zich strikt en nauwgezet aan de wet wilde houden, maar hier waren de toon en de manier van spreken totaal niet in overeenstemming met de taal van de wet. Dit is het enige, zou ik zeggen, wat mij echt is bijgebleven."

Na afloop drinken Eichmann, Müller en Heydrich nog twee of drie glazen cognac bij de open haard in Villa Wannsee: "Ik herinner me dat ik Heydrich toen voor het eerst een sigaar of sigaret zag roken en ik dacht: Heydrich rookt vandaag, iets wat ik nog nooit gezien heb. En hij drinkt cognac -aangezien ik Heydrich al jaren geen alcohol meer had zien drinken... En na de Wannsee-conferentie zaten we rustig bij elkaar, en niet om over zaken te praten, maar om te relaxen na de lange uren van spanning. Meer kan ik hierover niet zeggen."


 

 

 



Hoe het verder ging...

In Jeruzalem zal Eichmann nogmaals het belang van de Wannsee-conferentie bevestigen: "De conferentie van Wannsee was zeer belangrijk, want Heydrich ontving hier zijn gezag als uitvoerder van de oplossing, ofwel de definitieve oplossing van de joodse kwestie. Vanaf dat moment beschouwde hij zichzelf als de hoogste gezaghebbende persoon in al deze zaken."

Na de conferentie in Wannsee vinden er nog twee vervolgbijeenkomsten plaats in maart en in oktober 1942, maar daar werden geen belangrijke beslissingen meer genomen. 1942 wast beslist het gruwelijkste jaar in de holocaust en een van de gruwelijkste jaren in de gehele geschiedenis van de mensheid. Begin maart 1942 werd het tweede vernietigingskamp in Belzec opgezet, in mei 1942 het derde in Sobibor en op 23 juli 1942 Treblinka. Het jaar dat volgde op de Wannsee-conferentie werd de helft van alle joden vermoord die de oorlog door toedoen van de nazi's niet zouden overleven.

Op 27 mei 1942 loopt Reinhard Heydrich in een hinderlaag van het Tsjechische verzet, en overlijdt een week nà de aanslag aan de opgelopen verwondingen. Hij wordt in zijn functies opgevolgd door Ernst Kaltenbrunner en Operatie Reinhard (de installatie van de vernietigingskampen) en de georganiseerde moord van de joden is een feit. De inmiddels tot Obersturmbannführer bevorderde Adolf Eichmann, krijgt als belangrijkste taak de treintransporten vanuit alle bezette gebieden te organiseren. Hij krijgt de belangrijkste rol toegewezen in de coördinatie van de deportatie van de Europese joden tot in de verste uithoeken van de landen. Ook in Auschwitz-Birkenau laat Eichmann ondertussen gaskamers en crematoria bouwen. In één gaskamer kunnen wel 2.000 personen tegelijk vergast worden.

Eichmann koestert een speciale interesse voor Auschwitz en zal het kamp verschillende keren bezoeken om zijn methoden verder op punt te stellen. Hij helpt Rudolf Höss, de kampcommandant van Auschwitz-Birkenau de beste plaatsen uitzoeken in het kamp om gaskamers te bouwen, liet er het gifgas Zyklon B uittesten en was vele keren ooggetuige van het vernietigingsproces. In de dodenkampen werden alle bezittingen van de joden afgenomen en opgeslagen verder terug naar het Rijk getransporteerd om er opnieuw verwerkt te worden. Trouwringen, brillen, schoenen, gouden tandvullingen, kledij en zelf de afgeschoren haren van de vrouwen werden gerecupereerd om de SS'rs te verrijken, die aldus hun geheime bankrekeningen op de Rijksbank konden spekken.

Met ongeremd enthousiasme en fanatieke efficiency, reist Eichmann doorheen het Derde Rijk en de bezette gebieden om de Eindoplossing van de joden te organiseren. Hij verzekert de gestage aanvoer van joodse slachtoffers om de gaskamers en de crematoria draaiende te houden. In maart 1944 wordt Hongarije definitief bezet. Hongarije had nà Polen de grootste joodse bevolking (ongeveer 725.000 mensen) van gans Europa. Dezelfde dag van de bezetting van Hongarije arriveert Eichmann in de hoofdstad vergezeld van een speciale commando sectie.

Halfweg de maand mei vangen de eerste transporten van de Hongaarse joden aan. Eichmann reist zelf ook naar Auschwitz om persoonlijk op het vernietigingsproces toe te kijken en tevens hoe hij het proces kan versnellen. Tegen het einde van juni 1944 zijn reeds 381.661 persoen -de helft van de Hongaarse joden- al toegekomen in Auschwitz-Birkenau, en vestigt er een nieuw record van het hoogste aantal mensen dat op één dag vergast en gecremeerd werd.

In augustus 1944 rapporteert Eichmann aan Himmler dat ongeveer 4 miljoen joden zijn omgebracht in de dodenkampen en nog eens 2 miljoen joden vermoord werden door de mobiele eenheden, de zgn Einsatzgruppen. Tegen het einde van 1944 wordt Hitlers Derde Rijk van alle kanten ingesloten door de geallieerde strijdkrachten. Wanneer het Sovjet leger Boedapest in Hongarije nadert, beveelt Himmler aan Eichmann om de jodentransporten te staken. Maar Eichmann negeert het bevel en laat nog eens 50.000 Hongaarse joden te voet een achtdaagse dodenmars naar Oostenrijk afleggen. In het voorjaar van 1945 in Boedapest had Eichmann tegenover SS-Obersturmbannführer Wilhelm Hötl een korte balans opgemaakt: "Het aantal omgebrachte joden beloopt bijna zes miljoen - maar dat is staatsgeheim."


 

 

 




Arrestatie en Proces van Eichmann

Na de overgave van Duitsland in mei 1945 werd Eichmann gearresteerd en opgesloten in een Amerikaans interneringskamp onder een valse naam, 2de lt. Otto Eckmann. Hij slaagt er echter in te ontsnappen uit het kamp en laat zich op 20 mei 1946 registreren onder een andere naam, Otto Heninger en vestigt zich in Everson waar hij enkele jaren werkt als kippenboer.

In juli 1950 vlucht hij met de hulp van de ondergrondse SS naar Argentinië en leeft er verder onder de naam Ricardo Klement. In 1952 laat hij zijn vrouw Vera en hun drie zonen, Horst, Dieters en Klaus vanuit Oostenrijk overkomen naar Argentinië In 1958 koopt Adolf Eichmann (Ricardo Klement) een stuk grond in de Garibaldistraat in San Fernando en bouwt er een kleine eengezinswoning.

Na een tip van Laslo Ungari komt Simon Wiesenthal Adolf Eichmann eindelijk op het spoor en Israëlische agenten van de Mossad slagen erin om hem op 11 mei 1960 te arresteren toen hij met de bus van zijn werk naar huis ging. Eichmann verzette zich niet tegen zijn arrestatie en zei dat hij bereid was om terecht te staan. De Israëlische agenten maakten Eichmann bewusteloos en smokkelden hem het land uit.

Israël had in feite bij de Argentijnse regering om uitlevering moeten vragen. Argentinië diende een klacht in bij de Verenigde Naties, maar die stemden in met een proces tegen Eichmann, ook al was Eichmann op een onwettige manier gearresteerd en naar Israël gebracht.

Het proces het proces tegen Adolf Eichmann werd op 11 april 1961 in Jeruzalem geopend. Eichmann is dan 55 jaar en het was het eerste proces tegen een oorlogsmisdadiger dat uitgezonden werd op televisie. Camera's volgden de aanklacht, de getuigenverklaringen van joodse overlevenden en de verdediging door Eichmann. De uitzendingen hadden een enorme impact. Veel joodse overlevenden hadden tot die tijd nauwelijks gesproken over hun gruwelijke ervaringen. Veel mensen maakten voor het eerst kennis met de gruwelijkheden van de jodenvervolging. In het onderwijs was er bijvoorbeeld nog nauwelijks aandacht voor de Holocaust.

Op het proces pleit Eichmann onschuldig want hij zou slechts de bevelen hebben uitgevoerd (Befehl ist Befehl, da kann man nichts machen): "Es wurde befohlen und infolgedessen ist es durchgeführt worden. Bekomme ich einen Befehl, so habe ich ihn nicht zu deuten, und wenn ich einen Befehl erteile, so ist es verboten, diesen Befehl zu begründen. (...) Was soll ich als kleiner Mann mir Gedanken darüber machen? Ich bekomme den Befehl von meinem Vorgesetzten und schaue nicht nach rechts und nicht nach links. Denn es ist nicht meine Aufgabe. Ich habe zu gehorchen und zu parieren."

Eichmann vondt dat hij geen straf verdiende, omdat hij een gezagsgetrouwe ambtenaar was. Hij zou slechts bevelen hebben uitgevoerd. "Waarom ik," vroeg hij steeds. "Waarom niet de locale politie, duizenden van hen? Zij zouden worden doodgeschoten als zij geweigerd hadden om de joden bijeen te brengen voor de dodenkampen. Waarom hen niet ophangen omdat ze niet wensten te worden doodgeschoten? Waarom ik? Iedereen nam deel aan de moord op de joden."

Maar een andere nazi Dieter Wisliceny, die onder Eichmann had gewerkt bij de Gestapo, getuigde in Jeruzalem tegen zijn voormalige baas dat Eichmann tegen hem al grijzend vertelde dat "Eichmann drukte zich nogal cynisch uit. Hij zei dat de wetenschap dat hij de dood van vijf miljoen mensen op zijn geweten had, hem zo buitengewoon bevredigde dat hij al lachend in zijn graf zou springen." ("Eichmann put it in a particularly cynical way. He said that the knowledge of having five million Jews on his conscience gave him such extraordinary satisfaction that he would jump into his grave laughing")

Eichmann in zijn cel in Israel Eichmann werd op 15 december 1961 ter dood veroordeeld omdat hij verantwoordelijk was voor de deportatie, beroving en dood van miljoenen joden. Hij had joden met opzet in omstandigheden laten leven die moesten leiden tot de dood. Hij werd verantwoordelijk gehouden voor de deportatie van een half miljoen Polen, veertienduizend Slovenen, tienduizend zigeuners en honderd Tjechische kinderen.

Eichmann in de gevangenis in Jeruzalem Eichmann werd op 31 mei 1962 opgehangen in de Ramleh gevangenis. Kort voor hij werd opgehangen waren zijn laatste woorden: "In einem kurzen Weilchen, meine Herren, sehen wir uns ohnehin wieder. Das ist das Los aller Menschen. Gottgläubig war ich im Leben. Gottgläubig sterbe ich. Es lebe Deutschland. Es lebe Argentinien. Es lebe Österreich. Das sind die drei Länder, mit denen ich am engsten verbunden war. Ich werde sie nicht vergessen." Eichmann kreeg geen graf. Zijn as werd uitgestrooid boven de Middellandse Zee.

Simon Wiesenthal in 1988 over Eichmann:"Dat Eichmann de dood van zes miljoen joden op zijn geweten had kwam niet voort uit zijn criminele karakter, integendeel, dat kwam voort uit zijn bereidheid zich geheel in te zetten voor een gemeenschappelijke taak en deze met al zijn bekwaamheid en al zijn energie uit te voeren. Hij zou ook zes miljoen zigeuners hebben laten vergassen als er zoveel zouden zijn geweest. Of zes miljoen linkshandigen. En zou Hitler hem hebben bevolen de joden niet om te brengen, maar naar Palestina te verschepen om daar een joodse staat te stichten, dan zou hij dat onverwijld hebben gedaan."


 

 



Bronnen

Geraadpleegde bronnen uit de literatuur (eigen bibliotheek):

•  DVD-film: Adolf Eichmann - De geheime memoires (EO Tweede Wereldoorlog Documentaires)
•  Eichmann - De definitieve biografie (David Cesarani)
•  Adolf Eichmann. Massamoordenaar, vluchteling, onderduiker, arrestant (Comer Clarke)
•  Eichmann in Jeruzalem. De banaliteit van het kwaad (Hannah Ahrendt)
•  Hitlers moordenaars - De geschiedenis van de SS (Guido Knopp)
•  Heydrich (Alan Wykes)
•  Heydrich. Het gezicht van het kwaad (Mario R. Dederichs)
•  De tragedie van Lidice - Vergelding voor de moord op Heydrich (John Bradley)
•  De Villa, Het Meer, De Conferentie - Wannsee, 20 januari 1942 (Mark Roseman)
•  Admiraal Wilhelm Canaris (Heinz Höhne)
•  De SS'er. Josef Blösche, biografie van een moordenaar (H. Schwan en H. Heindrichs)
•  Geïllustreerde geschiedenis van de S.S. Opkomst en ondergang der Zwarte Orde (Frederic Reider)
•  De gebroeders Himmler (Katrin Himmler)
•  Intimi rond Adolf Hitler. Een sinister gezelschap (Dr. H. Van Capelle)
•  Heinrich Himmler - De architect van de holocaust (Richard Breitman)
•  Himmler. De groot-inquisiteur (Alan Wykes)
•  Hitlers Beulen (Guido Knopp)
•  Hitlers Gewillige Beulen (Daniel Jonah Goldhagen)
•  Heulen met Hitler (Ian Kershaw)
•  Discipelen van de Duivel. Hitler en zijn handlangers (Anthony Read)
•  De geschiedenis van de Gestapo 1933-1945 (Rupert Butler)
•  Gestapo. De geschiedenis van de Gestapo (Jacques Delarue)
•  Hitler. Dl 1 (Hoogmoed 1889-1936) & Dl 2 (Vergelding 1936-1945) (Ian Kershaw)
•  De Oorlogskranten; Florence Uitgeverij NV 1994; Deel 74 Het Derde Rijk
•  De Villa, Het Meer, De Conferentie - Wannsee, 20 januari 1942; Balans 2002; ISBN 9050185711
•  Met de wetenschap als excuus; Benno Müller-Hill; uitg. EPO 1986; ISBN 90 6445 973 8
•  Het Ontstaan van een Volkerenmoord; Philippe Burrin; uitg. Van Gennep 1990; ISBN 90 6012 860 5
•  Geen wraak maar gerechtigheid; Herinneringen van Simon Wiesenthal; uitg Becht/Gottmer 1988; ISBN 90 230 0677 1


Geraadpleegde internet bronnen en verwijzingen:

•  Adolf Eichmann a Biography
•  Eichmann Timeline
•  The Trial of Adolf Eichmann
•  JVL: Adolf Eichmann (1906-1962)
•  Nizkor Project: The Trial Of Adolf Eichmann - complete transcripts
•  DHM: Adolf Eichmann SS-Führer
•  Der Eichmann-Prozess
•  Shoa.de: Adolf Eichmann (1906-1962) SS-Obersturmbannführer im Reichssicherheitshauptamt
•  JVL: The Capture of Adolf Eichmann By Doron Geller
•  Rotten.com: Adolf Eichmann
•  The Confession of Adolf Eichmann
•  Stevenlehrer.com: Adolf Eichmann
•  Wannsee Conference House
•  House of the Wannsee Conference
•  PROTOCOL OF THE WANNSEE CONFERENCE JANUARY 20th, 1942 (english)
•  Documents on the Wannsee Conference
•  Secret express letter ["Geheim-Schnellbrief"] by Adolf Eichmann of January 31, 1942 regarding the "evacuation of Jews"
•  Joods Museum van Deportatie en Verzet
•  Protokoll der "Wannsee-Konferenz" vom 20. Januar 1942 (originele Duitse dokumenten)
•  Kwaad uit gehoorzaamheid of overtuiging. Adolf Eichmann, zijn proces, en hun interpretatie.
•  Laatste tango in Bariloche
•  Adolf Eichmann als typische deutsche Täterperson
•  Otto Adolf Eichmann

Laatst geupdate op ( Sunday 11 May 2008 )